Narodziny gry Monopoly są dowodem na pozytywne skutki światowej zapaści ekonomiczno-gospodarczej. W czasach wielkiego amerykańskiego kryzysu w 1933 r. bezrobotny Charles B. Darrow z Germantown w Pensylwanii, który wcześniej zajmował się sprzedażą grzejników, zaprezentował szefostwu firmy Parker Brothers swój pomysł na grę Monopoly. Usłyszał aż 52 zarzuty – m.in. gra trwa zbyt długo, zasady są zbyt skomplikowane, nie ma określonego celu – odrzucono więc propozycję kupienia patentu! Nieco podłamany, choć wciąż pewny przyszłego sukcesu, Darrow z pomocą przyjaciela drukarza wyprodukował i sprzedał domowi towarowemu w Filadelfii 5 tys. egzemplarzy gry. Wkrótce nadeszły kolejne zamówienia, którym Darrow, ze względu na ich ilość, nie potrafił podołać. Wrócił więc do Parkerów i ponownie zaproponował im sprzedaż praw do gry. Tym razem Parker Brothers kupili prawa do produkcji Monopoly i odnieśli natychmiastowy sukces. Już w pierwszym roku sprzedawano 20 tys. zestawów tygodniowo, a Monopoly stało się najchętniej kupowaną grą w Ameryce. Te pierwsze plansze wyprodukowane przez Parker Brothers teraz można kupić na amerykańskim serwisie aukcyjnym eBay za około 15 dolarów.

Charles B. Darrow został milionerem, a Parker Brothers wciąż udoskonalali grę – wymyślili słynne metalowe pionki (chronione prawnie) przedstawiające m.in. taczkę, samochód, naparstek, armatę, żelazko, statek, kapelusz, słonia czy kota. W 1999 roku kolekcję dwudziestu pionków rozszerzono o nowy kształt – worek z pieniędzmi, który w drodze głosowania wybrali miłośnicy gry. Sława gry rosła z roku na rok. W 1959 roku Monopoly zapakowane w białe pudełko wyeksponowano nawet na Narodowej Amerykańskiej Wystawie w Moskwie. Podobno wszystkie pokazowe komplety zniknęły.

KILKU DO TORTU


Darrow, choć uznawany jest za twórcę Monopoly, tak naprawdę udoskonalił tylko znaną i popularną od wielu lat grę Landlord (w wolnym tłumaczeniu: Właściciel Nieruchomości), którą to w 1904 roku opatentowała Elizabeth J. Magie z Canton w Illinois. Należała ona do stowarzyszenia kierowanego przez ekonomistę z Filadelfii, autora książki „Postęp i ubóstwo” Henry’ego George’a. Ten uważał, że właściciele nieruchomości powinni być obciążeni podatkiem, ponieważ ziemia należy do wszystkich ludzi. Pieniądze, które dzierżawcy otrzymują za wynajmowanie gruntów i budynków, uważał za zbyt łatwy zarobek, który ich niesprawiedliwie wzbogaca, a najemców pogrąża. Gra została wymyślona po to, żeby w przystępny sposób wyjaśnić idee George’a. Dlatego w grze Landlord wszystkie posiadłości są wynajmowane, podczas gdy ideą Monopoly jest kupowanie, sprzedawanie i wynajmowanie posiadłości, tak by w końcu stać się najzamożniejszym graczem, a ostatecznie monopolistą. Magie była właścicielką patentu na grę do 1935 r. kiedy to za 500 dolarów sprzedała ją firmie Parker Brothers, która oczywiście była już właścicielem patentu na Monopoly.

Chociaż Monopoly to tylko gra, a pieniądze do niej można sobie wydrukować na domowej drukarce, od dawna wzbudza ogromne emocje i niejeden na jej micie zarobił i zyskał popularność. Np. w 1983 r. Marcus Neiman wykonał Monopoly z czekolady i sprzedawał je po 600 USD. Niektórzy bili rekordy w długości grania w Monopoly w nietypowych okolicznościach – np. w domku na drzewie (286 godzin), pod wodą (100 godzin) czy w wannie (99 godzin) oraz po prostu grając w normalnych warunkach, ale non stop, przez 70 dni. W 1973 roku profesor ekonomii Uniwersytetu w San Francisco Ralph Anspach wymyślił Antymonopoly. Gra polega na tym, że na początku wszystkie nieruchomości są zmonopolizowane, a celem graczy jest zwrócenie ich na wolny rynek. Wygrywa najbogatszy. W 1974 roku General Mills, ówczesny właściciel marki Monopoly, wytoczył Anspachowi trwający dziesięć lat proces, oskarżając go o splagiatowanie nazwy oraz pomysłu. Ten z kolei starał się udowodnić, że Parkerowie nielegalnie opatentowali powszechnie znaną grę, a Charlesem Darrowem posłużyli się do swoich celów i zrobili z niego wynalazcę, którym nigdy nie był. Obecnie Ralph Anspach produkuje Antymonopoly, ale właścicielem marki jest firma Hasbro, która równocześnie posiada prawa do Monopoly.

GRY WOJENNE