Mozaika z greckim napisem
Kluczem do rozszyfrowania funkcji obiektu okazał się ozdobny medalion mozaikowy z napisem w języku greckim: „Ειρήνη τοις πρεσβυτέροις”, co tłumaczy się jako „Pokój starszym”. Napis umieszczono w widocznym punkcie dzielnicy mieszkalnej, przy skrzyżowaniu dwóch głównych ulic. Ta strategiczna lokalizacja, zintegrowana z miejskim życiem, sugeruje, iż budynek pełnił ważną społeczną rolę. Naukowcy dokładnie przeanalizowali inskrypcję pod kątem językowym, stylistycznym i kontekstowym. Porównali ją również z pisanymi źródłami bizantyjskimi z V i VI wieku, które wspominają o instytucjach dla osób w podeszłym wieku. Wokół napisu mozaika zawiera bogatą ikonografię: egipskie gęsi, cyprysy, owoce oraz naczynia. Wszystkie te elementy tworzą spójny obraz miejsca o specjalnym przeznaczeniu.
Czytaj też: Średniowieczna piwnica skrywała tajemniczą konstrukcję. Niebywała historia z Niemiec
To żywy dowód na to, że troska i dbałość o osoby starsze nie są jedynie nowoczesnym pomysłem, ale były częścią instytucji i koncepcji społecznych już około 1600 lat temu – wyjaśnia Michael Eisenberg z Uniwersytetu Hajfy
Hippos, znane także jako Sussita, było w okresie bizantyjskim ważnym ośrodkiem chrześcijańskim i siedzibą biskupa. Do tej pory archeolodzy odkryli tam siedem kościołów, bazylikę, świątynię, teatr oraz szerokie ulice z kolumnadami. To tętniące życiem miasto, w którym nowo zidentyfikowana instytucja opieki stanowiła integralny element społeczności.
Znaczenie wykraczające poza archeologię
Odkrycie w Hippos ma implikacje wykraczające poza samo pole archeologii. Ukazuje ono prawdopodobnie kluczowy moment w ewolucji systemów wsparcia społecznego: przejście od tradycyjnego modelu, w którym opieka nad starszymi spoczywała wyłącznie na rodzinie, do formy instytucjonalnego wsparcia organizowanego przez szerszą wspólnotę. Wczesne chrześcijaństwo zaczęło wtedy promować wartości wspólnotowej odpowiedzialności.
Czytaj też: Starożytne walce ujawniają kulisy wielkiej renowacji. Stał za nią władca Babilonu
Zespół badawczy, w skład którego weszli Michael Eisenberg z Uniwersytetu Hajfy, Arleta Kowalewska i Gregor Staab z Uniwersytetu Kolońskiego, opublikował wyniki swoich analiz w czasopiśmie Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik. Dostępna praca sugeruje, jakoby znalezisko mogło być jednym z najwcześniejszych materialnych świadectw pokazujących, jak chrześcijańska społeczność zaczęła przejmować odpowiedzialność za opiekę, która wcześniej była domeną wyłącznie rodziny. Teraz potrzeba jednak dalszych badań, aby zrozumieć, jak często tworzono podobne instytucje w tamtym okresie.