Korzystny wpływ ruchu na organizm nie jest tajemnicą, ale te badania pokazują coś jeszcze
Do jakich wniosków doszli uczeni? Kluczowym było to, że z jednej strony ćwiczenia wzmacniają mięsień sercowy i poprawiają wydolność organizmu, a z drugiej przebudowują układ nerwowy odpowiedzialny za kontrolowanie rytmu serca. Szczególnie zaskoczyło ich coś jeszcze: zmiany te zachodzą nierównomiernie po lewej i prawej stronie organizmu.
Czytaj też: Ogrodniku, strzeż się. Czy możemy zarazić się chorobami od roślin?
Zespół badawczy z Uniwersytetu w Bristolu wziął pod lupę zwoje gwiaździste, czyli niewielkie skupiska neuronów znajdujące się w dolnej części szyi i górnej części klatki piersiowej. Struktury te odgrywają kluczową rolę w regulowaniu pracy serca, ponieważ odpowiadają za przekazywanie sygnałów przyspieszających rytm serca podczas wysiłku lub stresu. To element autonomicznego układu nerwowego, który działa poza naszą świadomą kontrolą i steruje między innymi tzw. reakcją walka lub ucieczka.
Badanie dotyczyło szczurów poddawanych umiarkowanemu treningowi aerobowemu przez dziesięć tygodni. Naukowcy wykorzystali zaawansowane obrazowanie 3D i metody stereologiczne, aby dokładnie sprawdzić, jak zmieniają się neurony kontrolujące pracę serca. Wyniki okazały się zaskakujące. U aktywnych zwierząt liczba neuronów w prawym zwoju gwiaździstym była około czterokrotnie większa niż po lewej stronie. Jednocześnie neurony po lewej stronie znacząco zwiększyły swoje rozmiary, podczas gdy po prawej stronie stały się nieco mniejsze. Całkowita objętość tych struktur również uległa zmniejszeniu.
Poprawa możliwości medycyny, ale i zachęta do wzięcia się za siebie
Autorzy badania podkreślają, iż odkrycie podważa dotychczasowe przekonanie, jakoby aktywność fizyczna wpływała na autonomiczny układ nerwowy w sposób jednolity. Okazuje się, że organizm reaguje znacznie bardziej asymetrycznie. To z kolei może wyjaśniać, dlaczego niektóre terapie kardiologiczne przynoszą lepsze efekty po jednej stronie ciała niż po drugiej.
Jak tłumaczy Augusto Coppi, jeden z autorów pracy, regularne ćwiczenia przebudowują wspomniany system sterowania w sposób zależny od strony ciała, co może w przyszłości pomóc lekarzom precyzyjniej dobierać leczenie pacjentów z zaburzeniami rytmu serca czy przewlekłą dusznicą bolesną. Już dziś lekarze wykorzystują blokady lub częściowe wyłączenie zwojów gwiaździstych w terapii niektórych groźnych arytmii oraz tzw. zespołu złamanego serca, czyli kardiomiopatii stresowej. To schorzenie pojawiające się często po silnym stresie emocjonalnym lub fizycznym. Nowe odkrycia mogą sprawić, że podobne zabiegi staną się w przyszłości bardziej skuteczne i lepiej dopasowane do konkretnego pacjenta.
Czytaj też: Wybrano najlepszą oliwę świata 2026. Nie bez powodu od lat mówi się o niej w kontekście długowieczności
Mimo wszystko muszę przypomnieć, że mówimy o wynikach eksperymentów dotyczących zwierząt innych niż ludzie. Mimo to możemy bezpiecznie założyć, iż ćwiczenia fizyczne wpływają nie tylko na mięśnie czy układ krążenia, lecz również na sam układ nerwowy. Coraz więcej naukowców mówi wręcz o przeprogramowywaniu organizmu przez regularny ruch. A skoro aktywność aerobowa może poprawiać komunikację między mózgiem a sercem, zwiększać odporność organizmu na stres i ograniczać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, to chyba nie trzeba lepszej rekomendacji dla sportu?