Myśli budują w ciągu życia każdego człowieka sieć przekonań. Nasze doświadczenia, doświadczenia naszego otoczenia, rodziny, przyjaciół, znajomych, nauczycieli, kolegów z pracy, szefa czy też - idąc dalej – społeczeństwa, w którym się wychowujemy i żyjemy powodują, że nabywamy jakieś określone sposoby widzenia rzeczywistości. Porządkując sobie świat dokonujemy wielu generalizacji.
Przekonania równocześnie są prawdziwe, jak i fałszywe, ponieważ opisują tylko wybraną perspektywę danej sytuacji, która w jakiś sposób jest w naszym życiu pomocna lub pomocna była na pewny jego etapie.

Jak pisze Susan Scott, autorka książki „Odważne Rozmowy ...” – to, co każdy z nas uważa za prawdę, po prostu odzwierciedla nasz punkt widzenia rzeczywistości. Kiedy rzeczywistość się zmienia,  a my nie dostrzegamy i nie uwzględniamy tej zmiany, może się okazać, że działamy nieadekwatnie, często jesteśmy mało efektywni, napotykamy na trudności.   
Nasze myśli, przekonania mają bardzo duży wpływ na to jak żyjemy, na to jakie decyzje podejmujemy, ale też jaka jest jakość życia. Warto się nim przyglądać bo może się okazać, że to co uważaliśmy za prawdę nie jest już prawdą w dzisiejszych okolicznościach . 

 

Przekonania w czasach pandemii

Bieżąca sytuacja pandemii uwypukla nasze przekonania o sobie, innych i świecie pokazując jednocześnie, jak determinują one nasz życie i jego komfort.
Świat, którego doświadczamy w obecnych czasach jest zmienny i nieprzewidywalny. Codziennie dostajemy nie tylko sprzeczne informacje, ale też takie, które wywracają nasze życie do góry nogami powodując, że potrzebujemy dokonywać zmian w naszych planach, sposobie funkcjonowania w codziennych, nawet prozaicznych czynnościach. 

Sposób myślenia i przekonania odgrywają ważną rolę, bo to one determinują to, w jakiej kondycji psychofizycznej przechodzimy przez ten czas.  O tym, jak nasze myśli determinują nasze zachowania piszą autorki  badań nad przekonaniami o naturze ludzkiej, Małgorzata Gamian-Wilk i Kinga  Lachowicz-Tabaczek.

Osoby, które wierzą w zmienność zakładają, że możemy się rozwijać i zmieniać jako ludzie, zmieniać cechy, czy sposoby działania. Osoby, które  myślą w ten sposób częściej koncentrują się na sytuacjach, które dają możliwość rozwijania własnych kompetencji, preferują zadania nowe, stanowiące wyzwanie.  Dla takich osób bieżąca sytuacja to okazja do nauki, szansa na rozwój. Te osoby będę koncentrować się na tym, aby szukać nowych możliwości, tworzyć nowe rozwiązania jednocześnie czując w tym radość, zadowolenie, czasami ekscytację. Będą się odnajdywać dość dobrze w bieżącej sytuacji, a czas pandemii będzie zapewne dla nich pracowity, obfitując w dużo zmian, wykorzystanych sytuacji, sporo korzyści i dobrych rezultatów - w tym materialnych.

Natomiast teoretycy stałości, jaki nazywają ich autorki badania, to osoby wierzące, że cechy człowieka są niemodyfikowalne, czyli że nie da się nas zmienić. Taki sposób myślenia często rozszerza się na podobne postrzeganie świata. On również podlega zasadzie niezamienialności. Takie osoby będą funkcjonować w bieżącej sytuacji z wielkim trudem. To, jak mogą doświadczać tego, co się obecnie dzieje może obfitować u nich nadmiarową reakcją emocjonalną.  Wiele takich osób może odczuwać lęk społeczny.  Jednocześnie takie osoby wykonując swoją pracę, czy wypełniając obowiązki domowe będą poszukiwać takich zadań, które dają minimalne ryzyko porażki.  Jakość życia osób z takimi przekonaniami w obecnym czasie jest niższa niż była, a wykonywanie nowych zadań obarczona oporem, lękiem i okupiona dużym trudem. Rezultaty takich osób mogą być znacznie niższe niż osób o przeciwnym sposobie myślenia.  

 

Czy możliwa jest zmiana przekonań? 

