Przedstawiciele tamtejszego Uniwersytetu Nagoya zidentyfikowali mechanizm w mózgu, który ich zdaniem odpowiada za podtrzymywanie motywacji. Kluczową rolę mają odgrywać neurony oreksynowe, które pomagają powiązać oczekiwanie nagrody z wysiłkiem potrzebnym do jej zdobycia.
Czytaj też: Psy kluczem do osiągnięcia długowieczności. Naukowcy wykryli długo poszukiwane cząstki
Badacze skupili się na oreksynie, czyli substancji znanej przede wszystkim z udziału w regulowaniu snu, apetytu czy wydatkowania energii. Już wcześniejsze badania sugerowały, iż neurony produkujące oreksynę mogą mieć związek z motywacją, jednak ich dokładna funkcja pozostawała niejasna. Nowe doświadczenia pozwoliły bliżej przyjrzeć się temu procesowi.
Naukowcy wykorzystali specjalnie zmodyfikowane genetycznie szczury, dzięki którym mogli selektywnie obserwować i kontrolować neurony oreksynowe. Zwierzęta wykonywały zadania wymagające coraz większej liczby dotknięć, aby otrzymać nagrodę w postaci pożywienia. Punktem odniesienia była chwila, w której szczur rezygnował z dalszego wysiłku. Im więcej pracy był gotów wykonać, tym wyższy poziom motywacji przypisywali mu badacze.
Wyniki okazały się wyraźne. Aktywowanie neuronów oreksynowych sprawiało, że zwierzęta były gotowe wykonać więcej pracy, zanim zrezygnowały z oczekiwanej nagrody. Z kolei osłabienie lub selektywne usunięcie aktywności tych neuronów prowadziło do spadku zaangażowania. Szczury szybciej przerywały wykonywanie wymagającego zadania.
Członkowie zespołu badawczego poświęcili sporo uwagi obserwacjom aktywności mózgu w czasie rzeczywistym. Aktywność neuronów oreksynowych rosła, gdy zwierzę oczekiwało nagrody. Po jej otrzymaniu spadała. Jeśli jednak spodziewana nagroda nie pojawiała się, aktywność pozostawała wysoka. Co więcej, sygnał stawał się silniejszy wraz ze wzrostem wysiłku koniecznego do osiągnięcia celu. Zdaniem badaczy może to oznaczać, że neurony te pomagają mózgowi przeliczać oczekiwaną korzyść na gotowość do dalszego działania.
Czytaj też:Z takim dodatkiem stworzysz siłownię w domu i to z butelek wody. W sam raz na spacer do hyrox
Eksperymenty z bezpośrednim hamowaniem neuronów dostarczyły dodatkowych dowodów. Kiedy naukowcy wyciszali ich aktywność w momencie oczekiwania na nagrodę, szczury wykonywały zadania wolniej i osiągały niższy poziom wysiłku. Co ciekawe, sztuczne zwiększenie aktywności neuronów ponad naturalny poziom nie powodowało analogicznego wzrostu motywacji. Oznacza to, że neurony oreksynowe mogą być niezbędne do podtrzymywania motywacji, lecz samo ich silniejsze pobudzenie nie wystarcza, by automatycznie zwiększyć determinację.
To cenna informacja w kontekście badań nad zaburzeniami, w których pojawiają się problemy z utrzymaniem ukierunkowanego na cel działania. Naukowcy wskazują w tym przypadku między innymi na depresję, uzależnienia czy ADHD, choć pamiętajmy o jedny: zebrane dane pochodzą z badań na zwierzętach i nie oznaczają jeszcze możliwości zastosowania ich w leczeniu ludzi. Dotychczasowe ustalenia ukazały się na łamach Proceedings of the National Academy of Sciences, a ich autorzy zapowiadają, że w ramach dalszych badań będą chcieli ustalić, jakie obwody mózgowe przekazują informacje do neuronów oreksynowych i jakie sygnały otrzymują od nich. Wszystko po to, by lepiej zrozumieć, jak mózg zamienia oczekiwanie przyszłej nagrody w wytrwałe działanie.
Źródło: PNAS