Kiedy pytamy kogoś, o to jakie wartości są dla niego ważne, po krótkiej chwili namysłu właściwie każdy jest w stanie wymienić kilka, którymi kieruje się w życiu i uznaje je za istotne. Rodzina, prawda, uczciwość, wolność, przyjaźń, miłość, Bóg, wiara, bezpieczeństwo, pieniądze, szacunek i wiele innych w różnych konfiguracjach i z różną siłą wpływu na nasze życie, to jedne z częściej wymienianych pojęć znajdujących się na liście wartości.

Brzmi to jak deklaracja czegoś, co w dużej mierze definiuje sposób naszego postepowania. Czy rzeczywiście? Na ile nasze deklaracje pokrywają się z dowodem w postaci naszego codziennego postępowania? Wreszcie, na ile wymieniane wartości są dla nas świadomym wyborem swojej drogi i czy w związku z tym jesteśmy zdeterminowani do tego, aby w sytuacjach trudnych, konfliktowych, niejednoznacznych kierować się właśnie deklarowanymi wartościami?

 

Przykład

Młoda osoba deklaruje, że jej główną wartością jest dbałość o rodzinę i zdrowie. Czy w czasach pandemii, przestrzega reguł pozwalających na utrzymanie zdrowia wszystkich członków rodziny? Czy w związku z tym wnuk, który jest studentem zrezygnuje z życia towarzyskiego, żeby móc regularnie odwiedzać schorowaną babcię? Czy będzie w stanie zrezygnować z kontaktów z rówieśnikami, albo zadba o to, aby podczas spotkań towarzyskich utrzymać dystans społeczny w imię ryzyka, że może zostać pasem transmisyjnym dla wirusa? A może jednak wychowanie w duchu wymienionych wartości oraz ich deklarowanie nie wystarcza? Czy rzeczywiście deklarowane wartości są dla danej osoby w tym konkretnym momencie najważniejsze i kluczowe? Może okazać się, że czasem jest to jedynie życzenie, wyobrażenie lub plan na przyszłość.

Czasem nie trzeba wielkich słów, żeby określić czym rzeczywiście kierujemy się w życiu, co sprawia, że jesteśmy przejęci, co nas porusza i mobilizuje. Często w pracy coachingowej nad swoimi celami, czy motywacją, kwestia wartości staje się kluczowa. Świadomość tego, co jest dla mnie ważne pozwala na znalezienie odpowiedzi związanej z tym z jakiego powodu pewne rzeczy przychodzą łatwo, a inne się nie dzieją. Bez względu na to, na jakim etapie swojego życia aktualnie się znajdujemy, możemy przyjrzeć się na ile to, co deklarujemy w sferze wartości jest spójne z tym, co realizujemy w codziennych mini-sprawdzianach, podpowiadającym nam co dla nas jest naprawdę ważne. Dzięki temu będziemy świadomi powodów dla których wybieramy takie a nie inne rozwiązania czy decyzje.

Na początek wystarczy zadać sobie kilka pytań i być może przekonać się, że nasze wartości realizowane niekoniecznie wpisują się w deklaracje. Bez oceniania siebie samego, z ciekawością i otwartością na to, co przyniesie analiza.  

1. Jak spędzasz swój czas? Na jakie aktywności w życiu go poświęcasz? Z jednej strony często narzekamy, że brakuje nam czasu na pewne rzeczy, ale z drugiej są takie obszary, na które zawsze go  znajdziemy. Dla niektórych są to zobowiązania zawodowe dla innych rodzinne - są osoby, które nie zrezygnują ze spotkania ze znajomym, a inne z treningu sportowego. Każdy z nas wybiera, planuje, wykorzystuje swój czas w sposób dla siebie istotny - nawet jeśli z jakiegoś powodu wydaje nam się, że nie do końca ogarniamy naszą rzeczywistość, warto zobaczyć jaka jest jej charakterystyka.