Syndrom Piotrusia Pana: na czym polega?

Kompleks Piotrusia Pana nawiązuje do słynnej powieści J.M. Barriego "Piotruś Pan" z początku XX wieku. Autor opisał w niej losy mężczyzny, który znalazł się w fikcyjnej krainie Nibylandii, gdzie wspólnie z grupą młodych ludzi doświadcza kolejnych przygód.

W późniejszym okresie modelowa postać mężczyzny, który nie chce dorosnąć, stała się obiektem zainteresowania ze strony psychologów. Wykorzystali oni fikcyjną postać Piotrusia Pana do opisu przypadłości wielu współczesnych mężczyzn, którzy mimo osiągnięcia pełnej fizycznej dojrzałości, mentalnie nadal są zanurzeni w dzieciństwie i życiu młodzieńczym.  

O takich osobach mówi się niekiedy "wieczny chłopiec", "duże dziecko" czy właśnie "Piotruś Pan". Mężczyzna taki zazwyczaj nie budzi skrajnie negatywnych skojarzeń. Wręcz przeciwnie, niekiedy może wręcz uchodzić za duszę towarzystwa albo dobrego kompana np. w trakcie letniego wypoczynku.

Sytuacja natomiast zaczyna się komplikować, gdy mówimy o współczesnym Piotrusiu Panu w kontekście związku z kobietą czy założeniu rodziny. Życie osób, które tworzą poważniejszą relację ze współczesnym Piotrusiem Panem - a więc z człowiekiem, którego cechuje między innymi niechęć do dorastania i nadmierne skupienie na własnym "ja" - z pewnością nie należy do łatwych. 

 

Syndrom Piotrusia Pana: cechy

Czym charakteryzuje się współczesny Piotruś Pan? Psychologia od wielu lat udziela nam cennych wskazówek, dzięki którym łatwo rozpoznać mężczyzn z kompleksem Piotrusia Pana. W tym miejscu warto również dodać, że syndrom ten nie jest rozpoznawany jako zaburzenie psychiczne. Określenie "Piotruś Pan" odnosi się do opisu pewnego zbioru cech, które same w sobie nie muszą świadczyć o problemach psychicznych mężczyzny.

Jakie są główne cechy Piotrusia Pana? W tym kontekście należy wymienić między innymi:

  • skłonność do zachowania nieadekwatnego do wieku: warto na wstępie doprecyzować, że Piotrusiem Panem może być zarówno 25-latek, jak i 50-latek. Pod tym względem nie ma reguły. Wspólną cechą takich mężczyzn będzie natomiast skłonność do zachowywania się jak dziecko lub młodzieniec. Piotruś Pan będzie przywiązywał nadmierną wagę do rozrywki i zabawy kosztem swoich obowiązków, pracy i poczucia odpowiedzialności za siebie oraz bliskich.  
  • postawa egocentryczna: Piotruś Pan będzie osobą skupioną na własnym "ja", nastawioną na realizację swoich potrzeb i oczekującą, że inni będą to w pełni respektowali. Z taką osobą trudno będzie wejść w partnerską relację czy poważniejszy, oparty na wzajemności związek. Piotruś Pan to dobry kompan do niezobowiązującej rozrywki, ale niekoniecznie kandydat na dobrego przyjaciela, partnera, męża czy ojca. 
  • trudności z podejmowaniem decyzji: Piotruś Pan to człowiek, który w poważnych sprawach jest niezdecydowany i woli unikać trudnych wyborów. Bardzo często odwleka podejmowanie istotnych decyzji, zostawiając je "na później". 
  • nadmierna emocjonalność: Piotruś Pan jest człowiekiem, który ma trudności z wyrażaniem emocji, jest skory do nadmiernego i nieadekwatnego do okoliczności okazywania (lub tłumienia) uczuć oraz potrzeb. Bywa osobą humorzastą, potrafiącą ostentacyjnie manifestować swoje niezadowolenie. 

Warto w tym miejscu dodać, że opisane wyżej cechy nie są tylko i wyłącznie domeną niektórych mężczyzn. Mogą one także występować u kobiet. Kobiecym odpowiednikiem "Piotrusia Pana" jest tzw. syndrom wiecznej dziewczynki, coraz bardziej rozpowszechniony i opisywany przez psychologów.