Tajemniczy autor “niebezpiecznego” wyznania rodzinnego Szekspira wreszcie ujawniony

Autorem “niebezpiecznej” deklaracji znalezionej w krokwiach domu w Stratford-Upon-Avon ok. 1770 r. wcale nie był ojciec Williama Szekspira. Nowe odkrycie może całkowicie zmienić nasze postrzeganie rodziny słynnego brytyjskiego dramaturga.
William Szekspir /Fot. Pixabay

William Szekspir /Fot. Pixabay

Analizując cyfrowe kopie rzadkiego i mało znanego włoskiego tekstu religijnego z XVII w., naukowcy z University of Bristol ujawnili, że dawno zaginiony dokument, który wcześniej uważano za napisany przez ojca Williama Szekspira, w rzeczywistości należy do jego stosunkowo nieznanej siostry Joan. Szczegóły opisane w czasopiśmie Shakespeare Quarterly rzucają nowe światło na nieznaną do tej pory historię rodziny Szekspirów.

Tajemnicze wyznanie siostry Williama Szekspira

Do tej pory interpretowali, że dokument określany jako “testament duchowy” i podpisany jako J. Szekspir wyszedł spod pióra Johna. Było to o tyle szokujące, że autor deklaruje w nim oddanie wierze katolickiej i ślubuje umrzeć “za wiarę”, a w czasach rządów królowej Elżbiety I było to niebezpieczną herezją. Teraz brytyjscy naukowcy odkryli prawdę – listu nie napisał ojciec, a siostra Williama Szekspira.

Czytaj też: Szekspir czy nie Szekspir, oto jest pytanie. Analiza jego dzieł sugeruje, że kto inny mógł je napisać

Joan Szekspir przeżyła swojego brata o 30 lat i zamieszkiwała dom rodzinny aż do własnej śmierci w 1646 r. Prof. Matthew Steggle z University of Bristol twierdzi, że to właśnie ona jest najlepszą kandydatką na autorkę dokumentu, w dużej części skopiowanego z włoskiego tekstu zatytułowanego “The Last Will and Testament of the Soul” napisanego już po śmierci Johna w 1601 r.

Stratford-Upon-Avon, czyli dom narodzin Williama Szekspira /Fot. Wikimedia Commons

To odkrycie znacząco zmienia kontekst dokumentu. Po śmierci Elżbiety I w 1603 r. tron objął Jakub I – protestant, który szczycił się bardziej tolerancyjnym podejściem do innych religii, a wyznania katolików były “mniej ryzykowne”.

Prof. Matthew Steggle mówi:

Z życia Joan zachowało się tylko siedem dokumentów. Virginia Woolf napisała słynny esej zatytułowany “Siostra Szekspira” o tym, że postać taka jak ona nigdy nie mogła mieć nadziei na zostanie pisarką ani na zachowanie pisarstwa, dlatego stała się czymś w rodzaju symbolu wszystkich utraconych głosów wczesnych nowożytnych kobiet. Zachowały się setki tysięcy słów jej brata, a do tej pory nie było żadnego opisu pochodzącego od niej.

Na początku XX wieku religioznawca Herbert Thurston natknął się na broszurę religijną z 1661 r., która zawierała zaskakujące podobieństwa do “testamentu J. Szekspira”. Broszurę tę, napisaną w języku hiszpańskim, przypisywano św. Karolowi Boromeuszowi, który zmarł w 1584 r., więc jeszcze za życia Johna.

Ale prof. Steggle, pracując nad biografią Szekspira, chciał dowiedzieć się więcej. Przeszukał archiwa cyfrowe, szukając wczesnych wydań tekstów w języku włoskim, francuskim, hiszpańskim i innych. A jego pierwsze udokumentowane pojawienie się miało miejsce w języku włoskim w 1613 r., przypisywane kanonikowi Girolamo Verduro i jego spowiednikowi, Silvestro Ferrariemu.

Oznacza to, że John nie mógł napisać tego dokumentu. Jedynym innym J. Szekspirem, o którym wiadomo, że mieszkał w tym domu, była Joan. Dokument wspomina nawet św. Winifredę, która cudownie ozdrowiała po ścięciu przez mężczyznę, którego zaloty odrzuciła i założyła klasztor. Szczególnie szanowały ją kobiety.

Czytaj też: Wiemy, na co umarł Beethoven. Miał tylko jedno życzenie

Prof. Matthew Steggle podsumowuje:

Joan w rzeczywistości jest “siostrą Szekspira” ze słynnego eseju Virginii Woolf z 1925 r., postacią tak uwięzioną w konwencjach dotyczących płci, że wydaje się, że nie ma szans na odnalezienie czegokolwiek, co napisała lub stworzyła. A jednak być może istnieje głęboko osobiste wyznanie jej wiary religijnej, które było znane już od ponad 100 lat w momencie, gdy Woolf pisała swój esej. Jest w tym ironia losu, że duchowy testament Joan przez te wszystkie lata błędnie przypisywany był jej ojcu.
Marcin PowęskaM
Napisane przez

Marcin Powęska

Biolog, redaktor naukowy Międzynarodowego Centrum Badań Oka (ICTER), dziennikarz popularnonaukowy OKO.press i serwisu Cowzdrowiu.pl. Publikował na łamach portalu Interia, w papierowych wydaniach magazynów "Focus", "Wiedza i Życie" i "Świat Wiedzy".