Każde wprowadzenie tuszu do skóry uruchamia reakcję zapalną. Organizm natychmiast rozpoznaje cząsteczki pigmentu jako obce i wysyła komórki odpornościowe, które próbują je usunąć. To w pewnym sensie dobra wiadomość, bo przynajmniej widzimy, iż wszystko działa jak należy. Problem polega na tym, że drobinki tuszu są zbyt duże i zbyt trwałe, aby dało się je całkowicie rozłożyć. W efekcie część pigmentu zostaje “uwięziona” w komórkach skóry, a część trafia dalej, do układu limfatycznego, gdzie może się kumulować w węzłach chłonnych.
Czytaj też: Tatuaż medyczny – wyolbrzymione pomysły czy realna szansa? (cz. 1)
Węzły chłonne są jednym z kluczowych elementów systemu immunologicznego, odpowiedzialnym za filtrowanie limfy i koordynację odpowiedzi odpornościowej. To właśnie tam mogą gromadzić się cząsteczki tuszu, które organizm próbuje usuwać, ale nie jest w stanie ich skutecznie rozłożyć. Badania sugerują, że ten proces nie jest jednorazowy. Zamiast tego trwa przez całe życie, ponieważ komórki odpornościowe nieustannie próbują pozbyć się pigmentu, który następnie wraca do obiegu wraz z obumierającymi komórkami.
Naukowcy zauważyli, że tatuaż w pewnym sensie staje się więc stałym bodźcem dla układu odpornościowego. Choć w większości przypadków nie prowadzi to do poważnych problemów zdrowotnych, może wywoływać przewlekłą, niskopoziomową aktywację układu immunologicznego. Szczególnie dobrze udokumentowane są reakcje alergiczne i stany zapalne, które częściej dotyczą niektórych kolorów tuszu, zwłaszcza czerwonego, żółtego i pomarańczowego. Te pigmenty mogą zawierać związki metali oraz barwniki azo, które w określonych warunkach rozpadają się na potencjalnie toksyczne substancje.
Dodatkowym problemem oakzuje się fakt, iż współczesne tusze do tatuaży to złożone mieszaniny chemiczne, często zawierające pigmenty pierwotnie opracowane do zastosowań przemysłowych, takich jak farby czy tworzywa sztuczne. W ich składzie mogą występować śladowe ilości metali ciężkich, takich jak nikiel, chrom czy kobalt, które w większych stężeniach są toksyczne i mogą wywoływać reakcje immunologiczne.
Coraz więcej uwagi poświęca się również temu, jak pigment zachowuje się w długiej perspektywie czasowej. Badania sugerują, że cząsteczki tuszu mogą przemieszczać się z miejsca wstrzyknięcia do węzłów chłonnych, gdzie pozostają przez lata, a ich wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego nadal nie jest w pełni poznany. Niektóre eksperymenty pokazują, jak obecność pigmentu może wpływać na lokalne reakcje immunologiczne, a nawet na odpowiedź organizmu na szczepienia, choć mechanizmy tego zjawiska wymagają dalszych badań.
Czytaj też: Tatuaże medyczne: Monachium kontra diagnostyka (cz. 2)
Mimo to muszę odnotować, że jak na razie nie ma jednoznacznych dowodów na to, by tatuaże same w sobie znacząco zwiększały ryzyko nowotworów u ludzi. Pojawiają się co prawda sygnały z badań obserwacyjnych i laboratoryjnych, które wskazują na potencjalne ryzyko związane z niektórymi składnikami pigmentów, ale nie zostało to potwierdzone jako bezpośrednia zależność.
Źródło: Science Alert