Bez wątpienia sprawy przybrały nieoczekiwany zwrot, kiedy archeolodzy prowadzili swoje działania w powiecie tomaszowskim. W Wierzbicy odkryli nieznane wcześniej stanowisko archeologiczne, na którym znajdowały się przedmioty pochodzące sprzed około 2500-3000 lat. Wśród wydobytych artefaktów znalazły się charakterystyczne brązowe groty strzał oraz ozdoby, które prawdopodobnie ujawniają związki tego obszaru ze wspomnianymi Scytami.
Czytaj też:Niedaleko polskiej granicy znajduje się budowla o niejasnym przeznaczeniu. Pochodzi z epoki brązu
Lud ten słynął z doskonałych umiejętności jeździeckich i łuczniczych, a o odkryciu przełomowych dowodów poinformował Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków. Kluczową rolę w poszukiwaniach odegrali przedstawiciele Stowarzyszenia Pamięci 1 Pułku Piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza z Lubyczy Królewskiej. Uczestnicy ekspedycji prowadzili działania związane z odtworzeniem szlaku bojowego polskiego oddziału podczas kampanii wrześniowej.
Ale zamiast pamiątek z okresu II wojny światowej znalazcy natknęli się na znacznie starsze przedmioty. Co istotne, odkryć dokonali poza granicami wcześniej rozpoznanych stanowisk archeologicznych. Archeolodzy zwrócili uwagę na cztery trójgraniaste groty strzał wykonane z brązu. Największy ma około 4 centymetrów długości i 1,4 centymetra szerokości. Na jego krawędziach zachowały się ślady szwów odlewniczych. Tego rodzaju uzbrojenie jest charakterystyczne dla Scytów, którzy słynęli z wykorzystywania łuków kompozytowych.
W Wierzbicy udało się również odnaleźć bransoletę wykonaną z cienkiej blachy brązowej. Jej powierzchnię zdobią drobne wgłębienia układające się w trójkąty. Wśród pozostałych przedmiotów znalazły się fragmenty bransolet ze skręcanego drutu, brązowe kółko oraz ozdoby gwoździowate, prawdopodobnie wykorzystywane jako elementy stroju. Dodatkowym znaleziskiem okazał się brązowy sztylet z pobliskiej miejscowości Kornie. Ma około 15 centymetrów długości i choć zachował się w złym stanie, to jego chronologia może odpowiadać okresowi późnej epoki brązu lub początków epoki żelaza.
Lud Scytów w pierwszym tysiącleciu p.n.e. zamieszkiwał rozległe obszary stepów Eurazji. Grupy te słynęły z wojowniczego charakteru, mistrzowskiej jazdy konnej, łucznictwa oraz rozwiniętego rzemiosła metalurgicznego. Między VIII a V wiekiem p.n.e. ich najazdy i kontakty obejmowały również tereny zamieszkane przez społeczności kultury łużyckiej. Ślady ich obecności znajdują się między innymi na Dolnym Śląsku.
Na razie nie można ze stuprocentową pewnością stwierdzić, że znaleziska świadczą o bezpośredniej obecności Scytów, kontaktach miejscowej ludności z ich kulturą, czy o innym rodzaju powiązań. Dokładniejsze badania mogą jednak pomóc ustalić charakter stanowiska i okoliczności, w jakich przedmioty znalazły się na tym terenie. Jedno jest pewne: przypadkowe odkrycie w Wierzbicy otwiera nowy rozdział w poznawaniu pradziejów Lubelszczyzny.