Tajemnicza tabliczka sprzed tysięcy lat. Nigdy czegoś takiego nie widzieliśmy

Starożytna tabliczka wykonana z bazaltu, znaleziona w pobliżu jeziora Bashplemi w Gruzji, wprawiła naukowców w osłupienie. Zawiera ona bowiem 60 znaków – w tym 39 unikalnych symboli – które nie pasują do żadnego znanego systemu pisma.
Jezioro Bashplemi /Fot. About Georgia

Jezioro Bashplemi /Fot. About Georgia

Tabliczka ma wymiary ok. 23 x 20 cm i zawiera 60 znaków podzielonych na siedem kolumn. Choć badacze nie potrafią dokładnie określić struktury tego systemu ani znaczenia inskrypcji, widać, że artefakt został stworzony z niespotykanym wcześniej poziomem precyzji. To sugeruje, że wiadomość na płytce miała dla jego twórców duże znaczenie.

Ta tabliczka znaleziona w Gruzji zawiera nieznany system pisma

Naukowcy przypuszczają, że tabliczka Bashplemi pochodzi z okresu pomiędzy późną epoką brązu a wczesną epoką żelaza. Znalezisko to rzuca nowe światło na historię komunikacji w Kaukazie i może mieć związki z kulturowymi kontaktami między regionem a innymi starożytnymi kulturami. Wśród hipotez pojawiają się nawet nawiązania do mitologicznej historii o Jazonie i Argonautach, co sugeruje możliwe połączenia z systemem pisma Kolchidy.

Czytaj też: Śmierć, zaraza i zniszczenie. Przerażające przepowiednie na tabliczkach sprzed 4000 lat

Analizując artefakt, badacze zauważyli podobieństwa do innych starożytnych systemów pisma. Zawiera on elementy przypominające skrypt protokartwelski z IV tysiąclecia p.n.e., znaki charakterystyczne dla starożytnej Gruzji, a także elementy z systemów bliskowschodnich – fenickich czy protosynajskich. Dodatkowo, niektóre symbole porównuje się do znaków z Indii, Egiptu czy zachodniej Iberii. To wszystko świadczy o możliwym kontakcie między różnorodnymi starożytnymi grupami, które wymieniały się informacjami i towarami.

Tabliczka Bashplemi

Tabliczka pochodzi z okolicy jeziora Bashplemi, które znajduje się na terenie znanym z odkryć homininów w Dmanisi – jednym z najstarszych stanowisk człowieka w Eurazji. Wstępne badania ujawniły tam grobowce, starożytne osady i miejsca kultu. Choć region Bashplemi nie był dotąd szczególnie badany, artefakty odkryte w tym miejscu świadczą o wczesnym osadnictwie i aktywnej wymianie kulturowej w starożytnego Kaukazu.

Odkrycie tabliczki Bashplemi stanowi ważny punkt w badaniach nad wczesnymi systemami pisma i może zmienić nasze postrzeganie historii komunikacji pisemnej na Kaukazie. Badacze liczą na to, że dalsze analizy pozwolą lepiej zrozumieć procesy migracji, handel i interakcje między kulturami starożytnego świata. Znalezisko może również przyczynić się do odkrycia połączeń z mitologicznymi opowieściami, co doda kolejny wymiar do historii Kaukazu, jako kluczowego punktu na mapie starożytnej komunikacji pisemnej.

Marcin PowęskaM
Napisane przez

Marcin Powęska

Biolog, redaktor naukowy Międzynarodowego Centrum Badań Oka (ICTER), dziennikarz popularnonaukowy OKO.press i serwisu Cowzdrowiu.pl. Publikował na łamach portalu Interia, w papierowych wydaniach magazynów "Focus", "Wiedza i Życie" i "Świat Wiedzy".