Znudzony maluch siedzi sam na placu zabaw, otoczony stertą drogich zabawek. Mina w podkuwkę, niezadowolony. „Jedynak?” – pyta przechodzień. To by wszystko wyjaśniało. W końcu każdy wie, że jedynaki są zepsute, samotne i w gruncie rzeczy niezbyt szczęśliwe. Czy rzeczywiście? Jakie są naprawdę jedynaki? Jak je wychować na szczęśliwych i towarzyskich ludzi?

Od 2001 roku liczba Polaków, którzy uważają, że jedno dziecko w domu to stan idealny, poszybowała w górę: kiedyś było to 7 proc., dziś już 17 proc. Wśród pracujących matek z jednym potomkiem aż 37 proc. nie planuje powiększać rodziny. Mamy w Polsce około 1,7 miliona dzieci jedynaków (poniżej 15. roku życia). W Wielkiej Brytanii niemal połowa rodzin z dziećmi wychowuje tylko jedną pociechę. To sporo, choć i tak niewiele w porównaniu z Chinami, gdzie jest co najmniej 150 milionów rodzin z jednym dzieckiem. Od lat Chińczycy martwią się, że rośnie im pokolenie „małych cesarzy”: rozpieszczonych i antyspołecznych.

Tego samego obawiają się rodzice w Europie czy Stanach Zjednoczonych. W to, że jedynacy to samotni, zepsuci egoiści wierzy się od Estonii i Stanów Zjednoczonych po Brazylię i Holandię. Do niedawna wierzyli w to także psychologowie. W 1898 roku Granville Stanley Hall, prezes Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego, stwierdził, że „jedynactwo to choroba sama w sobie”. Co prawda Hall oparł swoje przekonania na niezmiernie małej liczbie zaobserwowanych przypadków, ale nie przeszkodziło to jego poglądom przetrwać dziesięciolecia. Dopiero szeroko zakrojone badania z drugiej połowy ubiegłego wieku dały wreszcie rodzicom jedynaków i samym jedynakom nadzieję – wykazały, że dzieci bez rodzeństwa nie różnią się szczególnie od reszty.

10 rad dla rodziców jedynaków

1. Nie przepraszaj za to, że „nie dałaś” dziecku rodzeństwa, nie tłumacz się – jeśli będziesz to robić, dziecko odczuje, że rodzina jest jakoś „wybrakowana”.

2.  Nie przejmuj się, jeśli dziecko zarzuca ci, że uczyniłeś go jedynakiem. Równie dobrze mogłoby ci zarzucać konflikty z siostrą czy dokuczanie brata.

3. Organizuj spotkania i zabawy z innymi dziećmi, wspólne wyjazdy. Pozwól dzieciom się kłócić i samodzielnie rozwiązywać konflikty.

4. Nie przerzucaj na dziecko swoich problemów, nie traktuj go jak dorosłego powiernika. Związek rodzic  – jedynak łatwo może stać się zbyt intensywny.

5. Uważaj na swojego jedynaka, jeśli w rodzinie jest dużo stresu.

6. Nie obciążaj jedynaka zbyt wysokimi oczekiwaniami – dzieci bez rodzeństwa mają tendencję do brania tego do siebie.