Kiedy miała miejsce konferencja jałtańska?

Konferencja w Jałcie (zwana także konferencją krymską) odbyła się w dniach 4-11 lutego 1945 roku. Było to spotkanie najważniejszych przywódców antyhitlerowskiej koalicji, którzy brali udział w działaniach II wojny światowej. W konferencji wzięli udział:

  • przywódca ZSRR - Józef Stalin;
  • premier Wielkiej Brytanii - Winston Churchill;
  • prezydent USA - Franklin Roosvelt.

Spotkanie przywódców odbyło się w pochodzącym z XIX wieku pałacu cesarskim w Liwadii na Półwyspie Krymskim. Jałta to miasto leżące w południowej części tego półwyspu. W czasach ZSRR była popularnym kurortem i miejscem sanatoryjnym.

Konferencja jałtańska była jedną z trzech wielkich konferencji antyhitlerowskich w tamtym okresie - odbyła się po konferencji teherańskiej z 1943 roku i przed konferencją poczdamską, która miała miejsce w lipcu i sierpniu 1945 roku, już po upadku Berlina. 

Konferencja jałtańska uchodzi w opinii historyków za jedno z najważniejszych wydarzeń końca II wojny światowej. Podczas niej zapadły istotne decyzje dotyczące losów Europy, w tym państwa polskiego. Ważny głos decyzyjny miał wówczas Józef Stalin, który w tym czasie odnosił z Armią Czerwoną liczne sukcesy na frontach wojennych. 

Konferencja jałtańska - tło historyczne

Spotkanie w Jałcie odbywało się pod koniec drugiej wojny światowej, gdy los III Rzeszy wydawał się już przesądzony. Wojska alianckie w połączeniu z działaniami Armii Czerwonej odnosiły liczne sukcesy na froncie, okrążając nazistowskie Niemcy praktycznie ze wszystkich stron. Przywódcy tzw. Wielkiej Trójki mogli więc ze spokojem patrzeć w przyszłość.

W tym czasie wojska Armii Czerwonej walczyły już na terytorium Niemiec. Skuteczna ofensywa w Normandii z połowy 1944 roku sprawiła, że w Europie zawiązał się drugi front przeciwko Hitlerowi, a wojska niemieckie musiały się wycofać z wielu okupowanych terenów. Wojna na Pacyfiku również przybierała korzystny dla aliantów obrót. Krótko mówiąc, wszystko wskazywało na bliską klęskę Niemiec i koniec II wojny światowej.  

Nic dziwnego, że na początku 1945 roku należało już zastanowić się nad tym, jaki kształt powinna mieć Europa po zakończeniu działań wojennych. Jakie korzyści polityczne powinny przypaść zwycięzcom? Jakie należy podjąć kroki wobec upadających Niemiec? To właśnie te pytania towarzyszyły uczestnikom obrad w Jałcie. Decyzje dotyczące powojennych losów Europy stanowiły główny przedmiot zatwierdzonych tam decyzji.