Termessos było wyjątkowym miastem już dawno temu. Położone wysoko w górach Taurus, na terenie dzisiejszej prowincji Antalya, słynęło z naturalnych fortyfikacji i trudnej dostępności. To właśnie dzięki swojemu położeniu mieszkańcy miasta wielokrotnie skutecznie opierali się najeźdźcom. Najbardziej znanym wydarzeniem w historii Termessos była nieudana próba zdobycia miasta przez Aleksandra Wielkiego w 333 roku p.n.e. Według starożytnych kronik władca uznał twierdzę za zbyt trudną do zdobycia i zrezygnował z oblężenia.
Czytaj też: Ruiny Angkor Thom kryją zaawansowaną technologię. Archeologiczna sensacja w stolicy Imperium Khmerów
Badania prowadzone w tych okolicach przyniosły jednak odkrycia, które mogą okazać się równie fascynujące jak jego militarna historia. Podczas prac dokumentacyjnych archeolodzy natrafili na kilka inskrypcji wykutych w kamieniu. Ich uwagę przykuł tekst odnoszący się do politycznej niezależności miasta.
Według badaczy inskrypcja upamiętnia moment uzyskania przez Termessos autonomii po zakończeniu konfliktów związanych z ekspansją hellenistycznych królestw. Tekst stanowi jeden z najcenniejszych przykładów dokumentowania niezależności politycznej miasta-państwa w regionie Azji Mniejszej. Takie świadectwa należą do rzadkości, ponieważ większość podobnych dokumentów nie przetrwała do naszych czasów lub znana jest jedynie z późniejszych kopii.
Odkrycie, o którym mówimy, pozwala lepiej zrozumieć, jak mieszkańcy postrzegali własną tożsamość i znaczenie wolności politycznej. W świecie starożytnym niezależność miast często była zagrożona przez potężne imperia oraz rywalizujące dynastie. Zachowanie pamięci o uzyskanej autonomii miało więc z jednej strony wymiar administracyjny, a z drugiej – symboliczny i propagandowy.
Nie mniej interesująca okazała się druga z odnalezionych inskrypcji. Archeolodzy zidentyfikowali ją jako tekst wyroczni, czyli zapis religijnego przesłania przypisywanego boskiej interwencji. W starożytności podobne wyrocznie odgrywały ogromną rolę w życiu społecznym. Władcy, urzędnicy i zwykli mieszkańcy zwracali się do bogów z pytaniami dotyczącymi przyszłości, decyzji politycznych, wojen czy katastrof naturalnych.
Czytaj też: Z kosmosu widać setki kamiennych budowli rozsianych po pustyni. Badania ujawniły ich przeznaczenie
Odnaleziony tekst sugeruje, że mieszkańcy Termessos również korzystali z tego rodzaju praktyk religijnych. Inskrypcja zawiera treść proroctwa i odniesienia do rytuałów związanych z kultem bóstw czczonych w regionie. Dla badaczy jest to niezwykle cenne źródło wiedzy o duchowym życiu społeczności zamieszkującej górskie miasto ponad dwa tysiące lat temu. A dla nas kolejny powód do rozmyślania nad tym, jak fascynująca była to epoka. Połączenie odkryć o charakterze politycznym i religijnym jest szczególnie wartościowe. Rzadko zdarza się, aby na jednym stanowisku archeologicznym odnaleźć świadectwa tak różnych aspektów funkcjonowania starożytnego społeczeństwa.
Źródło: Anadolu Agency