Dlatego bardzo mnie cieszy, że Spotify właśnie wprowadza oznaczenie „Verified by Spotify”, czyli zielony znacznik mający pomagać użytkownikom odróżniać realnych artystów od profili opartych na AI, spamie albo masowo produkowanej muzyce bez wyraźnego ludzkiego zaplecza. Badge ma pojawiać się przy profilach artystów i w wynikach wyszukiwania.
Nie będą się kwalifikować persony AI ani konta, których twórczość opiera się głównie na generatywnej sztucznej inteligencji. Spotify zapowiada, że ponad 99% najczęściej wyszukiwanych artystów otrzyma weryfikację na starcie. Mam tylko obawy, czy kwalifikacja, która ma się opierać się m.in. na stałym zaangażowaniu słuchaczy, zgodności z zasadami platformy oraz widocznych śladach prawdziwej działalności, takich jak trasy koncertowe, merch czy połączone profile społecznościowe to idealne rozwiązanie. W końcu z czasem osoby odpowiedzialne za konta AI mogą próbować te informacje odtworzyć, aby zyskać więcej odtworzeń.
Czytaj też:Przeanalizowali ponad 20 000 utworów z różnych lat. Wyniki pokazują wyraźną zmianę w muzyce
Muzyka zaczyna potrzebować dowodu życia
Myślę, że samo istnienie takiej plakietki mówi o rynku więcej niż komunikat prasowy. Jeszcze niedawno weryfikacja artysty oznaczała głównie oznaczenie, że to oficjalny profil, nie podszywka. Trochę taka instrukcja możesz kliknąć bez obawy, że trafiłeś na przypadkowe konto. Teraz dochodzi warstwa bardziej niewygodna: czy za tym profilem stoi człowiek, zespół, realna twórczość i jakaś historia, czy raczej kolejny syntetyczny byt wrzucony do streamingowej maszynki?
W muzyce to ma dla mnie znaczenie większe niż w wielu innych dziedzinach, bo piosenki słucham często bardzo blisko siebie. W słuchawkach, w samochodzie, przy pracy, w nocy, po rozstaniu, przy sprzątaniu, na siłowni. Muzyka od zawsze była trochę prywatnym skrótem do emocji. Gdy okazuje się, że część tej emocji została złożona jak mebel z instrukcji, człowiek może poczuć nie tyle oszustwo, ile znużenie. AI potrafi produkować dźwięki podobne do muzyki. Problem zaczyna się wtedy, gdy podobieństwo staje się główną ambicją.
Spotify nie działa w próżni. W ostatnich miesiącach głośno było o podejrzanych profilach, AI-personach i muzyce, która potrafiła nabijać milionowe wyniki bez jasnej informacji, kto właściwie za nią stoi. Pojawiały się przypadki takich wirtualnych albo prawdopodobnie generowanych artystów jak Sienna Rose czy Breaking Rust, które wzbudzały dyskusję o tym, czy słuchacze wiedzą, czego właściwie słuchają.
Zielony ptaszek trochę pomaga, ale moim zdaniem nie rozwiązuje najgorszego problemu
Weryfikacja jest krokiem w dobrą stronę, bo użytkownik powinien wiedzieć, czy trafia na realnego artystę, czy na projekt wygenerowany wokół algorytmu. Tylko że sama plakietka nie wystarczy, jeśli platforma nadal będzie mieszać ludzi, AI, muzykę użytkową, playlistowe wypełniacze i artystów bez zaplecza w jednym strumieniu rekomendacji. Słuchacz nie zawsze szuka przez profil. Często po prostu odpala playlistę, radio utworu albo automatyczne rekomendacje, a wtedy zielony znaczek może być tak samo niewidoczny jak skład produktu, którego nikt nie czyta w pośpiechu.
I tu pojawia się mój największy problem z muzyką z AI: ona nie zawsze wchodzi frontowymi drzwiami. Często sączy się przez tło. Playlista do skupienia, lo-fi do pracy, spokojne dźwięki do snu, „chill” do gotowania. Niby nikomu nie przeszkadza, bo nikt nie oczekuje od takiej muzyki wielkiego przeżycia. Ale im więcej syntetycznego wypełniacza w codziennym słuchaniu, tym bardziej platforma zaczyna przypominać supermarket z muzyką w aerozolu. Coś gra, nastrój się zgadza, tempo się zgadza, tylko po godzinie trudno wskazać choćby jeden ślad czyjejś osobowości.
Nowe oznaczenie nie daje użytkownikom mocniejszych narzędzi, choćby możliwości filtrowania playlist tak, by wykluczać nieweryfikowane lub AI-owe profile. Konkurencyjne platformy, takie jak Deezer, Qobuz czy Apple Music, podejmowały ostrzejsze działania anty-AI, podczas gdy Spotify nadal próbuje raczej oznaczać i porządkować problem niż oddać słuchaczowi pełną kontrolę nad tym, co trafia do rekomendacji.
Ale co się dziwić, skoro celowe wciskanie muzyki z AI może ograniczyć koszty wypłat, które trafiają do artystów.
AI jako narzędzie w muzyce nie jest automatycznie złem. Artyści od dawna korzystają z technologii, sampli, syntezatorów, automatyzacji, efektów, korekcji, eksperymentów z głosem i dźwiękiem.
Dobra muzyka często stawia opór. Ma niedoskonałość, dziwną decyzję, głos, którego nie da się całkiem wygładzić, tekst z konkretnym bólem albo radością, brzmienie wynikające z miejsca, czasu i czyjejś obsesji.
Czytaj też:Porównali hity z lat 70. z dzisiejszymi przebojami. Różnica w tekstach jest przerażająca
Cała sprawa nie sprowadza się więc do technicznego znaczka. To raczej kolejny etap zmęczenia syntetyczną kulturą. Mamy AI-owe grafiki, AI-owe teksty, AI-owe głosy, AI-owe piosenki do pracy i AI-owe persony, które udają artystów wystarczająco dobrze, żeby algorytm miał czym karmić kolejne playlisty.
Zielony ptaszek jest więc dobrym początkiem, lecz kiepskim finałem. Muzyka nie potrzebuje wyłącznie weryfikacji profili. Potrzebuje uczciwego rozróżnienia między narzędziem a substytutem twórczości, między eksperymentem a spamem, między artystą a personą złożoną pod playlistowy popyt. Bo jeśli platformy nie uporządkują tej granicy, słuchacz będzie coraz częściej zadawał pytanie, które jeszcze niedawno brzmiałoby absurdalnie: czy ktoś naprawdę stworzył tę piosenkę, czy tylko została wygenerowana?