PRZYKŁADY: (ODMAWIANIE)

Dziękuję za zaproszenie do tego projektu i bardzo mi schlebia, że chcesz zaprosić mnie do zespołu. Podjąłem jednak decyzję, że NIE podejmę tym razem tej współpracy, bo mam do dowiezienia trzy ważne projekty, na których mi zależy i które wypełniają mi cały czas. Jestem jednak otwarty na propozycje współpracy z wami w przyszłości. Jeśli chcesz, możemy razem się zastanowić, komu złożyć taką propozycję zamiast mnie.

(WYRAŻANIE ODMIENNEJ OPINII)

Słyszę, że współpraca z Tomkiem wam się nie układała, bo mieliście inne pomysły na realizację tego zadania. Ja jednak lubię z Tomkiem pracować, bo dostarcza swoją pracę terminowo.

(REAGOWANIE NA KRYTYKĘ, Z KTÓRĄ SIĘ NIE ZGADZASZ)

Szefie, wiem i rozumiem to, że punktualność jest dla ciebie istotna. Nie zgadzam się jednak ze zdaniem, że ciągle się spóźniam. Ostatnio zdarzyło mi się to dwa razy, bo niania spóźniła się do mojego dziecka. Czy jeśli jeszcze kiedyś przydarzy mi się spóźnienie, będzie OK, że dam znać, ile się spóźnię?

Zbuduj teraz asertywny komunikat samodzielnie. W pierwszej kolejności zdecyduj, czy masz do czynienia z relacją, o którą chcesz zadbać.

1.
Dzwoni do ciebie przedstawiciel handlowy z banku i chce przedstawić ci informacje o nowych produktach. Nie jesteś zainteresowany.
2.
Odszedł twój kolega z zespołu, szef chce przekazać ci większość jego obowiązków. Nie wszystkie chcesz i możesz wziąć.
3.
Twój klient po raz kolejny odwołuje spotkanie w ostatniej chwili. Po raz kolejny się przygotowałeś i poświęciłeś czas na dotarcie na miejsce spotkania. Daj klientowi informacje zwrotną. Zbuduj komunikat dla sytuacji ze swojej pracy, w której chcesz zadbać o relacje.
..........................................................................


Wśród personelu szpitala panowało poczucie, że wysunięcie prośby wobec przełożonych czy zadbanie o przysługujące pracownikom prawa spowoduje mniej lub bardziej realne zagrożenie. Obawą przed wypowiadaniem swoich propozycji czy próśb wszyscy się wzajemnie zarażali. Kasia była nowa i oczywiste wydało się jej negocjowanie z przełożonymi warunków współpracy, nie zdążyła jeszcze „wkręcić się” w te lęki.

Stawanie się osobą asertywną to droga pełna wyzwań, która często wymaga od nas sporej pracy nad sobą. Bywa tak, że znamy mnóstwo technik asertywnych, ale nie mamy w sobie gotowości do
korzystania z nich. Bo albo wydają się nam głupie i sztuczne, albo w różnych sytuacjach tak zalewają nas emocje, że zapominamy o jakichkolwiek regułach dobrej komunikacji. Bywa też tak, że sami nie wiemy, co tak naprawdę czujemy w danej sytuacji ani czego potrzebujemy. Albo, jak w powyższej historii Kasi, wkręcamy się w różne lęki, czytamy innym w myślach i robimy niczym niepoparte założenia.

Dojrzała postawa asertywna wymaga czasem zmian na dużo głębszym poziomie niż tylko nauka technik komunikacji. Kształtowanie zachowań asertywnych zaczyna się już w okresie wczesnego dzieciństwa i od reakcji naszego otoczenia zależy, czy wykształci się w nas poczucie sprawstwa i poczucie własnej wartości. Rozwój postawy asertywnej wymaga pracy nad pogłębianiem świadomości siebie – rozeznaniem we własnych emocjach, potrzebach, wartościach oraz granicach – bo żeby postępować w zgodzie z sobą, trzeba dobrze siebie poznać.

Dlatego, jeśli ktoś chce pracować nad swoją asertywnością, musi głęboko się zastanowić nad dwoma rzeczami: czego tak naprawdę obawia się w byciu asertywnym oraz która droga rozwoju asertywności będzie dla niego w tym momencie najlepsza (terapia, praca nad emocjami, coaching, ustalenie swoich wartości i wiele innych możliwości).

JAK OKIEŁZNAĆ EMOCJE, KTÓRE UTRUDNIAJĄ ASERTYWNE ZACHOWANIA

Osoba asertywna zna i respektuje swoje prawa, ale pamięta przy tym, że takie same prawa należą się każdej innej osobie na świecie. Prawo do godności i szacunku należą się każdemu z nas – z samego faktu, że jesteśmy ludźmi. Zasadę tę podkreślała trenerka i autorka książki „Asertywność doskonała”, Jan Ferguson, tworząc kartę dziesięciu praw człowieka. A brzmią one następująco:

Wierzę, że mam prawo:

1. PROSIĆ O TO, CZEGO CHCĘ. Co nie znaczy, że zawsze to dostanę!

2. WYRAŻAĆ SWOJE ZDANIE I UCZUCIA ORAZ OKAZYWAĆ EMOCJE asertywnie – czyli w sposób odpowiedni do sytuacji i z szacunkiem do drugiego człowieka.

3. NIE BYĆ DYSKRYMINOWANYM. Być ocenianym na podstawie mojego zachowania i umiejętności, a nie wieku, płci, rasy, orientacji seksualnej itp.

4. PODEJMOWAĆ DECYZJE I PONOSIĆ ICH KONSEKWENCJE. Nie pozwalać, aby inni wpływali na moje decyzje.

5. DECYDOWAĆ, CZY CHCĘ SIĘ ANGAŻOWAĆ W CZYJEŚ PROBLEMY. Osoba troskliwa niekoniecznie musi robić wszystko dla wszystkich. Czasem trzeba odróżnić odpowiedzialność wobec kogoś od odpowiedzialności za kogoś. Asertywność nie oznacza brania odpowiedzialności za czyjeś zachowanie, emocje czy poglądy.

6. POPEŁNIAĆ BŁĘDY. Uczyć się na nich, a nie budować w sobie z ich powodu poczucia winy. Nikt nie jest nieomylny!

7. DOSTAWAĆ TO, ZA CO PŁACĘ. Gdy coś kupuję, kogoś zatrudniam, korzystam z czyichś usług, powinienem czuć się usatysfakcjonowany.

8. ZMIENIAĆ SWOJE DECYZJE. W miarę naszego rozwoju zmieniają się nasze poglądy, nie musimy obstawać ciągle przy tym samym zdaniu. Jeśli słucham kogoś w sposób asertywny, mogę dojść do wniosku, że to nie ja, ale on ma rację.

9. KORZYSTAĆ Z PRYWATNOŚCI myśli, miejsca, spraw osobistych.