Skorupki strusich jaj w rolach głównych
Za ustaleniami w tej sprawie stoją badacze z Uniwersytetu Bolońskiego, wspieranie przez przedstawicieli kilku innych instytucji. Wspólnie członkowie zespołu przeanalizowali szczegółowo 112 fragmentów skorup jaj pochodzących z trzech kluczowych stanowisk archeologicznych: Diepkloof Rock Shelter i Klipdrift Shelter w RPA oraz Apollo 11 Cave w Namibii. Fragmenty te pierwotnie służyły jako przenośne pojemniki na wodę, lecz ich powierzchnie pokrywają grawerowane linie, które już wcześniej zwróciły uwagę badaczy jako coś więcej niż przypadkowe zadrapania.
Czytaj też: Nieznana strona wojny trojańskiej. Wyspiarska mozaika zaskoczyła ekspertów
Nowe analizy przeprowadzone przy użyciu metod geometrycznych i statystycznych, które nigdy wcześniej nie były stosowane do tak starych artefaktów, wykazały, iż znaki te nie były improwizowane ani losowe. Zamiast tego prawie 80-90 % badanych wzorów wykazuje silną organizację przestrzenną: powtarzane grupy linii równoległych, regularne kąty bliskie 90 stopniom, kompozycje siatkowe czy wzory rombowe. Mimo zakrzywionej powierzchni skorup autorzy badania byli w stanie odtworzyć trajektorie i relacje między liniami.
Badacze opisują ten zestaw zasad jako rodzaj gramatyki geometrycznej, czyli zorganizowanego sposobu myślenia wizualnego, w którym linie i kąty zostały zaplanowane i powtórzone według określonych reguł. Wzory takie jak powtarzane kąty proste, pasy równej szerokości czy regularne siatki sugerują, jakoby twórcy tych znaków mieli w głowie określony plan lub strukturę przestrzenną, zanim właściwie wykonali grawerowanie.
Dowody z Namibii i RPA liczą ponad 60 tysięcy lat
Choć nie można z całą pewnością ustalić, co oznaczały te znaki dla ich autorów, naukowcy podkreślają, że ich obecność świadczy o wysokim poziomie zdolności poznawczych i abstrakcyjnego myślenia u Homo sapiens sprzed 60 tysięcy lat. Organizowanie linii i kątów zgodnie z określonymi zasadami przestrzennymi to nie tylko akt manualny, lecz również przykład planowania, pamięci i uporządkowanego myślenia, które są fundamentem późniejszych systemów symbolicznych, w tym sztuki, matematyki czy pisma.
Czytaj też: Bombowiec B-17 odnaleziony na dnie Bałtyku. Zaginął bez wieści ponad 80 lat temu
Odkryte wzory geometryczne na skorupach jaj strusich są więc jednymi z najstarszych znanych materialnych dowodów na tworzenie zorganizowanej grafiki i występowanie abstrakcyjnego myślenia u wczesnych ludzi. Pokazują one, iż długo przed wynalezieniem rolki papieru, narzędzi do pisania czy systemów zapisu, nasi przodkowie potrafili już używać reguł przestrzennych do tworzenia powtarzalnych i przemyślanych wzorów, co stanowi niezwykle istotny element w zrozumieniu ewolucji ludzkiej kultury i umysłu.
Źródło: Uniwersytet Boloński, PLOS One
