Odkrycie dotyczy pokrywy lodowej Guliya w północno-zachodnim Tybecie. To jedno z najwyżej położonych miejsc tego typu na Ziemi i jednocześnie wyjątkowe archiwum klimatyczne. Analiza rdzeni lodowych pozwala sądzić, iż najstarszy zachowany tam lód może pochodzić sprzed ponad 128 tysięcy lat. Oznaczałoby to, że zapis klimatyczny z tego regionu sięga znacznie dalej w przeszłość, niż wcześniej sądzono.
Czytaj też: Dziura większa od Czech pojawiła się w antarktycznym lodzie. Wiemy już, jak powstała
Kluczowe znaczenie dla nowych ustaleń miało porównanie dwóch rdzeni lodowych pobranych z lodowca Guliya – pierwszego w 1992 roku i kolejnego w 2015 roku. Mimo że próbki dzieliły ponad dwie dekady, naukowcy zaobserwowali w nich podobne wzorce izotopów tlenu. Takie związki chemiczne służą za wskaźniki zmian środowiskowych i klimatycznych zachodzących w przeszłości.
Zgodność wyników ma ogromne znaczenie. Pokazuje bowiem, że sygnały zapisane w lodzie są powtarzalne, a nie stanowią jedynie efektu lokalnych warunków czy pojedynczego odwiertu. Możliwość odtworzenia podobnego zapisu w próbkach pobranych w różnych latach zwiększa wiarygodność całej rekonstrukcji klimatu. Z drugiej strony, określenie wieku tak starego lodu jest ogromnym wyzwaniem. Zespół kierowany przez geologa Lonniego Thompsona wykorzystał między innymi izotopy promieniotwórcze berylu i chloru. Ich tempo rozpadu jest znane, dzięki czemu mogą służyć jako naturalne znaczniki czasu.
Naukowcy znaleźli w lodzie ślady związane z tzw. zdarzeniem Laschamp, czyli znaczącym zaburzeniem ziemskiego pola magnetycznego, które nastąpiło ponad 41 tysięcy lat temu. To wydarzenie stanowiło ważny punkt odniesienia dla ustalenia chronologii poszczególnych warstw. Wyniki zestawiono również z zapisami izotopowymi pochodzącymi z osadów jaskiniowych na Wyżynie Tybetańskiej. Wszystkie te dane sugerują, jakoby najstarszy lód Guliya miał ponad 128 tysięcy lat.
Cała sprawa odnosi się do faktu, iż rdzenie lodowe są dla klimatologów czymś w rodzaju naturalnych kapsuł czasu. Kolejne warstwy śniegu i lodu mogą zatrzymywać pył, gazy oraz związki chemiczne, które odzwierciedlają warunki panujące w atmosferze w momencie ich powstania. Właśnie dlatego im dokładniej naukowcy potrafią określić wiek poszczególnych warstw, tym lepiej mogą odtworzyć historię klimatu.
Czytaj też: W lesie aż tętni od rozmów. Drzewa występują w rolach głównych
Guliya jest pod tym względem szczególnie cennym obiektem. Poza obszarami polarnymi tak stare górskie rdzenie lodowe są niezwykle rzadkie. Dla porównania, rdzenie pobrane z masywu Huascarán w peruwiańskich Andach sięgają ponad 30 tysięcy lat, podczas gdy zapis ze stanowiska Guliya może przekraczać 100 tysięcy lat. To z kolei oznacza szansę na lepsze zrozumienie fundamentalnych kwestii dotyczących historii klimatu Ziemi: kiedy zaczynały się i kończyły okresy intensywnego zlodowacenia, jak szybko zmieniały się warunki środowiskowe oraz w jaki sposób pokrywy lodowe reagowały na naturalne zmiany klimatu. Jeśli dalsze badania potwierdzą obecną chronologię, Guliya stanie się jednym z najważniejszych górskich archiwów klimatycznych na świecie.
Źródło: Science Advances