Dzięki temu freski są dostępne dla zwiedzających Narodowe Muzeum Etruskie Villa Giulia w Rzymie. Międzynarodowa opinia publiczna jest zgodna: to jedno z najważniejszych osiągnięć Włoch w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego w ostatnich latach. A cała historia jest naprawdę niesamowita, wszak historia odkrycia grobowca sięga 1857 roku, kiedy francuski archeolog Alessandro François natrafił na niego podczas wykopalisk w starożytnym etruskim mieście Vulci.
Czytaj też:Nasz gatunek wcale nie był pierwszy. Coś innego mieszkało w tej jaskini
Nekropolia znajdowała się na terenach należących do arystokratycznej rodziny Torlonia. Już kilka lat po odkryciu, w 1863 roku, malowidła ścienne oddzielono od ścian grobowca i przeniesiono do prywatnej kolekcji właścicieli ziemskich. Jeśli zaś chodzi o przedmioty grobowe znalezione wewnątrz pochówku, to na nie czekał inny los: zostały podzielone pomiędzy archeologów, sponsorów badań oraz rodzinę Torlonia. W konsekwencji trafiły do muzeów rozsianych po całym świecie.
Państwo włoskie od początku XX wieku podejmowało liczne próby odzyskania fresków. Pierwsze oficjalne działania rozpoczęły się jeszcze przed I wojną światową, a kolejne dekady przynosiły negocjacje mające doprowadzić do ich powrotu do domeny publicznej. Dopiero w tym roku udało się sfinalizować zakup, kończąc ponad stuletnie starania o odzyskanie jednego z najcenniejszych zabytków sztuki etruskiej.
Jeśli chodzi o Grób François, to powstał on pod koniec IV wieku p.n.e. i uchodzi za arcydzieło sztuki starożytnej Italii. Wykuty w skale wulkanicznej, został ozdobiony 37 malowanymi panelami oraz kamiennymi elementami dekoracyjnymi. Zachowane freski przedstawiają zarówno sceny zaczerpnięte z mitologii greckiej, jak i wydarzenia odnoszące się do historii i legend Etrusków. Wśród najbardziej znanych kompozycji znajdują się przedstawienia ofiary składanej z jeńców trojańskich przez Achillesa, bratobójczej walki Eteoklesa i Polinejkesa czy sceny ukazujące etruskich bohaterów walczących z przeciwnikami z Rzymu i innych miast Italii.
Naukowcy zwracają uwagę na scenę przedstawiającą wojownika Mastarnę uwalniającego Caeliusa Vibennę. Według późniejszej interpretacji cesarza Klaudiusza, Mastarna miał być tą samą postacią co Serwiusz Tuliusz, szósty król Rzymu. Jeśli ta identyfikacja jest prawidłowa, fresk zawiera jedyne znane przedstawienie rzymskiego monarchy pochodzące ze starożytności. Dla historyków jest to niezwykle cenne źródło wiedzy o relacjach między Etruskami a rodzącym się państwem rzymskim.
Czytaj też: Robin Hood był daleki od znanej nam wersji. Historycy opisują mroczne oblicze legendy
Jak jeszcze możemy interpretować to znalezisko? Przede wszystkim, należy wyjść poza walory artystyczne fresków. Stanowią one bowiem wyjątkowe świadectwo świata Etrusków, czyli cywilizacji, która przez stulecia dominowała w środkowej Italii, zanim wchłonęło ją rozwijające się państwo rzymskie. Wiele elementów kultury, religii i organizacji politycznej Rzymian wywodziło się właśnie z tradycji etruskiej, jednak niewiele malowideł z tego okresu przetrwało do naszych czasów. Z tego powodu Grób François to jedno z najważniejszych źródeł wiedzy o tej cywilizacji.
Źródło: Associated Press