Wielowiekowa opowieść zamknięta w glinie i kamieniu
Stanowisko Kuva jest rozległe, zajmuje obszar około 110 hektarów. To, co znaleziono, to nie tylko pojedynczy mur, lecz cały ciąg fortyfikacji, który ewoluował wraz z miastem. Powstawały i były przebudowywane między III wiekiem p.n.e. a X wiekiem. Przetrwały panowanie Partów, kwitnące państwa Dayuan i Sogdiany, aż po rządy dynastii Samanidów. Każda z tych cywilizacji odcisnęła tu swoje piętno, dostosowując konstrukcje do własnych potrzeb i technik.
Czytaj też: Rzymska fabryka broni w Anglii. Odkryto ponad 800 obiektów
Jak podkreśla Liu Bin, szef chińskiej części ekspedycji, to właśnie ta ewolucja jest najcenniejsza. Analizując zmiany w technikach budowlanych i użytych materiałach, naukowcy mogą śledzić przepływ idei oraz wpływów kulturowych wzdłuż szlaków handlowych. Odkrycie fundamentów oraz śladów zewnętrznej fosy pozwala z kolei na próbę rekonstrukcji całego układu miejskiego. Wcześniej na terenie stanowiska Kuva identyfikowano już pałace, bramy, domy i warsztaty, więc najnowsze znalezisko dopełnia obraz tętniącego życiem ośrodka handlowego.
Wspólne odkrywanie wspólnej przeszłości
Projekt, który doprowadził do tych odkryć, to inicjatywa zespołu Luoyang-Ferghana powstałego w 2023 roku. Łączy on specjalistów z Instytutu Archeologicznego Luoyang z Chin oraz Państwowego Uniwersytetu Fergańskiego z Uzbekistanu. Tego typu współpraca nie jest odosobniona. Wpisuje się w szerszy program partnerskich badań archeologicznych realizowanych w ramach chińskiej Inicjatywy Pasa i Szlaku. Dla Chin Kotlina Fergańska ma szczególny historyczny rezonans. To właśnie z tym regionem, znanym w starożytnych kronikach jako Dayuan, kojarzone są słynne „niebiańskie konie”, o których pisał poseł Zhang Qian. Dziś priorytetem jest nie handel, lecz nauka. Na przyszły rok planowane są dalsze, systematyczne wykopaliska, szczególnie w rejonach pałacowych, które mogą wyjaśnić więcej o administracyjnej funkcji miasta.
Czytaj też: Archeolodzy odnaleźli bezcenny celtycki instrument. Jego dźwięk wywoływał wśród Rzymian wielkie przerażenie
Takie projekty, prowadzone również w innych regionach Uzbekistanu, umożliwiają wymianę metodologii i doświadczeń. Najnowsze odkrycie będące efektem tych działań stanowi kolejny dowód na to, że Jedwabny Szlak był żywym organizmem, a nie tylko linią na mapie. Jego miasta, jak Kuva, były pełnoprawnymi ośrodkami, które rozwijały się, broniły i przekształcały przez stulecia. Każdy wydobyty na światło dzienne artefakt przybliża ekspertów do odtworzenia świata, który połączył Wschód z Zachodem.