Ich zdaniem istnieje sposób odżywiania, który może jeszcze skuteczniej chronić funkcje poznawcze. Chodzi o dietę DASH, opracowaną pierwotnie z myślą o obniżaniu ciśnienia tętniczego. Badanie objęło aż 159 347 uczestników, których nawyki żywieniowe obserwowano przez blisko trzy dekady. Co kilka lat uczestnicy szczegółowo opisywali swoją dietę, a naukowcy oceniali stopień przestrzegania sześciu popularnych modeli żywieniowych. Następnie porównali je z wynikami dotyczącymi kondycji poznawczej oraz oznak starzenia się mózgu.
Czytaj też: To nie żart. Twój stosunek do cebuli może zdradzać więcej niż myślisz
Wszystkie analizowane diety wiązały się z pewnymi korzyściami dla zdrowia mózgu, lecz jedna z nich wyraźnie wyróżniała się na tle pozostałych. Najlepsze wyniki osiągnęła dieta DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension), która powstała w latach 90. jako sposób leczenia i zapobiegania nadciśnieniu. Obecnie zalecana jest również osobom z podwyższonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.
Osoby najściślej przestrzegające zasad diety DASH miały o 41 procent niższe ryzyko wystąpienia subiektywnego pogorszenia funkcji poznawczych w porównaniu z uczestnikami stosującymi ją w najmniejszym stopniu. To niemal dwukrotnie lepszy wynik niż w przypadku pozostałych analizowanych modeli żywienia.
Na kolejnych miejscach znalazły się: zdrowa dieta roślinna oraz model ograniczający produkty wywołujące wysoką odpowiedź insulinową organizmu. W obu przypadkach uczeni zmierzyli około 24-procentowy spadek ryzyka pogorszenia funkcji poznawczych. Dieta Planetary Health przyniosła redukcję ryzyka o 20 procent, natomiast dieta AHEI-2010, oparta na zasadach zbliżonych do diety śródziemnomorskiej, o 16 procent.
Naukowcy oceniali również tzw. wiek poznawczy uczestników. Osoby najlepiej przestrzegające diety DASH osiągały wyniki odpowiadające średnio o około 0,8 roku młodszemu mózgowi w testach funkcji poznawczych oraz o ponad 1,3 roku młodszemu mózgowi w testach pamięci roboczej.
Czytaj też: Nie są „roztargnione” ani „przewrażliwione”. Kobiety z ADHD często czekają na diagnozę latami
Dieta DASH opiera się przede wszystkim na dużej ilości warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, roślin strączkowych, orzechów czy niskotłuszczowego nabiału. Jednocześnie ogranicza spożycie soli, czerwonego mięsa, produktów wysoko przetworzonych, słodyczy i słodzonych napojów. W przeciwieństwie do diety śródziemnomorskiej większy nacisk kładzie właśnie na kontrolę spożycia sodu i utrzymanie prawidłowego ciśnienia tętniczego.
Zdaniem autorów badania to właśnie wpływ na układ sercowo-naczyniowy może być jednym z kluczowych mechanizmów chroniących mózg. Nadciśnienie od dawna zalicza się do grona najważniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka demencji i pogorszenia sprawności umysłowej. Lepsza kontrola ciśnienia może poprawiać ukrwienie mózgu i ograniczać uszkodzenia naczyń krwionośnych odpowiedzialnych za rozwój zaburzeń poznawczych. Co istotne, największe korzyści pojawiały się u osób, które stosowały zdrową dietę już w wieku średnim. Zdaniem autorów tych doniesień zmiany w sposobie odżywiania warto wprowadzać stopniowo, ponieważ niewielkie, acz trwałe modyfikacje nawyków mają większą szansę utrzymać się przez wiele lat niż radykalne diety.
Źródło: JAMA Neurology