Dotychczasowy obraz był dość sztywny: neandertalczycy mieli tworzyć własne społeczności i rozwijać autorskie technologie, podczas gdy H. sapiens reprezentowali zupełnie inną kulturę, która ostatecznie wyparła ich kuzynów z Europy i Bliskiego Wschodu. Najnowsze badania prowadzone na południowym wybrzeżu Turcji pokazują jednak znacznie bardziej złożony wizerunek. Okazuje się, że obie grupy ludzi mogły przez tysiące lat korzystać z tego samego schronienia, pozostawiając po sobie zadziwiająco podobne ślady codziennego życia.
Czytaj też: Rosjanie znaleźli pierścień z wizerunkiem egipskiej królowej. Skąd wziął się tam starożytny artefakt?
Jaskinia Üçağızlı II była zamieszkiwana w okresie od 77 do 42 tysięcy lat temu. To czas szczególnie ważny dla historii człowieka, ponieważ właśnie wtedy na Bliskim Wschodzie i w południowo-zachodniej Azji dochodziło do kontaktów pomiędzy neandertalczykami a przedstawicielami naszego gatunku. Archeolodzy odkryli tam kolejne warstwy osadów dokumentujące zmieniających się mieszkańców, co pozwoliło prześledzić ich zachowania na przestrzeni wielu tysięcy lat.
Największym zaskoczeniem okazało się to, że niezależnie od tego, czy jaskinię zajmowali neandertalczycy, czy H.sapiens, pozostawiane przez nich ślady były niezwykle podobne. Obie grupy wytwarzały narzędzia kamienne według zbliżonych metod, wykorzystywały te same lokalne źródła krzemienia i polowały na podobne gatunki zwierząt. Wśród odnalezionych szczątków dominują kości jeleni, dzikich kóz i innych zwierząt zamieszkujących okoliczne tereny. Sugeruje to, że obie populacje stosowały niemal identyczne strategie zdobywania pożywienia i doskonale znały lokalne środowisko.
Badacze odkryli również ozdobne muszle pochodzące z wybrzeża Morza Śródziemnego. Takie przedmioty uznawane są za przejaw zachowań symbolicznych i prawdopodobnie pełniły funkcję ozdób noszonych na ciele lub elementów stroju. Co istotne, podobne muszle występowały zarówno w warstwach związanych z H.sapiens, jak i tych przypisywanych neandertalczykom. Zdaniem naukowców trudno uznać to za przypadek. Może to świadczyć o przekazywaniu tradycji kulturowych lub o długotrwałych kontaktach między obiema populacjami.
Z zebranych informacji wynika, iż nie chodzi jedynie o podobną adaptację do tych samych warunków środowiskowych. Zamiast tego autorzy publikacji dostępnej w PNAS dostrzegają istnienie ciągłości kulturowej, która mogła rozwijać się dzięki regularnym kontaktom między grupami. Oznacza to, że neandertalczycy i H.sapiens mogli spotykać się na tych samych terenach, obserwować swoje zachowania, wymieniać wiedzę, a być może nawet współpracować.
Czytaj też: Archeolodzy odnaleźli w Egipcie 18 grobowców. To, co było w środku, wciąż zastanawia uczonych
Nowe odkrycie jest szczególnie ważne, ponieważ przez wiele lat naukowcy zakładali, iż pojawienie się naszego gatunku oznaczało gwałtowne zastąpienie kultury neandertalczyków. Tymczasem stanowisko w Turcji pokazuje, że zmiany mogły przebiegać stopniowo, a elementy codziennego życia pozostawały zaskakująco stabilne mimo zmiany mieszkańców jaskini. Podobnych miejsc mogło być oczywiście znacznie więcej, lecz do dziś nie zachowały się równie kompletne sekwencje osadów pozwalające prześledzić historię obu gatunków. Ale kto wie, istnieje szansa, że archeologom uda się dotrzeć do jeszcze lepiej zachowanych dowodów.