Przedmioty te powstały ponad 4000 lat temu na obszarze dzisiejszego Iraku i Syrii, gdzie rozwijały się jedne z najstarszych cywilizacji świata. Zapisane pismem klinowym, czyli jednym z najwcześniejszych systemów pisma, stanowiły fundament administracji, religii i nauki. To właśnie dzięki takim dokumentom możliwe było funkcjonowanie pierwszych miast oraz państw, ponieważ pozwalały one na prowadzenie ewidencji, komunikację i przekazywanie wiedzy między pokoleniami.
Czytaj też: W tej polskiej jaskini mieszkali neandertalczycy. Przełomowe ustalenia uczonych
Przełomowe znaczenie ma fakt, iż analizowany zbiór okazał się niezwykle różnorodny. Wśród tekstów znajdują się zarówno dokumenty administracyjne, listy, rachunki, jak i teksty medyczne czy rytualne. Ta różnorodność pokazuje, że pismo nie było jedynie narzędziem władzy, lecz przenikało wszystkie aspekty życia: od zarządzania gospodarką po praktyki religijne. Co ciekawe, historycy odkryli nawet coś, co można uznać za jeden z najstarszych paragonów w historii. Chodzi o zapis transakcji dotyczącej piwa, ukazujący bardzo przyziemny wymiar funkcjonowania dawnych społeczeństw.
Jak nietrudno się domyślić, najwięcej emocji wzbudzają teksty magiczne i rytualne. Szczególną uwagę badaczy przykuła tabliczka opisująca rytuał przeciw czarom, która miała chronić władcę przed nieszczęściem, a nawet polityczną destabilizacją. Ceremonia ta trwała całą noc i obejmowała palenie figurek z wosku i gliny przy jednoczesnym recytowaniu zaklęć przez specjalistę od rytuałów. Pokazuje to wyraźnie, że magia i religia były ściśle powiązane z władzą królewską, a bezpieczeństwo państwa postrzegano nie tylko w kategoriach militarnych, lecz również nadprzyrodzonych.
Równie istotne są odkrycia związane z medycyną. W tekstach pojawiają się opisy leczenia, które łączą elementy praktyczne z rytualnymi. Dla starożytnych granica między nauką a magią była więc płynna: choroby mogły mieć zarówno przyczyny fizyczne, jak i nadnaturalne. Ich leczenie wymagało w związku z tym zastosowania obu podejść jednocześnie.
Na szczególną uwagę zasługuje również odnaleziona lista władców, zawierająca zarówno postacie historyczne, jak i legendarne. Wśród nich pojawia się Gilgamesz, znany z jednego z najstarszych eposów literackich świata. Obecność jego imienia w tego typu dokumencie to kolejny argument za tym, że granica między historią a mitem była dla starożytnych znacznie mniej wyraźna niż dla współczesnych badaczy.
Czytaj też: Nowe skany zajrzały głębiej w egipskie mumie. Wyszły z tego rzeczy, których wcześniej nie dało się zobaczyć
Część tabliczek pochodzi z miasta Hama w Syrii, które zostało zniszczone przez Asyryjczyków w VIII wieku p.n.e. i prawdopodobnie zawierało bibliotekę świątynną. To właśnie tam znajdowały się teksty dotyczące magii i leczenia, co czyni je wyjątkowymi, wszak podobne dokumenty z tego regionu i okresu należą do rzadkości. Ich przetrwanie jest efektem przypadkowego porzucenia podczas grabieży miasta, co pozwoliło im przeleżeć przez tysiąclecia w ukryciu.
Źródło: University of Copenhagen
