Kamień runiczny, który okazał się starszy, niż sądzili naukowcy
To znacząco wcześniejsza data w porównaniu z dotąd potwierdzonymi rytami runicznymi znajdowanymi na kamieniach w Skandynawii i innych miejscach świata. Autorzy ekspertyz zauważyli na badanym fragmencie różne ciągi znaków runicznych i runopodobnych, z których najbardziej wyraźna inskrypcja brzmi “idiberug”. Może to być imię osoby, która podpisała się na skale. Nietypowe formy liter, takie jak charakterystyczne „b” czy wczesna forma „e”, dostarczają bezprecedensowych danych na temat wczesnego rozwoju starszego futharku, czyli najstarszej znanej runicznej odmiany alfabetu o 24 znakach.
Inskrypcje na innych fragmentach są mniej klarowne, choć pojawiają się sekwencje przypominające otwarcie futharku, co mogłoby sugerować funkcjonalne, być może edukacyjne wykorzystanie kamienia. Na jednym z fragmentów inskrypcji znajduje się nawet formuła „ek … fahido runo” – tłumaczona jako „ja … namalowałem/napisałem runę”, co mogłoby wskazywać nawet na wcześniejszy zapis imienia osoby zajmującej się runami.
Niejasne zapisy i kolejne próby ich odczytania
Archeolodzy podkreślają, że objęty badaniami kamień nie przypomina późniejszych monumentalnych odpowiedników, ponieważ ma płytkie, nakładające się nacięcia wskazujące na wielokrotne użycie bądź inskrypcje tworzone przez różne osoby. Z uwagi na kontekst grobowy kamień najpewniej pierwotnie oznaczał miejsce pochówku, zanim został rozbity i wykorzystany ponownie, co samo w sobie daje wgląd w praktyki pogrzebowe w starożytnej Skandynawii.
Czytaj też: Budowali blok, a odnaleźli XVI-wieczny obiekt. To hiszpański zamek w… Belgii
Kamień runiczny, który tak bardzo namieszał w ostatnich ustaleniach ma postać czerwono-brązowego piaskowca. Pokrywa go wiele wyrytych znaków runicznych oraz innych symboli, a niektóre fragmenty tekstu układają się w sekwencje – właśnie dlatego konieczne będą dalsze badania. Znaczenie wielu z tych symboli pozostaje niejasne, lecz najważniejszy pozostaje fakt, iż już teraz przesuwamy datowanie najstarszych kamieni runicznych. Szereg ich zastosowań był natomiast imponująco szeroki, ponieważ służyły między innymi w formie płyt grobowych aż po narzędzia komunikacji.
Źródło: Science Norway, CNN
