Jak powstało pismo?

Pismo stanowi graficzne odzwierciedlenie naszych myśli oraz mowy. Jest to system umownych symboli, dzięki którym możemy graficznie przedstawić język mówiony. Co ciekawe, powstanie pisma jest wyłącznie ludzkim wynalazkiem, w przeciwieństwie do mowy. W trakcie długotrwałego procesu ewolucji homo sapiens najpierw wykształcił umiejętności natury technicznej, a później zdolności intelektualne. Za początki pisma niektórzy uważają już używane w epoce kamienia łupanego malowidła naskalne, jednak trudno w nich dostrzec chociaż cień podobieństwa do starożytnego pisma obrazkowego. Powstanie pisma zawdzięczamy potrzebie przekazywania i utrwalania myśli przez naszych przodków. Mówi się również, że pismo zrodziło się wraz z rozwojem transakcyjności w społeczeństwach, w wyniku potrzeby spisywania kontraktów handlowych. Cywilizacja się rozwijała, a razem z nią komunikacja międzyludzka, która przybierała różnorakie formy, ewaluowała, czego konsekwencją jest używane przez nas dzisiaj pismo.

Pismo piktograficzne a ideograficzne

Kiedy powstało pismo? Historia pisma rozpoczyna się około 3,5 tysiąca lat przed narodzinami Chrystusa. Ludzie używali prostych, schematycznych rysunków, które miały symbolizować osoby, przedmioty, czy też zwierzęta. Na przykład schematyczny rysunek głowy symbolizował głowę, a rysunek koła oznaczał słońce. Rysunki były na tyle proste, że nie mogły oddać wszystkich aspektów myśli, którą chciano w ten sposób przekazać. Taki rodzaj pisma nazywamy pismem piktograficznym, czyli obrazkowym. Wraz z upływem czasu ulegało ono wielu modyfikacjom i doczekało się licznych odmian. Dzisiaj możemy je spotkać na tabliczkach przedstawiających zakaz palenia (przekreślony papieros), na metkach ubrań, informujących o tym jak je prać, prasować i pielęgnować (rysunki żelazka, miski z wodą) lub w konwersacjach internetowych, stosując emotikony, które świetnie zna każdy z nas. 

Pismo piktograficzne ewaluowało do pisma ideograficznego, które w przeciwieństwie do swojego poprzednika pozwala na wyrażanie abstrakcyjnych i bardziej skomplikowanych refleksji. Dziś doskonałym przykładem ideograficznego rodzaju pisma jest pismo chińskie. 

Rodzaje pisma

Dzieje pisma zaczynają się około 3 500 lat przed narodzinami Chrystusa i stanowią cezurę między prehistorią a starożytnością. 

Pismo klinowe

Pismo klinowe uważane jest za najstarsze pismo świata. Stworzyli je Sumerowie zamieszkujący Mezopotamię około 3 500 lat p.n.e. Jego nazwa wzięła się od charakterystycznego kształtu, które przybierały znaki, układając się w tak zwane kliny. Znaki odciskano na glinianych tabliczkach przy pomocy kawałka trzcinowego rylca, od lewej do prawej strony. W początkowym etapie pismo klinowe było pismem czysto piktograficznym. Znaki przedstawiały tylko jeden charakterystyczny element lub przedmiot. Później, w wyniku rozwoju tego sytemu znaków, możliwe było wyrażanie abstrakcyjnych pojęć za pomocą bardziej skomplikowanych kompozycji symbolicznych, kiedy to obrazki zaczęły przedstawiać również sylaby. W późniejszym etapie sumeryjski system znaków przejęły także inne ludy zamieszkujące zachodnią Azję - na przykład Babilończycy czy Asyryjczycy. Najmłodsze odnalezione ślady użycia pisma klinowego datowane są na 75 rok naszej ery - odnaleziony tekst nacechowany jest tematyką astronomiczną.