Kilkadziesiąt kobiet pochowanych w jednym miejscu
Odnaleziona na miejscu struktura okazała się rozbudowanym mauzoleum o skomplikowanej architekturze, częściowo wykutym w skale i wzniesionym na szczycie wzgórza. W jego centrum znajdowała się sala przypominająca tronową komnatę, pod którą ukryto główną kryptę. To właśnie tam archeolodzy natrafili na pierwsze w historii w pełni zachowane zbiorowe pochówki elit Wari. W komorze centralnej i przyległych pomieszczeniach spoczywały ciała kobiet, ułożone w pozycji siedzącej i owinięte w starannie przygotowane pakunki pogrzebowe. Dzięki wyjątkowo suchym warunkom pustynnego wybrzeża Peru, szczątki uległy naturalnej mumifikacji, zachowując nawet fragmenty skóry i tkanin.
Czytaj też: Skąd pochodził Krzysztof Kolumb? Nowe ustalenia ujawniają jego prawdziwe korzenie
Bogactwo wyposażenia grobowego wskazuje jednoznacznie na wysoki status pochowanych. W trakcie badań udało się zlokalizować ponad 1300 artefaktów: od biżuterii i naczyń po broń oraz narzędzia tkackie wykonane z cennych materiałów, takich jak złoto, srebro, turkus czy muszle. Szczególne zainteresowanie wzbudziła jedna z kobiet, nazwana przez badaczy Królową z Huarmey. Miała około 60 lat i została pochowana z insygniami władzy, w tym dużymi ozdobami uszu, które w świecie andyjskim były symbolem elity politycznej. Co ciekawe, takie oznaczenia wcześniej kojarzono głównie z mężczyznami.
Analiza szczątków tej kobiety dostarczyła dodatkowych informacji o jej życiu. Ślady na szkielecie sugerują, jakoby spędzała wiele czasu w pozycji siedzącej, intensywnie pracując rękami, co potwierdza, iż była mistrzynią tkactwa. W kulturze Wari produkcja tekstyliów miała ogromne znaczenie ekonomiczne i prestiżowe, a wyroby osiągały poziom jakości przewyższający nawet późniejsze europejskie tkaniny. Przy zmarłych znajdowano zestawy narzędzi tkackich. Umiejętności te były więc jednym z kluczowych elementów ich tożsamości i pozycji społecznej.
Iście królewski pochówek z El Castillo de Huarmey
Samo mauzoleum było nie tylko miejscem pochówku, lecz również przestrzenią kultu przodków. Archeolodzy przypuszczają, że ciała elit mogły być okresowo wydobywane i prezentowane podczas rytuałów, co podkreśla znaczenie pamięci o przodkach w tej kulturze. Kompleks rozrastał się stopniowo, a wokół głównego grobowca powstawały kolejne tarasy i wieże grobowe, świadczące o ogromnym znaczeniu tego miejsca dla arystokracji Wari.
Imperium Wari, istniejące między VI a XI wiekiem, było jednym z najważniejszych organizmów politycznych w Andach przed powstaniem państwa Inków. Do tej pory wiedza o nim była ograniczona, głównie z powodu braku źródeł pisanych. Znaleziska z Huarmey pokazują jednak, że kobiety mogły odgrywać w nim znacznie większą rolę polityczną i religijną, niż wcześniej sądziliśmy.
Źródło: National Geographic,