Na szczęście to, że posiadamy określone przekonania nie powoduje, że nie można ich zmienić. Praca nad ich zmianą wymaga jednak otwartości i determinacji. 
Paradoks obecnej sytuacji jest taki, że zmiana sposoby myślenia i postrzegania rzeczywistości przydałaby się przede wszystkim tym osobom, które wierzą, ze świat i oni sami są niezmienni. Na szczęście nawet u takich osób zmiana jest możliwa ,ale po pewnymi warunkami. 

1. Ważna jest potrzeba, motywacja do zmiany. Praca nad zmianą przekonań, nad zmianą sposobu postrzegania siebie i świata, ważne aby wypływała z głębokiej potrzeby zmiany danej osoby. Tylko mając wewnętrzną motywację do zmiany osiągamy trwałe rezultaty. To, co może wspierać taką potrzebę zmiany, to obserwacja. Dostrzeżenie, ze inni mają inaczej w tej samej sytuacji może uruchomić w nas sporo ważnych refleksji i energii do zmiany. 
2. Otwartość i gotowość do zmiany to drugi ważny element.  Dostrzeżenie, jak służy, ale również jak utrudnia nam taki sposób myślenia jest kolejnym ważnym krokiem w procesie pracy z przekonaniem.  Spotkanie z samym sobą, przyglądającym się naszych sposobom myślenia nie zawsze jest miłe i łatwe, często zaprasza nas do kontaktu  z informacjami, które mogą być trudne.  Cena takiego spotkania jest jednak niewysoka w porównaniu z korzyściami, jakie możemy otrzymać dokonując zmiany. 
3. Uważne słuchanie. Otwartość na różne perspektywy pozwala nam nie tylko zobaczyć, że to co widzimy jest jedną z wielu interpretacji rzeczywistości, ale też że inne interpretacje mogą być ciekawe i rozwojowe dla mnie. Uwzględniając je w budowaniu nowego obrazu mam dostęp do większej wiedzy, szerszej perspektywy co warunkuje podejmowanie lepszych decyzji, o czym pisze w swoich badaniach Otto Scharmer.
4. Konsekwencja w działaniu i weryfikacja postępów – przyglądanie się temu, jak podejmuję decyzję, czy uwzględniam inne perspektywy, czy też wybieram poprzedni sposób widzenia sytuacji. Refleksja nad swoim sposobem myślenia i zapisywanie przekonań wspierających i ograniczających pozwala na rozprawienie się z przekonaniami w praktyce.   
Zmiana, w tym również przekonań, jest możliwa i każdy może zdecydować o tym, co chce z nimi zrobić, przekonania leżą w strefie wpływu każdego człowieka. W tak dynamicznym świecie warto regularnie sprawdzać, czy moja prawda wczoraj jest wciąż aktualna dzisiaj i czy pozwala mi być skutecznym i spełnionym.  

 

Literatura : 
1. Gamian-Wilk, M., Lachowicz-Tabaczek, K. (2009). Komu łatwiej zatrzasnąć drzwi przed nosem: wiara w stałość lub zmienność natury ludzkiej a uległość wobec technik wpływu społecznego. W: Danieluk B., Stasiuk K.(red.). Spotkania z psychologią społeczną. (s. 57-69). Tom I. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
2. Susan Scott „ Odważne rozmowy”  Wydawnictwo  MT Biznes, 
3. Otto Scharmer „Theory U” Wyd. Berrett –Koehler, 2016

O autorce:

Izabela Kluzek-Kot

Dyrektor merytoryczny Szkół Cochingu House of Skills, Certyfikowany Coach ICF ACC, Trener Biznesu
Szkoła coachingu House of Skills to program przygotowujący do samodzielnej pracy w roli coacha. Umiejętności i kompetencje nabywane przez uczestników w ramach programu, są również niezwykle użyteczne w pracy menedżerów wszystkich szczebli, szczególnie w obecnych, pełnych nowych wyzwań czasach. Program posiada akredytację ACSTH i przygotowuje do uzyskania certyfikatu International Coach Federation (ICF). Najbliższa edycja Szkoły: 13 marca 2021 r.

Szkoła team coachingu to kompleksowy cyklu szkoleniowy rozwijający wiedzę i umiejętności z zakresu prowadzenia coachingu grupowego i zespołowego. Kurs przygotowuje do samodzielnego prowadzenia procesu coachingowego w grupach i zespołach w oparciu o różnorodne narzędzia i podejścia. Program umożliwia uzyskanie punktów CCE potrzebnych do przedłużenia akredytacji ICF lub aplikowania na jej wyższy poziom. Najbliższa edycja Szkoły: 27 lutego 2021 r.

Więcej informacji na www.houseofskills.pl