Cztery majańskie kodeksy, które przetrwały zagładę
Kodeksy Majów należą do najrzadszych zabytków piśmiennictwa w obu Amerykach. Do naszych czasów przetrwały jedynie cztery takie księgi, ponieważ większość została zniszczona przez Hiszpanów w okresie kolonialnym. Jednym z najważniejszych jest wspomniany kodeks drezdeński, zawierający szczegółowe obliczenia astronomiczne, kalendarze oraz odniesienia do rytuałów i medycyny.
Czytaj też: Tysiące lat ludzkiej obecności. Archeolodzy odnaleźli na Ukrainie niezwykłe stanowisko
To właśnie analiza podobnych dokumentów pozwala dziś naukowcom spojrzeć na cywilizację Majów z zupełnie nowej perspektywy. Badacze podkreślają, iż kodeksy nie były jedynie zapisem religijnych praktyk, lecz stanowiły zaawansowane narzędzia naukowe. Zawierały między innymi precyzyjne obserwacje ruchów planet, zwłaszcza Wenus, które wykorzystywano do przewidywania wydarzeń czy organizowania życia społecznego.
Szczególne zainteresowanie wzbudza tzw. kodeks Grolier, przez lata uznawany za fałszerstwo. Dopiero współczesne badania potwierdziły jego autentyczność i wykazały, że może być najstarszym zachowanym rękopisem Majów, datowanym nawet na XI-XII wiek. Odkrycie to zmieniło podejście do interpretacji całej tradycji piśmienniczej tej cywilizacji i otworzyło nowe możliwości badawcze.
Astronomiczny geniusz Majów
Jak wskazują naukowcy, kodeksy mogą pomóc odpowiedzieć na pytania dotyczące funkcjonowania społeczeństwa Majów, w tym ich systemów wiedzy, organizacji religijnej oraz relacji między astronomią a polityką. W wielu przypadkach teksty te zawierają nie tylko symbole, lecz również schematy interpretacyjne, które pokazują, jak Majowie rozumieli czas, cykle natury i miejsce człowieka we wszechświecie.
Badania sugerują coś jeszcze: część zapisów mogła mieć charakter praktyczny, służąc kapłanom jako przewodniki przy podejmowaniu decyzji. Kalendarze i tablice astronomiczne pomagały określać najlepsze momenty na rytuały, działania polityczne czy rolnicze. W tym sensie kodeksy pełniły funkcję zarówno religijną, jak i administracyjną, będąc fundamentem funkcjonowania całych społeczności.
Nowe analizy jasno pokazują, jak zaawansowana była wiedza Majów w zakresie matematyki i astronomii. Ich systemy obliczeniowe pozwalały na niezwykle dokładne przewidywanie zjawisk niebieskich, co jeszcze do niedawna było niedoceniane przez badaczy. Kodeksy stanowią więc dowód na to, że cywilizacja ta rozwijała się w sposób bardziej złożony i naukowy, niż wcześniej sądzono.
Zamiast postrzegać Majów wyłącznie przez pryzmat monumentalnych ruin, naukowcy coraz częściej zwracają uwagę na ich intelektualne osiągnięcia. Kodeksy sprzed wieków stają się kluczem do zrozumienia nie tylko ich świata, ale i uniwersalnych mechanizmów rozwoju wiedzy i kultury. W miarę jak kolejne fragmenty tekstów są analizowane oraz interpretowane przy użyciu nowoczesnych technologii, badacze spodziewają się dalszych przełomów.
Źródło: Science Focus
