Kosmiczny teleskop TESS, który od pięciu lat odkrywa planety pozasłoneczne krążące wokół innych gwiazd, odkrył właśnie pierwszą swoją planetę, która żadnej gwiazdy nie ma. Jak to możliwe? Jeszcze trzy dekady temu, każde kolejne odkrycie planety krążącej wokół innej gwiazdy niż Słońce ogłaszane było na osobnej konferencji. Nie było w tym nic dziwnego, wszak przez kilka […]

Jeżeli komuś się wydaje, że wiemy już doskonale, z czego tak naprawdę składa się Układ Słoneczny, to jest w błędzie. Nie mówię tutaj oczywiście o pełnym katalogu wszystkim planetoid czy komet. Nawet ustalenie ile tak naprawdę planet krąży wokół Słońca wciąż stanowi problem. Owszem, przez wiele lat byliśmy przekonani, że planet jest dziewięć. Na początku […]

Można już odetchnąć z ulgą. W kosmosie udało się rozłożyć niezwykle skomplikowane origami warte w sumie 10 miliardów dolarów. Za mniej więcej pół roku astronomów czeka prawdziwa uczta. Nas również Webb zachwyci obrazami kosmosu. Po trwającej miesiąc podróży Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba dotarł do celu. To punkt libracyjny, zwany też punktem Lagrange’a. Takich miejsc, gdzie […]

Nim utworzyły się planety naszego układu, młode Słońce mogło być otoczone gigantycznymi pierścieniami pyłu. Taką teorię przedstawili naukowcy z Wydziału Nauk o Ziemi, Środowisku i Planetach Uniwersytetu Rice w Houston. Ich zdaniem pierścienie pyłu mogły uniemożliwić Ziemi wyrośnięcie do rozmiarów super-Ziemi. Tak określa się klasę egzoplanet, które są masywniejsze od Ziemi, ale lżejsze od lodowych […]

Co ciekawego zdarzy się na nocnym niebie w tym roku? 2022 rok będzie rokiem wielu koniunkcji, czyli spotkań planet na nieboskłonie. Oto lista najciekawszych wydarzeń astronomicznych, które każdy dojrzy nieuzbrojonym okiem. Luty i marzec – piękna Wenus Od połowy lutego do połowy marca na porannym niebie będziemy mogli podziwiać Wenus, która największą jasność osiągnie 13 […]

To tzw. „paradoks czerwonego nieba”. Większość gwiazd w naszej Galaktyce to czerwone karły. Dlaczego więc życie powstało wokół świecącego na żółto Słońca? Nasze https://www.focus.pl/artykul/tak-zmienia-sie-slonce-nasa-stworzyla-film-z-425-mln-zdjec za mniej więcej cztery miliardy lat zużyje cały https://www.focus.pl/artykul/klucz-do-produkcji-taniego-wodoru-zamiast-drogich-metali-wystarcza-chrom-mangan-i-zelazo i zacznie spalać hel. Powiększy się wtedy do rozmiarów czerwonego olbrzyma i najpewniej pochłonie najpierw https://www.focus.pl/artykul/merkury-to-planeta-z-ogonem-jak-to-mozliwe, a później także https://www.focus.pl/artykul/zycie-w-piekle-na-wenus-mogly-wyewoluowac-proste-organizmy-twierdza-naukowcy i być […]

Na zdjęciach z teleskopu IRAS, który nie działa od 1983 roku znaleziono obiekt, który mógłby być hipotetyczną, dziewiątą planetą naszego Układu Słonecznego. Ale astronomowie mają wątpliwości. O istnieniu https://www.focus.pl/artykul/symulacje-wskazuja-ze-w-ukladzie-slonecznym-kryje-sie-tajemnicza-dziewiata-planeta-jak-duza-211005011739 stało się głośno kilka lat temu. W 2016 roku zaobserwowano, że orbity ciał krążących daleko za orbitą Neptuna (tak zwanych obiektów transneptunowych) układają się w dziwny […]

Układ, w którym planety krążą prostopadle do siebie, odkryli astronomowie z Uniwersytetu w Genewie. Jakie zdarzenie doprowadziło do tak egzotycznego układu orbit? https://www.focus.pl/artykul/symulacje-wskazuja-ze-w-ukladzie-slonecznym-kryje-sie-tajemnicza-dziewiata-planeta-jak-duza-211005011739 powstają z dysku pyłów i gazów, który rozpościera się wokół równika macierzystej https://www.focus.pl/artykul/rodzaje-gwiazd-czym-gwiazdy-roznia-sie-od-siebie-i-jak-powstaly. W efekcie ich orbity zwykle pozostają w tej samej płaszczyźnie. W https://www.focus.pl/artykul/odkryto-najbardziej-odlegly-obiekt-w-ukladzie-slonecznym-farfarout-to-planeta-karlowata nachylenia wszystkich orbit względem słonecznego równika są […]

