Yaylatepe Höyük zostało zidentyfikowane w 2024 roku, a wyniki poświęconych mu badań trafiły na łamy Arkeoloji Dergisi. Analiza materiałów sugeruje, że osada pozostawała w użytku przez długi okres: od schyłku późnego chalkolitu aż po początek późnej epoki brązu. Największe zainteresowanie badaczy wzbudziły fragmenty naczyń pokryte ciemnymi, falistymi śladami na powierzchni, powstałymi podczas wygładzania ceramiki przy użyciu specjalnego narzędzia.
Czytaj też: Miasto Majów upadło, ale ktoś wciąż tam żył. Zaskakujący obraz przeszłości Ake
Podobne wyroby znane są ze środkowej epoki brązu na stanowisku Beycesultan, położonym w głębi zachodniej Anatolii. Co szczególnie istotne, dotychczas udało się ich zidentyfikować w zespołach ceramicznych z regionu Çanakkale, w tym w samej Troi ani na stanowisku Maydos. Może to oznaczać, że mieszkańcy Yaylatepe utrzymywali kontakty kulturowe z ludnością zamieszkującą bardziej odległe obszary Anatolii.
Wśród znalezisk pojawiły się również naczynia bardziej typowe dla regionu Troi. Archeolodzy zidentyfikowali między innymi fragment podstawy naczynia charakterystycznego dla wczesnej epoki brązu, a także misę ozdobioną czerwonym krzyżem i naczynia pokryte czerwoną polewą. Wspomniana badaczka przeanalizowała 54 diagnostyczne fragmenty ceramiki zebrane podczas powierzchniowych badań terenowych w 2024 i 2026 roku. Około 60 procent z nich wykonano na kole garncarskim. Co najmniej 12 fragmentów nosi ślady wykorzystania szybkoobrotowego koła.
Niektóre naczynia powstały z cienkiej, jednorodnej i starannie przygotowanej masy ceramicznej. Ponad połowa analizowanych przykładów została również dobrze wypalona. Oznacza to stosunkowo wysoki poziom specjalizacji rzemieślniczej. Na powierzchni stanowiska znajdowały się także ciężarki tkackie z terakoty, narzędzia z kamienia łupanego oraz inne przedmioty kamienne.
Równie interesujące jest położenie Yaylatepe Höyük. Stanowisko znajduje się naprzeciwko osady Asartepe, położonej po europejskiej stronie Dardaneli. Oba miejsca dzieli zaledwie około 6,7 kilometra. Z ekspertyz wynika, iż pomiędzy nimi nie ma naturalnych przeszkód terenowych uniemożliwiających wzajemną widoczność. Obserwacje w terenie potwierdziły, że przy sprzyjającej pogodzie z Yaylatepe można dostrzec Asartepe.
Czytaj też:Po co mieszkańcy starożytnej Anatolii dziurawili urny z prochami zmarłych?
Podobne rozmieszczenie charakteryzuje również inne prehistoryczne osady nad cieśniną. Często powstawały one na wzniesieniach w pobliżu ujść rzek i naturalnych zatok, co mogło ułatwiać obserwację okolicy oraz wodowanie niewielkich łodzi. W ogólnym rozrachunku wydaje się, że okolice Troi były znacznie bardziej złożonym obszarem osadniczym, niż mogłoby się wydawać. Przyszłe wykopaliska mogą ujawnić, jak wyglądało życie mieszkańców tej osady, czym zajmowali się jej rzemieślnicy i jaką rolę odgrywała ona w kontaktach między społecznościami po obu stronach Dardaneli.