Społeczności skupione wokół największego jeziora Ameryki Południowej
Odkrycie koncentruje się wokół stanowiska archeologicznego Ch’uxuqullu, które było znane naukowcom od lat, lecz dopiero zastosowanie wspomnianego datowania radiowęglowego pozwoliło precyzyjnie określić jego wiek. Analiza zwęglonych pozostałości organicznych wykazała, iż najstarsze ślady działalności ludzkiej pochodzą z okresu między 3635 a 3381 rokiem p.n.e., co jednoznacznie lokuje początki osadnictwa na wyspie w IV tysiącleciu p.n.e.
Czytaj też: Skuli tynk i zobaczyli malowidło, którego nie było w dokumentacji zamku. Okazało się znacznie starsze
To przesunięcie chronologii ma daleko idące konsekwencje dla archeologii regionu. Dotychczas zakładano, że trwała obecność człowieka w basenie jeziora Titicaca rozpoczęła się dopiero w późniejszym okresie archaicznym. Nowe dane sugerują jednak, że społeczności wysokogórskie były znacznie bardziej rozwinięte i mobilne już kilka tysięcy lat wcześniej. Oznacza to konieczność rewizji modeli dotyczących powstawania pierwszych sieci kontaktów, wymiany oraz organizacji społecznej w Andach.
Szczególnie istotny jest kontekst geograficzny odkrycia. Isla del Sol, mimo zmian poziomu wody w jeziorze na przestrzeni tysiącleci, najprawdopodobniej nigdy nie była w pełni połączona z lądem. Oznacza to, że już ponad 5,5 tysiąca lat temu ludzie musieli dysponować technologią umożliwiającą pokonywanie otwartych wód: prawdopodobnie w postaci prymitywnych łodzi. Wskazuje to na istnienie rozwiniętych umiejętności żeglarskich oraz świadomego planowania migracji i kontaktów między społecznościami.
Datowanie radiowęglowe asem w rękawie archeologów
Powyższe rewelacje wpisują się w szerszy obraz historyczny regionu, który w późniejszych epokach stał się jednym z kluczowych centrów cywilizacyjnych Andów. Wokół jeziora rozwijały się kultury takie jak Chiripa czy Pukará, a w pierwszym tysiącleciu naszej ery potężne państwo Tiwanaku. Samo jezioro i jego wyspy, w tym Isla del Sol, miały także ogromne znaczenie religijne. Wystarczy wspomnieć, iż według tradycji Inków właśnie tam narodził się bóg słońca.
Czytaj też: Tajemnicza osada jest starsza od ludzkiej cywilizacji. Sensacyjne doniesienia z Bliskiego Wschodu
Nowe ustalenia sugerują więc, że fundamenty tej późniejszej złożonej historii sięgają znacznie głębiej w przeszłość, niż dotychczas przypuszczano. Wczesne społeczności zamieszkujące region jeziora Titicaca mogły być bardziej zorganizowane, mobilne i technologicznie zaawansowane, niż wskazywały wcześniejsze modele. To bez wątpienia nowy rozdział w badaniach nad prehistorią Andów, dzięki któremu wiemy, iż wysokogórskie środowisko nie było barierą dla rozwoju człowieka, lecz przestrzenią dynamicznych innowacji i adaptacji już ponad pięć tysięcy lat temu.
Źródło: Latin American Antiquity
