Nowe znalezisko pochodzi z obszaru położonego na północ od głównej, chronionej części stanowiska. Archeolodzy rozpoczęli tam badania na obszarze około 1500 metrów kwadratowych. Wcześniej teren porastały drzewa oliwne, które zostały ostrożnie przesadzone, aby umożliwić prowadzenie systematycznych prac archeologicznych. Jak się okazało, pozostałości dawnych konstrukcji znajdowały się niemal bezpośrednio pod współczesną powierzchnią gruntu.
Czytaj też: Ktoś pochował kobietę wraz z jej nienarodzonym dzieckiem. Poruszające odkrycie w bałtyckiej jaskini
Uczestnicy wykopalisk natknęli się na prostokątne budynki związane z drugą fazą osadnictwa w Göbeklitepe. To szczególnie interesujące, ponieważ stanowisko słynie przede wszystkim z monumentalnych, kolistych lub owalnych konstrukcji oraz potężnych kamiennych filarów w kształcie litery T. Nowo odkryte obiekty różnią się od nich zarówno formą, jak i wewnętrzną organizacją przestrzeni.
W prostokątnych budynkach znajduje się znacznie mniej charakterystycznych filarów. Ich układ może natomiast wskazywać na bardziej codzienny sposób użytkowania. Z tego powodu naukowcy biorą pod uwagę możliwość, że część odkrytych konstrukcji była miejscem zamieszkania. Necmi Karul, kierujący wykopaliskami, zaznacza jednak, że jest to na razie wstępna interpretacja i potrzebne będą dalsze analizy.
Kluczowe znaczenie będą miały badania pozostałości znajdujących się na podłogach budynków. Archeolodzy zamierzają analizować pobrane próbki gleby i osadów w poszukiwaniu mikroskopijnych śladów działalności człowieka. Pozostałości roślin, ślady przygotowywania pożywienia czy inne substancje zachowane w warstwach podłogowych mogą pomóc ustalić, do czego dokładnie służyły poszczególne pomieszczenia.
Identyfikacja potencjalnych domów to jedno, ale jest też dodatkowy aspekt odkrycia. Przez lata Göbeklitepe widzieliśmy przede wszystkim jako miejsce związane z działalnością rytualną. Monumentalne budowle, ogromne filary czy przedstawienia zwierząt wyrzeźbione w kamieniu sprawiły, iż stanowisko stało się jednym z najważniejszych symboli w badaniach nad początkami neolitu.
Czytaj też: Moneta świadkiem krwawego podboju. Znalezisko z Sycylii daje wgląd w pradawne wydarzenia
Nowsze wykopaliska pokazują jednak znacznie bardziej złożony obraz. W Göbeklitepe już wcześniej archeolodzy znajdowali konstrukcje uznawane za przestrzenie o charakterze mieszkalnym. Współistnienie monumentalnej architektury i obiektów związanych z codziennym życiem sugeruje, że nie był to wyłącznie ośrodek, do którego ludzie przybywali okazjonalnie w celach ceremonialnych. Mogła to być również funkcjonująca społeczność, w której mieszkańcy żyli, pracowali i uczestniczyli w obrzędach w tym samym miejscu. Nowe wykopaliska mogą pomóc dokładniej odtworzyć organizację tej osady. Badacze liczą, że odsłonięcie większej części terenu pozwoli ustalić, w jaki sposób rozmieszczano budynki i jak zmieniało się wykorzystanie przestrzeni w kolejnych okresach.
Źródło: Türkiye Today