Choroby psychiczne mają jedno źródło w mózgu? Zaskakujące wyniki badań

Wszystkie choroby psychiczne mają swoje źródło w mózgu, ale ich znalezienie bywa trudne. Nowo odkryta sieć nerwowa może pomóc wyjaśnić, dlaczego wielu pacjentów spełnia kryteria więcej niż jednej choroby.
Udar mózgu sprawia, że neurony obumierają /Fot. Pixabay

Udar mózgu sprawia, że neurony obumierają /Fot. Pixabay

Depresja i schizofrenia statystycznie dotykają co piątą dorosłą osobę w Stanach Zjednoczonych, a prawie połowa pacjentów, u których zostanie zdiagnozowana jedna z chorób, spełnia kryteria drugiej. To utrudnia prawidłowe leczenie, ale daje także naukowcom do myślenia – czy przypadkiem nie ma jednego neurologicznego wyjaśnienia dla tych zaburzeń? Zespół uczonych z Brigham and Women’s Hospital zbadał cztery istniejące, publicznie dostępne zestawy danych i wskazał sieć neurologiczną, która może leżeć u podstaw chorób psychicznych. Szczegóły opublikowano w czasopiśmie Nature Human Behavior.

Czytaj też: Tak wygląda depresja w mózgu. Zaskakujące wnioski z pionierskich badań

Dr Joseph J. Taylor, dyrektor medyczny Transcranial Magnetic Stimulation w Brigham’s Center for Brain Circuit Therapeutics, mówi:

Tradycyjnie neurologia i psychiatria mają różne strategie diagnostyczne. Neurologia pyta: “Gdzie jest zmiana chorobowa?”, a psychiatria pyta: “Jakie są objawy?”. Mamy teraz narzędzia do zbadania pytania “gdzie” w przypadku zaburzeń w psychiatrii. W tym badaniu sprawdziliśmy, czy zaburzenia psychiatryczne mają wspólną sieć mózgową.

Skąd się biorą choroby psychiczne?

Naukowcy przenalizowali zestaw danych strukturalnych mózgu od ponad 15 000 osób zdrowych i cierpiących na schizofrenię, zaburzenia dwubiegunowe, depresję oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Wykazali zmniejszenie istoty szarej w przedniej części zakrętu obręczy i wyspy, dwóch regionach mózgu powszechnie związanych z chorobami psychicznymi. Tylko 1/3 pacjentów wykazała zmniejszenie istoty szarej w tych regionach mózgu.

Badacze przeanalizowali ludzki konektom (mapę sieci neuronalnych w ludzkim mózgu), aby sprawdzić, czy zmiany w istocie szarej w chorobach psychicznych są powiązane ze strukturą poszczególnych regionów mózgu. Badacze odkryli sieć, w której u 85 proc. pacjentów odnotowano spadki istoty szarej, ale nie powiązano z nią żadnej konkretnej choroby. Dane porównano z wynikami pochodzącymi od 194 weteranów bez trwałego uszkodzenia mózgu oraz osób z nieuleczalnymi chorobami psychicznymi.

Czytaj też: To, co jesz przekłada się na Twój stan psychiczny. Zespół słabości, depresja i dieta są ze sobą połączone

Dr Joseph J. Taylor dodaje:

Nasze odkrycia wydają się podważać ideę, że spadki istoty szarej w przednim zakręcie obręczy i wyspy są przyczynowo związane z chorobą psychiczną. Odkryliśmy, że zmiany w tych regionach były skorelowane z mniejszą, a nie z większą liczbą chorób psychicznych. Atrofia w przednim zakręcie obręczy i półkuli może być raczej konsekwencją lub kompensacją choroby psychicznej niż jej przyczyną. Nasze analizy wskazują na tylną korę ciemieniową jako węzeł sieci mózgowej, który najprawdopodobniej jest przyczynowo związany z różnymi zaburzeniami psychicznymi.

Odkrycie to otwiera wiele możliwych nowych kierunków badań, w tym analizę istniejących zestawów danych fMRI w celu sprawdzenia, czy wzory aktywacji neuronów podążają za tym samym obwodem. Wiele wskazuje, że między poszczególnymi chorobami psychicznymi jest więcej wspólnego niż początkowo sądziliśmy.

Marcin PowęskaM
Napisane przez

Marcin Powęska

Biolog, redaktor naukowy Międzynarodowego Centrum Badań Oka (ICTER), dziennikarz popularnonaukowy OKO.press i serwisu Cowzdrowiu.pl. Publikował na łamach portalu Interia, w papierowych wydaniach magazynów "Focus", "Wiedza i Życie" i "Świat Wiedzy".