Według ustaleń naukowców, wewnątrz ogromnego kurhanu o średnicy około 60 metrów znajdował się pochówek okrętowy datowany na okolice 700 roku. Oznacza to, że praktyka składania zmarłych w łodziach była obecna w Skandynawii jeszcze przed rozpoczęciem epoki wikingów, którą tradycyjnie datuje się od końca VIII wieku.
Czytaj też:Dwa szkielety tulą się do siebie nawet 1400 lat później. Archeolodzy rozpracowali niezwykły pochówek
Przez dziesięciolecia Herlaugshaugen uznawano za miejsce spoczynku legendarnego wodza opisanego w nordyckich sagach, jednak dopiero współczesne metody badawcze pozwoliły zweryfikować jego rzeczywistą naturę. Zamiast pełnej eksploracji kopca, która mogłaby doprowadzić do jego zniszczenia, archeolodzy zastosowali precyzyjne wykopy oraz analizę detektorami metalu.
Kluczowym odkryciem było odnalezienie 29 żelaznych nitów, które pierwotnie łączyły drewnianą konstrukcję statku. Pomimo że samo drewno w dużej mierze uległo rozkładowi, zachowane fragmenty umożliwiły przeprowadzenie datowania radiowęglowego, potwierdzając wiek pochówku.
Znalezisko to podważa dotychczasową teorię, w myśl której monumentalne pochówki statków pojawiły się najpierw w Anglii – czego przykładem jest słynny grób w Sutton Hoo – a następnie dopiero około 800 roku zostały przejęte przez Skandynawów. Nowe dane sugerują, iż tradycja ta mogła rozwijać się równolegle lub nawet wcześniej na terenie dzisiejszej Norwegii.
Jeszcze bardziej znaczące są wnioski dotyczące poziomu rozwoju społecznego oraz technologicznego ówczesnych społeczności. Budowa tak ogromnego kopca wymagała zaangażowania znacznych zasobów i pracy wielu ludzi, co sugeruje istnienie silnie zhierarchizowanego społeczeństwa z wyraźną elitą u władzy. Sam fakt pochówku w statku pozwala sądzić, że już w VII wieku jednostki pływające o dużych rozmiarach i zdolne do dalekich podróży były obecne w regionie, zanim jeszcze wikingowie rozpoczęli swoje słynne wyprawy.
Pochówki łodziowe były praktykowane przez różne kultury morskie, jednak w Skandynawii osiągnęły szczególnie widowiskową formę. W takich grobach statek pełnił rolę zarówno trumny, jak i symbolicznego środka transportu do zaświatów, a zmarłych chowano wraz z bogatym wyposażeniem świadczącym o ich statusie społecznym. Sam kopiec Herlaugshaugen był już wcześniej eksplorowany, wszak w XVIII wieku przeprowadzono tam kilka wykopalisk, które jednak doprowadziły do częściowego zniszczenia struktury i utraty wielu znalezisk. Dopiero współczesne badania pozwoliły zrekonstruować jego pierwotny charakter i znaczenie.
Źródło:Antiquity