Do tej pory odkrywano egzoplanety w Drodze Mlecznej, czyli naszej Galaktyce. Teraz być może po raz pierwszy udało się dostrzec planetę w innej galaktyce. Byłoby to niebywałe osiągnięcie astronomii. Astronomowie sądzą, że w Galaktyce Wir, odległej od nas o 31 milionów lat świetlnych, odkryli https://www.focus.pl/artykul/naukowcy-twierdza-ze-po-raz-pierwszy-odkryli-planete-ktora-obiega-az-trzy-slonca. Jeśli ich obserwacje zostaną potwierdzone, będzie to rekord. Wszystkie odkrywane […]

Tytan zaburza orbitę Saturna tak, że gazowy olbrzym może się zacząć toczyć po orbicie niczym beczka. Sam księżyc zaś może odlecieć w kosmiczną przestrzeń. Nie nastąpi to jednak szybko. https://www.focus.pl/artykul/lecimy-na-tytana-tam-moze-znajdowac-sie-zycie, oddala się od planety o 11 centymetrów każdego roku. Nie jest to jeszcze nic niezwykłego. https://www.focus.pl/artykul/po-co-ziemi-ksiezyc, choć wolniej – o 4 cm rocznie. Z tego […]

Astronomowie zaobserwowali ślady niezwykłego zjawiska 95 lat świetlnych od Ziemi. Uderzenie w młodą planetę dosłownie zdarło z niej atmosferę. W młodych układach planetarnych panuje chaos. W planety uderzają https://www.focus.pl/artykul/odkryto-pol-miliona-nowych-asteroid-ile-zagraza-ziemi, zdarza się, że globy zderzają się ze sobą. Tak burzliwie wyglądała też młodość Ziemi. https://www.focus.pl/artykul/zagadka-ksiezyca-wyjasniona-wiemy-dlaczego-jego-polkule-sie-roznia. Takie kosmiczne kolizje, choć na porządku dziennym w młodych układach planetarnych, […]

Coś dziwnego dzieje się wokół gwiazdy odległej od nas o 2300 lat świetlnych. Niewątpliwie coś ją okrąża, ale jednocześnie bezustannie zmienia kształt. Astronomowie nie mają pojęcia, czym może być ten niezwykły obiekt. Zespół Briana Powella z należącego do NASA Centrum Lotów Kosmicznych imienia Roberta H. Goddarda (Goddard Space Flight Center) analizował dane z Transiting Exoplanet […]

Z obserwacji Plutona wynika, że planeta karłowata zaczęła tracić swoją atmosferę, która do tej pory się powiększała. Jak donoszą naukowcy, jest to jednak zjawisko cykliczne. Atmosfera Plutona zanika, gdy ten oddala się od Słońca. W 2005 roku odkryto planetoidę Eris. Początkowo wydawała się większa od Plutona. Późniejsze pomiary wykazały, że jej średnica jest zaledwie o […]

To nie pierwszy raz, kiedy okazuje się, że „dodatkowa”, dziewiąta planeta bardzo by się w Układzie Słonecznym przydała. Wyjaśniłaby dwie zagadki naraz: niezwykły układ planet i orbity obiektów krążących poza Neptunem. W pracy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Annual Review of Astronomy and Astrophysics” zespół naukowców sugeruje, że https://www.focus.pl/artykul/mroczne-swiaty-co-kryje-sie-na-obrzezach-ukladu-slonecznego. Powstała ona prawdopodobnie bliżej Słońca, ale na […]

NASA ogłasza, że chce wysłać na najbliższą nam planetę dwie sondy. Mogą one potwierdzić, czy na Wenus istnieją jakieś formy życia. Na początek ciekawostka. Orbita Wenus jest najbliższa orbicie Ziemi i przy największym zbliżeniu, które zdarza się raz na 583 dni, dzieli je zaledwie 38 mln kilometrów. Jednak oba ciała spędzają połowę czasu po przeciwnych […]

