Ma on postać srebrnych monet o łącznej masie wynoszącej około 4,5 kilograma. Wstępne szacunki sugerują, że chodzi o kilka tysięcy monet, co jest odkryciem na skalę niespotykaną wcześniej w Finlandii. Do przełomu doszło 3 września, a na skarb natknął się pasjonat wyposażony w wykrywacz metali, Kalle Lappinen.
Czytaj też: Wzgórze kryło zaginione miasto. Archeolodzy odkopali tam 2000 lat historii
Początkowo nie było jasne, jaka jest faktyczna skala odkrycia, dlatego następnego dnia na miejscu pojawili się archeolodzy. To oni zabezpieczyli znalezisko i przeprowadzili oględziny. Na ich podstawie stało się jasne, że monety nie zostały ukryte w jednym miejscu. Wchodzą one w skład co najmniej dwóch osobnych depozytów oddalonych od siebie o około 12 metrów. Oba znajdowały się na głębokości mniej więcej 45 centymetrów i były umieszczone pomiędzy kamieniami.
Co jeszcze wiemy w tej sprawie? Ktoś umieścił srebrne przedmioty w dwóch pojemnikach wykonanych z kory brzozowej. Takie organiczne materiały niezwykle rzadko zachowują się w fińskiej glebie przez tak długi czas. Ich przetrwanie może dostarczyć naukowcom informacji o tym, w jaki sposób mieszkańcy regionu zabezpieczali i ukrywali swoje kosztowności.
Oprócz monet udało się odnaleźć także inne przedmioty wykonane ze srebra. Wśród nich znajduje się fragment srebra przeznaczonego do wykorzystania według jego wagi, a także srebrna bransoleta, okucie oraz paciorek. Taki skład jest charakterystyczny dla skarbów z epoki wikingów, w których wartość srebra nie zawsze zależała od jego formy. Monety, biżuteria czy fragmenty przedmiotów mogły być traktowane przede wszystkim jako określona ilość cennego metalu.
Największą zagadką pozostaje pochodzenie monet. Na ich powierzchni wciąż znajduje się warstwa zabrudzeń, dlatego nie zostały jeszcze oczyszczone ani dokładnie policzone. Dopiero konserwacja i analiza numizmatyczna pozwolą ustalić, gdzie zostały wybite, z jakiego okresu pochodzą oraz w jaki sposób mogły trafić na teren dzisiejszej Finlandii. To właśnie pochodzenie monet może okazać się szczególnie ważne. W epoce wikingów srebro przemierzało ogromne odległości, a znaleziska z obszaru Bałtyku często zawierają monety pochodzące z różnych części Europy, a nawet świata islamskiego. Ich analiza może więc pomóc odtworzyć dawne szlaki handlowe i pokazać, jak daleko sięgały kontakty mieszkańców północnej Europy.
Odkrycie z Sysmä pobiło również rekord, który przetrwał ponad sto lat. Do tej pory największym znanym skarbem monetarnym z epoki wikingów w Finlandii było znalezisko z Nousiainen, odkryte w 1895 roku. Zawierało około 1700 monet i innych przedmiotów o łącznej masie wynoszącej około 2,2 kilograma. Samo srebro z Sysmä waży około 4,5 kilograma, czyli ponad dwa razy więcej.
Nie wiadomo jeszcze, dlaczego ktoś zdecydował się zakopać tak ogromny majątek, kim był jego właściciel ani czy oba depozyty zostały ukryte w tym samym czasie. Nie można też wykluczyć, iż oba skupiska srebra były częścią jednego większego skarbu, który celowo podzielono na dwie części. Odpowiedzi na te pytania mogą pojawić się dopiero po zakończeniu prac konserwatorskich. Archeolodzy będą musieli oczyścić i rozdzielić monety, a następnie zidentyfikować poszczególne egzemplarze.
Źródło: Lahden Museot