absoluteBLACK pokazał Aether Carbon Ultra-Light Tubeless Valves, czyli ultralekkie zawory do opon bezdętkowych. Para kosztuje 29,95 dolarów, czyli około 112 zł, i według deklaracji należy do najlżejszych, jakie można dziś założyć do roweru. Najkrótszy wariant, przeznaczony do obręczy o wysokości 18-30 mm, waży 2,6 g z nakrętką. Dłuższy, pasujący do obręczy 30-50 mm, ma ważyć 3,1 g.
Kompozyt zamiast aluminium
Aether nie są klasycznymi aluminiowymi zaworami, które znamy z większości zestawów tubeless. Wykonano je z kompozytu polimerowego wzmacnianego włóknem węglowym. To istotne, bo taki materiał pozwala zejść z masy, ale daje też większą swobodę w kształtowaniu formy. Przy tak małym elemencie może się wydawać, że projektant nie ma tu wielkiego pola manewru. A jednak ma – zwłaszcza wewnątrz, gdzie liczy się kanał przepływu powietrza, uszczelnienie i odporność na zapychanie mlekiem uszczelniającym.
Aether korzystają z dolnego mechanizmu uszczelniającego zamiast klasycznego rdzenia zaworu. Inspiracją miało być rozwiązanie sprzed ponad stu lat, z 1915 roku. To zabawne, bo rowerowa branża uwielbia mówić językiem przyszłości, a czasem najrozsądniejszy pomysł czeka w archiwum. Efektem ma być prostsza konstrukcja wewnętrzna, bardziej bezpośrednia droga powietrza i większy kanał, który może wolniej łapać syf z uszczelniacza.
Nie jest to jednak produkt reklamowany głównie jako zawór do szybszego pompowania. To ważne rozróżnienie, bo w ostatnich latach tubeless zaczął żyć własnym życiem: większy przepływ, łatwiejsze osadzanie opony, mniej zapychania, kompatybilność z wkładkami, coraz bardziej wymyślne kształty. Aether idą przede wszystkim w wagę. Mają pasować do standardowych główek pompek Presta i obręczy z otworem pod Presta, więc nie wymagają przebudowy warsztatu ani specjalnego rytuału przed każdą jazdą.
Dwa gramy, dużo emocji i pytanie, kto naprawdę to poczuje
Waga w okolicach 2-3 g na zawór robi wrażenie głównie na osobach, które mają już za sobą etap wymiany oczywistych ciężkich elementów. Jeżeli rower ma toporne koła, ciężkie opony, podstawową kasetę i bidon z wodą na trzy godziny jazdy, zawory za około 112 zł nie odmienią doświadczenia. Trudno udawać, że nagle podjazd stanie się krótszy, a gravel sam popłynie przez szuter jak dobrze ustawiona kawa z ekspresu.
Ale rozumiem logikę tego produktu. Masa na kole ma w rowerze szczególną pozycję, bo obraca się razem z nim. Różnice są małe, czasem bardziej psychologiczne niż fizycznie odczuwalne, ale w lekkich rowerach wyścigowych nikt nie chce wozić zbędnych gramów. Szczególnie gdy można je zdjąć z elementu, który i tak trzeba mieć. Zawory tubeless nie są ozdobą, lecz koniecznością. Skoro muszą być, mogą być lżejsze, schludniejsze i mniej podatne na typowe problemy.
Mam jednak poczucie, że Aether najlepiej zrozumieją osoby, które już dawno przestały pytać, czy to się opłaca w prostym przeliczeniu złotówka za gram. W tym świecie zakup bywa trochę jak wybór bardzo lekkiej sztycy, tytanowych śrub albo koszyka na bidon ważącego tyle, co wafelek. Niby bez tego da się żyć, ale przy budowie dopracowanego roweru każdy element zaczyna mieć charakter.
Tubeless ma swoje humory, więc dobry zawór nie jest głupim pomysłem
System bezdętkowy potrafi być genialny i irytujący w odstępie kilku minut. Na trasie ratuje przed przebiciami, pozwala jeździć na niższym ciśnieniu, daje komfort i przyczepność. W domu potrafi natomiast zamienić pompowanie w mały konkurs cierpliwości. Mleko zasycha, rdzenie się zapychają, opona czasem nie chce usiąść na rancie, a człowiek zaczyna negocjować z pompką jak z upartym urzędnikiem.
Dlatego w zaworach Aether ciekawsza od samej masy może być właśnie konstrukcja. Większy, prostszy kanał i brak tradycyjnego rdzenia mogą ograniczać część codziennych frustracji, choć oczywiście dopiero dłuższe użytkowanie pokaże, jak kompozyt i uszczelnienia zniosą sezon, kilka dolewek mleka, mycie roweru i przypadkowe szarpnięcia przy pompowaniu. W zaworze liczy się nie tylko to, ile waży w dłoni po wyjęciu z pudełka. Liczy się też, czy po pół roku nadal trzyma powietrze i nie wymaga przekleństw przy każdej kontroli ciśnienia.
Na plus działa kompatybilność ze standardem Presta. To detal praktyczny, ale w świecie rowerowych nowinek bardzo potrzebny. Nie każda innowacja musi ciągnąć za sobą adaptery, nowe końcówki i poczucie, że prosta czynność stała się częścią zaawansowanego szkolenia technicznego.
Aether nie zmienią roweru rekreacyjnego w maszynę startową. Nie rozwiążą też wszystkich kłopotów z tubeless, bo przy oponach bezdętkowych zawór jest tylko jednym z elementów układanki. Taśma, obręcz, opona, mleko i sposób montażu nadal potrafią zdecydować, czy całość będzie szczelna. Widzę w nich raczej produkt dla osób, które lubią mieć sprzęt dopracowany aż do końcówek. Dosłownie.