Supermasywne czarne dziury mogą mieć w swoim otoczeniu przedziwne towarzystwo. Im mniej czarna dziura jest aktywna i im niższa wokół niej panuje temperatura, tym większa szansa że z otaczającego ją obłoku gazu i pyłu uformują się planety-olbrzymy, nazwane przez astrofizyków blanetami. Keiichi Wada z japońskiego uniwersytetu Kagoshima uważa, że przykładem takiej planetotwórczej czarnej dziury jest […]

WASP-12b jest bardzo ciemna – pochłania 94 procent całego światła, które na nią świeci, czyniąc ją czarniejszą od asfaltu. WASP-12b jest jedną z ciekawszych egzoplanet, o których wiemy. Orbitująca wokół żółtej gwiazdy karłowatej, która jest większa od Słońca o 410 lat świetlnych, ultra czarna planeta to tzw. “gorący Jowisz” – gazowy gigant o podobnej masie […]

Ponowna analiza danych z kosmicznego teleskopu Keplera zwiększyła prawdopodobną liczbę planet pozasłonecznych dających się skolonizować. Gdy w marcu 2009 roku rozpoczęła się misja (w założeniu ponad trzyletnia, dociągnięto ją do 2018 roku) tego instrumentu do badań kosmosu, naukowcy z NASA liczyli na znalezienie odpowiedzi na jedno z ważniejszych pytań stojących przed naszą cywilizacją: czy są […]

Polscy astronomowie zaobserwowali najmniejszą dotychczas tzw. planetę swobodną. Obiekt o nazwie OGLE-2016-BLG-1928 podróżuje przez Drogę Mleczną samotnie i nie jest związany z żadną gwiazdą. Jeśli obserwacja zostanie potwierdzona, stanie się kamieniem milowym w badaniach nad swobodnymi planetami. Swobodne, czy jak mówią inni – zbuntowane planety są uważane za niezwykle trudne do wykrycia, chociaż powszechnie uważa […]

Celem projektu Destinantion Earth jest stworzenie bardzo precyzyjnego cyfrowego modelu Ziemi w celu monitorowania i symulowania aktywności Matki Natury i człowieka. Będzie służyć odgrywaniu różnych scenariuszy pomagających planować bardziej zrównoważony wzrost i na bieżąco dopasowywać zmiany w polityce środowiskowej do ludzkich potrzeb. Zainstalowany na kilku superkomputerach (staną m.in. w Finlandii, Włoszech i w Hiszpanii), cyfrowy […]

300 lat świetlnych od Ziemi znajduje się gwiazda podobna do Słońca. Astronomom udało się sfotografować dwie obiegające ją planety. Nauka zna obecnie ponad 4 tys. https://www.focus.pl/artykul/droga-mleczna-pelna-egzoplanet-nawet-6-miliardow-planet-podobnych-do-ziemi. Jednak bardzo niewiele z nich udało się zaobserwować bezpośrednio. Najczęściej dowodem na ich istnienie są zakłócenia światła gwiazdy, którą obiegają albo zaburzenia jej ruchu. Na podstawie takich danych można […]

Budowany w Chile teleskop LSST może pomóc znaleźć nieuchwytny, najbardziej tajemniczy obiekt w Układzie Słonecznym – planetę lub czarną dziurę znajdującą się za Neptunem O tym, że Neptun nie jest ostatnią planetą w Układzie Słonecznym, spekuluje się od dawna. Już w połowie XIX wielu astronomowie spostrzegli, że glob ten porusza się po nieregularnej orbicie, na […]

Masa Ziemi może wydawać się niezwykle trudna do ustalenia. Tymczasem jest to nie tylko możliwe, ale wręcz matematycznie stosunkowo łatwe. Wszystko dzięki ustanowieniu prawa grawitacji przez Newtona. Ile wynosi masa Ziemi? Masa ziemi może być ustalona jedynie poprzez obliczenia. Ile wynosi masa ziemi i jaki jest wzór na masę ziemi? Pierwsze obliczenia masy ziemi wykonał […]

Słońce się starzeje, a my będziemy musieli pożegnać się z Ziemią. Jaki jest najbardziej prawdopodobny scenariusz? Przedstawiamy fragment książki Ann Druyan „Kosmos. Możliwe światy”. Do widzenia Ziemio! Słońce starzeje się tam samo jak my wszyscy. Pewnego dnia wypali całe paliwo wodorowe w swoim rdzeniu. Za 5 lub 6 miliardów lat strefa fuzji wodorowej zacznie się […]