Rzeczona analiza obejmowała ponad 3600 osób w wieku powyżej 50 lat. Naukowcy śledzili ich poczynania przez okres 12 lat, sprawdzając między innymi ich nawyki czytelnicze. Wyniki okazały się niezwykle interesujące. Osoby regularnie czytające książki żyły średnio niemal dwa lata dłużej niż osoby, które nie czytały ich wcale. Co ważne, zależność ta utrzymywała się nawet po uwzględnieniu takich czynników jak wiek, płeć, poziom wykształcenia, stan zdrowia czy sytuacja materialna.
Czytaj też: Nie każdy musi biegać i liczyć kroki. Dawna chińska praktyka wraca w badaniach nad ciśnieniem
Badacze zauważyli coś jeszcze: znaczenie miała sama częstotliwość czytania. Już około 30 minut dziennie, czyli ponad 3,5 godziny tygodniowo, wiązało się z wyraźnie niższym ryzykiem śmierci w trakcie wieloletniej obserwacji. W grupie osób czytających najwięcej ryzyko zgonu było o około 23 procent niższe niż wśród osób, które nie sięgały po książki. Nawet umiarkowani czytelnicy osiągali zauważalne korzyści zdrowotne.
Co szczególnie ciekawe, podobnego efektu nie zaobserwowano w przypadku czytania gazet czy magazynów. Zdaniem autorów badań książki angażują mózg w inny sposób niż krótsze formy tekstu. Wymagają utrzymywania uwagi przez dłuższy czas, śledzenia złożonych wątków, analizowania zachowań bohaterów i budowania szerszego kontekstu. Tego rodzaju aktywność określana jest jako głębokie czytanie i może stanowić szczególnie intensywny trening dla mózgu.
Czytanie książek daje wyraźne efekty. Te niekoniecznie są widoczne w przypadku krótszych form
Eksperci podkreślają, że regularna stymulacja intelektualna pomaga budować coś, co nazywają rezerwą poznawczą. Jest to zdolność mózgu do radzenia sobie ze zmianami związanymi ze starzeniem oraz do kompensowania części uszkodzeń i zaburzeń. Dzięki temu osoby aktywne intelektualnie mogą dłużej zachowywać sprawność umysłową i lepiej funkcjonować mimo naturalnych procesów starzenia.
Korzyści nie ograniczają się jednak wyłącznie do funkcji poznawczych. Czytanie pomaga redukować stres, który jest jednym z czynników wpływających na rozwój wielu chorób przewlekłych. Zanurzenie się w lekturze pozwala oderwać się od codziennych problemów, wyciszyć emocje i skupić uwagę na jednej czynności. Zdaniem specjalistów regularne obniżanie poziomu stresu może przekładać się na lepsze zdrowie psychiczne i fizyczne.
Czytaj też: Zmęczenie stało się tak normalne, że przestaliśmy traktować je poważnie
Autorzy tego badania mówią o czymś, co nie przyszło mi na myśl: społecznym wymiarze czytania. Literatura, zwłaszcza beletrystyka, rozwija empatię i zdolność rozumienia emocji innych ludzi. Czytelnik śledzi motywacje bohaterów, poznaje odmienne perspektywy i ćwiczy umiejętność interpretowania zachowań społecznych. Według części badaczy właśnie te kompetencje mogą pośrednio wpływać na jakość życia i zdrowie w późniejszych latach.
Autorzy badań podkreślają jednak, że uzyskane wyniki pokazują przede wszystkim silną zależność statystyczną, a nie bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. Nie jestem więc przekonany, czy możemy jednoznacznie stwierdzić, że samo czytanie automatycznie wydłuża życie. Możliwe, że osoby regularnie sięgające po książki częściej prowadzą również zdrowszy styl życia lub podejmują inne aktywności sprzyjające długowieczności. Mimo prób uwzględnienia wielu zmiennych badacze zachowują ostrożność w interpretacji rezultatów. Ale jedno jest pewne: warto czytać, w szczególności dłuższe formy tekstów.
Źródło:Social Science & Medicine