Najważniejszy z nich odnosi się do pozornie nieistotnej litery. Według badaczki z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles napis na pierścieniu mógł oznaczać dla Piłata lub do Piłata, a sam przedmiot prawdopodobnie nie należał do słynnego rzymskiego namiestnika.
Pierścień ten składa się ze stopu miedzi i jest znany nauce od lat 60. XX wieku. Udało się go odnaleźć podczas wykopalisk w Herodionie, górskiej twierdzy położonej na pustyni judzkiej. Po wydobyciu z ziemi trafił do magazynu, gdzie przeleżał ponad pół wieku. Dopiero w 2018 roku archeolodzy ponownie zwrócili uwagę na artefakt i opublikowali analizę jego wyglądu oraz znajdującej się na nim inskrypcji.
Czytaj też:Celtowie postawili tajemniczą budowlę na Menie. Ujawnia nieoczekiwane zaawansowanie technologiczne
Na pierścieniu znajduje się przedstawienie naczynia, a także kilka greckich liter tworzących zapis ΠΙΛΑΤΟ. Początkowo naukowcy uznali, iż napis może odnosić się do osoby o imieniu Piłat. Jedną z możliwości było powiązanie go z Poncjuszem Piłatem, namiestnikiem Judei znanym przede wszystkim z Nowego Testamentu i historii procesu Jezusa. Badacze nie zakładali jednak, że sam pierścień musiał należeć do niego. Równie prawdopodobne wydawało się odmienne wyjaśnienie: jego właścicielem był ktoś pracujący w administracji Piłata.
Interpretacja ta odeszła w cień 2023 roku. Inni badacze uznali, że układ liter po obu stronach może sugerować, że nie tworzą one jednego słowa. Ich zdaniem pierścień wcale nie musiał mieć związku z Piłatem. Nowa analiza autorstwa Catherine Bonesho z UCLA przedstawia jednak inne wyjaśnienie. Badaczka zwróciła uwagę na różnicę pomiędzy łacińskimi formami PILATI i PILATO. Pierwsza oznaczałaby należący do Piłata, natomiast druga może oznaczać dla Piłata albo do Piłata. Jej zdaniem twórca pierścienia próbował zapisać łacińskie słowo za pomocą greckich liter. Problem polegał na tym, że osoba wykonująca napis mogła nie znać wystarczająco dobrze obu języków i wykorzystać grecką literę omikron zamiast właściwej omegi.
W praktyce oznaczałoby to, iż napis na pierścieniu nie jest po prostu błędnie zapisanym imieniem. Może być pokłosiem starożytnego błędu językowego powstałego podczas zapisywania łacińskiego słowa greckim alfabetem. Według Bonesho takie pomyłki dotyczące omikronu i omegi nie były wówczas czymś niezwykłym wśród osób uczących się łaciny. Nowa interpretacja prowadzi do interesujących wniosków dotyczących właściciela pierścienia. Bonesho uważa, że przedmiot mógł należeć do niewolnika bądź osoby wcześniej zniewolonej, która wykonywała zadania administracyjne związane z rzymską władzą w Judei. Pierścień mógł służyć jako sygnet do odciskania imienia Piłata w wosku lub glinie na dokumentach i przesyłkach kierowanych do niego lub jego współpracowników.
Czytaj też:Ludzkie kości noszą tam makabryczne ślady. Badacze mówią o oznakach kanibalizmu
Wskazówką jest także sam materiał. Stop miedzi był znacznie tańszy niż złoto czy kosztowne kamienie, dlatego podobne pierścienie częściej nosili przedstawiciele niższych warstw społecznych, miejscowi mieszkańcy Judei, żołnierze bądź urzędnicy niższego szczebla. Również przedstawione na pierścieniu naczynie może mieć znaczenie. Jego forma była charakterystyczna dla żydowskiej kultury Judei w tamtym okresie. Jeśli teoria Bonesho jest trafna, pierścień nie jest bezpośrednim dowodem na to, że Poncjusz Piłat kiedykolwiek go nosił.
Źródło:UCLA