Nowatorskie badania poświęcone neandertalskim próbkom DNA
Sami zainteresowani mówią bowiem o unikatowym wglądzie w życie i strukturę społeczną tych pradawnych społeczności. Badania na ten temat zostały zamieszczone na łamach Current Biology. Polskę “reprezentowali” przedstawiciele Uniwersytetu Wrocławskiego, których analizy objęły zarówno szczegółową ocenę morfologii zębów, jak i badania mitochondrialnego DNA. To właśnie połączenie tych metod pozwoliło jednoznacznie potwierdzić neandertalskie pochodzenie szczątków.
Czytaj też: Hybryda człowieka z innym gatunkiem? Badania nad tym osobnikiem przyniosły szokującą odpowiedź
Materiał badawczy okazał się wyjątkowy. Naukowcy przebadali cztery nowe zęby oraz osiem genomów mitochondrialnych, które należały do co najmniej siedmiu osobników, a być może nawet dziewięciu. Co szczególnie istotne, wszystkie te osobniki żyły w tym samym czasie i miejscu, co czyni znalezisko jednym z nielicznych tego typu na świecie. Dotychczas badania nad neandertalczykami opierały się głównie na pojedynczych szczątkach rozproszonych w różnych lokalizacjach oraz okresach.
Analiza DNA przyniosła jeszcze bardziej fascynujące wnioski. U trzech osobników zostały wykryte identyczne mitochondrialne DNA, dziedziczone wyłącznie w linii matczynej. Może to sugerować bliskie pokrewieństwo, a nawet relację matki i jej dzieci. Dlaczego tego rodzaju odkrycia są wyjątkowe? Bo pozwalają naukowcom zajrzeć w strukturę rodzin i relacji społecznych neandertalczyków, co dotąd było niemal niemożliwe.
Badacze porównali uzyskane genomy z materiałem genetycznym innych neandertalczyków, denisowian oraz przedstawicieli gatunku Homo sapiens. Wyniki sugerują, iż populacja z jaskini Stajnia była najbliżej spokrewniona z neandertalczykami zamieszkującymi zachodnią Europę oraz północny Kaukaz. To odkrycie podkreśla dużą mobilność tych grup i sugeruje, jakoby tereny dzisiejszej Polski odgrywały ważną rolę w ich migracjach oraz kontaktach między populacjami.
Jaskinia Stajnia unikatowym miejscem w skali Europy i świata
Znalezisko ma również ogromne znaczenie dla rekonstrukcji środowiska życia neandertalczyków. Analizy szczątków zwierząt odkrytych w tych samych warstwach osadów pozwalają sądzić, iż ludzie ci zamieszkiwali wspomniany obszar w okresie ochłodzenia klimatu. Oznacza to, że byli przystosowani do trudnych, surowych warunków środowiskowych, co potwierdza ich zdolność do przetrwania w zmieniającym się klimacie plejstocenu.
Czytaj też: Fascynujące odkrycie w starożytnym Hippos. Tajemniczy artefakt może zmienić początki chrześcijaństwa
Odkrycie z jaskini Stajnia ma jeszcze jeden aspekt, ze względu na który można je uznać za przełomowe. Po raz pierwszy naukowcom udało się odtworzyć spójny obraz genetyczny niewielkiej grupy neandertalczyków żyjących w Europie Środkowo-Wschodniej około 100 tysięcy lat temu. To zmienia dotychczasowe postrzeganie tego regionu jako obszaru peryferyjnego. Wręcz przeciwnie, nowe dane sugerują, że mógł on być kluczowy dla zrozumienia migracji, wymiany genetycznej i rozwoju kulturowego neandertalczyków.
Źródło: Uniwersytet Wrocławski, Current Biology
