Tajemnica pochówków ze stanowiska Skateholm
Odkrycie pochodzi ze stanowiska Skateholm w regionie Skanii, jednego z najważniejszych mezolitycznych cmentarzysk w północnej Europie. Kompleks obejmuje dwa cmentarzyska, opisane jako Skateholm I i II, gdzie podczas wykopalisk prowadzonych w latach 80. XX wieku zidentyfikowano łącznie 87 grobów. Znaleziono tam wcześniej liczne artefakty, takie jak narzędzia kamienne, kości zwierząt, poroża czy zęby wykorzystywane w formie ozdób. Jednak dopiero nowoczesne metody analizy pozwoliły odkryć, jak naprawdę wyglądały stroje, w których chowano zmarłych.
Czytaj też: W Luksorze odkryto niezwykły zestaw kobiecych trumien. Przetrwały do dziś i wiemy, do kogo należały
Kluczową rolę odegrała nowa technika opracowana przez badaczy z Uniwersytetu Helsińskiego. Polega ona na oddzielaniu z próbek gleby mikroskopijnych fragmentów włókien, włosów i piór przy użyciu wody, a następnie ich analizie pod mikroskopem. Dzięki temu naukowcy mogą identyfikować pozostałości materiałów organicznych, które zazwyczaj ulegają całkowitemu rozkładowi i nie pozostawiają widocznych śladów w zapisie archeologicznym. W ramach projektu przeanalizowano 139 próbek gleby z 35 grobów znajdujących się na stanowisku Skateholm.
Badania wykazały, iż w wielu pochówkach znajdowały się elementy ubioru wykonane z futer zwierząt oraz ptasich piór. Ślady włosów ssaków odkryto w 20 grobach, choć tylko część z nich udało się dokładnie przypisać do konkretnych gatunków, takich jak jeleń czy wydra. Jeszcze częściej występowały pióra, ponieważ znaleziono je w co najmniej 21 pochówkach. Ich koncentracja w okolicach głowy i szyi sugeruje, że były wykorzystywane do tworzenia nakryć głowy lub ozdobnych peleryn.
Stroje ze ptasich piór i zwierzęcych skór
Jednym z najbardziej intrygujących przypadków jest grób dziecka pochowanego razem z dorosłym mężczyzną. W ziemi pomiędzy szczątkami archeolodzy odnaleźli włos jelenia oraz fragment pióra, który najprawdopodobniej pochodził od dzięcioła. Naukowcy interpretują to jako dowód, że chłopiec był ubrany w strój z jeleniej skóry i nosił ozdobne nakrycie głowy wykonane z piór tego ptaka. Pióra mogły być wybierane nie tylko ze względów symbolicznych, lecz również ze względu na ich intensywne barwy.
Czytaj też: Enigmatyczne symbole z Meksyku wskazują na istnienie nieznanej dotychczas społeczności
Inny interesujący pochówek należał do kobiety w wieku ponad 60 lat. Analiza gleby wokół jej szkieletu wykazała obecność piór ptaków wodnych w okolicach szyi oraz włosów drobnych drapieżników przy stopach. Badacze przypuszczają, jakoby kobieta została pochowana w wielobarwnym obuwiu wykonanym z futer i piór lub ze skóry ptaków. Wyniki badań sugerują, że ptaki i ich pióra odgrywały ważną rolę symboliczną w społecznościach mezolitycznych. Elementy te mogły pełnić funkcje rytualne, identyfikacyjne lub statusowe. Co więcej, odkrycie mikroskopijnych pozostałości w grobach wcześniej uznawanych za puste pokazuje, że wiele informacji o dawnych zwyczajach pogrzebowych mogło zostać przeoczonych przez wcześniejsze pokolenia archeologów.
Źródło: University of Helsinki, Archaeological and Anthropological Sciences
