Stanowisko archeologiczne, na którym działali badacze, zostało zidentyfikowane w maju. Zespół archeologów pod kierownictwem Ivana Šprajca nadał mu nazwę Minanbé. Określenie to pochodzi z języka jukateckich Majów i oznacza nie ma drogi, co nawiązuje do wyjątkowo trudnego dostępu do ruin ukrytych w gęstym lesie tropikalnym.
Czytaj też:Arka Noego na górze Ararat? Archeolodzy zidentyfikowali zwęglone drewno ukryte pod ziemią
Najnowsze badania sugerują jednak, że mieszkańcy nazywali swoje miasto prawdopodobnie Sakil. Nazwa ta wiąże się z pojęciem bieli lub jasności. Do takiego wniosku doszedł epigrafik Octavio Esparza Olguín z Narodowego Autonomicznego Uniwersytetu Meksyku, który przeanalizował zachowane inskrypcje i porównał je z zabytkami pochodzącymi z innego ośrodka Majów – Ocomtún.
Jednym z najważniejszych znalezisk okazała się Stela 7, czyli kamienny monument pokryty hieroglifami i przedstawieniami postaci. Choć obecnie składa się on z trzech części, zachowane fragmenty dostarczyły niezwykle cennych informacji. Badacze rozpoznali na nim imię władcy Suutz’, oznaczające nietoperza. Postać jest odziana w bogaty strój ceremonialny, obejmujący ozdobne nakrycie głowy, napierśnik, spódnicę oraz sandały. Towarzyszące jej znaki hieroglificzne pozwoliły powiązać władcę z nazwą Sakil.
Dodatkowym potwierdzeniem znaczenia tej postaci okazał się ołtarz , na którym również pojawia się imię Suutz’. Towarzyszy mu tytuł kalo’mte’, zarezerwowany w dużej mierze dla wpływowych władców sprawujących władzę wykraczającą poza granice pojedynczego miasta. To o tyle zadziwiające, że Sakil zajmowało stosunkowo niewielki obszar, wynoszący około 15 hektarów. Mimo tych niezbyt imponujących rozmiarów jego władca mógł aspirować do znaczącej pozycji w regionalnym układzie politycznym.
Jeszcze bardziej zaskakujące informacje przyniosło porównanie inskrypcji z zabytkami odkrytymi w Ocomtún, położonym około 40 kilometrów od Minanbé. Badania pozwalają sądzić, iż dawna nazwa tego ośrodka brzmiała Maatz’. Na jednym z tamtejszych monumentów, widać jeńca leżącego twarzą do ziemi, ze związanymi rękami. Towarzysząca mu inskrypcja sugeruje, że pochodził z Sakil.
Czytaj też:Odnaleźli największy złoty skarb na świecie. Ma ponad 6500 lat i skrywa niezwykłą historię
Zdaniem badaczy może to stanowić odzwierciedlenie wrogich relacji między obydwoma ośrodkami. Konflikt miał miejsce w okresie późnoklasycznym, datowanym na około 600-900 rok. Nie wiadomo jednak, co dokładnie doprowadziło do konfrontacji ani jaki był jej ostateczny rezultat. Tego rodzaju odkrycia robią jeszcze większe wrażenie, gdy zdamy sobie sprawę z faktu, że znaczna część inskrypcji uległa zniszczeniu. Spośród blisko 20 zidentyfikowanych monumentów ślady napisów lub przedstawień widać na co najmniej pięciu. Część zabytków została celowo uszkodzona już w czasach Majów, a kolejne zniszczenia przyniosły upływające lata.
Archeolodzy wykorzystali fotogrametrię, tworząc szczegółowe modele trójwymiarowe kamiennych powierzchni. Dzięki temu mogli analizować inskrypcje przy różnym wirtualnym oświetleniu i dostrzegać znaki niewidoczne podczas zwykłych oględzin. Odczytanie nazwy Sakil, identyfikacja władcy Suutz’ i powiązanie miasta z konfliktem z Maatz’ sprawiają, że Minanbé przestaje być jedynie kolejnym punktem na archeologicznej mapie. Czy kolejne badania przyniosą jeszcze więcej wieści w tej sprawie?
Źródło: INAH