Zacznijmy od tego, że chodzi o sanktuarium Posejdona w Samikon. Świątynia, o której wspominały antyczne źródła, przez stulecia pozostawała zagadką. Według badaczy przez wieki spoczywała ukryta pod osadami dawnych bagien i lagun, które stopniowo pochłonęły cały kompleks. Dziś, dzięki połączeniu klasycznych wykopalisk z nowoczesnymi metodami geofizycznymi, naukowcy odsłaniają kolejne fragmenty budowli i coraz lepiej rozumieją jej znaczenie dla mieszkańców starożytnej Grecji.
Czytaj też: Zagadkowy kamień z czasów biblijnego króla wywraca dotychczasowe teorie. Co mówi nam o starożytności?
O istnieniu sanktuarium wiadomo było od dawna. Grecki geograf Strabon, żyjący na przełomie er, opisywał świątynię Posejdona znajdującą się w okolicach Samikon. Według jego relacji była ona ważnym ośrodkiem religijnym dla kilku sąsiednich miast, a wokół rozciągał się gaj dzikich oliwek. Problem polegał jednak na tym, że przez blisko dwa tysiące lat nikt nie potrafił wskazać jej dokładnej lokalizacji.
Pierwsze poważne próby rozwiązania zagadki miały miejsce już na początku XX wieku. Niemiecki archeolog Wilhelm Dörpfeld prowadził badania w rejonie Kleidi-Samikon i natrafił na ślady monumentalnych konstrukcji, jednak trudne warunki terenowe skutecznie ograniczały dalsze prace. Znaczna część obszaru była wówczas pokryta mokradłami oraz pozostałościami dawnych lagun. Dopiero współczesne technologie pozwoliły zajrzeć pod powierzchnię ziemi bez konieczności prowadzenia szeroko zakrojonych wykopalisk.
Wygląda na to, że po latach poszukiwań naukowcom udało się zlokalizować słynne sanktuarium poświęcone Posejdonowi
Przełom nastąpił w ramach grecko-austriackiego projektu badawczego realizowanego od 2022 roku. Zespół złożony z archeologów, geologów i specjalistów od badań geofizycznych postawił na kilka różnych metod, między innymi magnetometrię, pomiary elektromagnetyczne oraz odwierty geologiczne. Dzięki temu udało się zidentyfikować ukryte pod ziemią struktury, które następnie wyszły na światło dzienne. W tym roku ukazały się wyniki badań opisujące przebieg działań.
Co istotne, budowla odpowiada opisom sanktuarium Posejdona znanym z antycznych źródeł. Świątynia okazała się znacznie większa, niż mogliśmy przypuszczać. Budowla miała około 28 metrów długości i niemal 9,5 metra szerokości. Co szczególnie interesujące, jej układ architektoniczny odbiega od klasycznych wzorców greckich świątyń. Archeolodzy odkryli dwa duże pomieszczenia usytuowane obok siebie, poprzedzone wspólnym przedsionkiem. Taki plan nie ma wielu odpowiedników w architekturze archaicznej Grecji.
Czytaj też: Tajemniczy pochówek sprzed 4000 lat. Młody mężczyzna trafił do… pieca i nikt nie wie, dlaczego
Naukowcy przypuszczają, iż obiekt pełnił jednocześnie funkcje religijne i polityczne. Jedna z sal mogła być poświęcona Posejdonowi, podczas gdy druga służyła przedstawicielom okolicznych miast jako miejsce zgromadzeń i podejmowania wspólnych decyzji. Taka interpretacja pokrywa się z przekazami historycznymi, w myśl których sanktuarium było centrum związku miast regionu Trifilii.
W trakcie wykopalisk ich uczestnicy natknęli się również na szereg zabytków rzucających światło na praktyki religijne mieszkańców starożytnej Grecji. Wśród najcenniejszych znalezisk znajduje się marmurowa misa rytualna wykorzystywana do obrzędów oczyszczenia przed wejściem do świątyni. Poza tym archeolodzy odnaleźli fragmenty zdobionego kielicha typu kantharos z IV wieku p.n.e., czyli naczynia często kojarzonego z rytuałami religijnymi. Nieczytelny pozostaje natomiast tekst zapisany na pewnej brązowej tablicy. Być może jej odczytanie pozwoli na lepsze zrozumienie tego, jak funkcjonowała świątynia w czasach swojej świetności.
Źródło:Austriacka Akademia Nauk