Tak przynajmniej sugerują autorzy publikacji zamieszczonej w Environment International. Ich badania pokazują, że świece zapachowe, kadzidła, dyfuzory olejków, a nawet bezpłomieniowe woski zapachowe mogą być źródłem drobnych cząstek unoszących się w powietrzu. Szczególnie niepokojące wyniki dotyczą niewielkich, słabo wentylowanych pomieszczeń.
Analiza w tej sprawie objęła 112 gospodarstw domowych w Londynie. Zespół badawczy, związany między innymi z Imperial College London, monitorował jakość powietrza w kuchniach, salonach i sypialniach między październikiem 2022 a lipcem 2024 roku. Pomiary odbywały się co minutę, dzięki czemu naukowcy mogli dokładnie obserwować zmiany stężenia pyłów PM2.5.
Czytaj też:Robisz mniej niż 5 tysięcy kroków dziennie? Badacze sprawdzili znaczenie tempa
Wyniki pokazały, że podczas korzystania z produktów zapachowych dochodziło do znacznych wzrostów zanieczyszczenia powietrza. Maksymalne godzinne stężenia PM2.5 wynosiły:
– 622 µg/m³ podczas używania świec zapachowych
– 858 µg/m³ w przypadku dyfuzorów olejków
– aż 1293 µg/m³ podczas palenia kadzideł
Dla porównania Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, aby średnie dobowe stężenie pyłów PM2.5 nie przekraczało 15 µg/m³. Trzeba jednak pamiętać, że porównanie maksymalnych wartości godzinnych z zaleceniem dotyczącym średniej dobowej nie oznacza bezpośredniego przekroczenia normy w całym dniu.
Prawdopodobnie najbardziej interesujący okazał się wpływ produktów zapachowych na powietrze w sypialniach. W gospodarstwach korzystających z kadzideł odpowiadały one średnio za 47 procent obecnych tam drobnych cząstek PM2.5. W przypadku dyfuzorów było to 48 procent, a świec – 14 procent. W domach używających świec średnia dobowa wartość zalecana przez WHO była przekraczana w 40 procent monitorowanych dni.
Na problem zwrócili uwagę również badacze z Purdue University, których eksperymenty pojawiły się w Environmental Science & Technology Letters. W tym przypadku przedmiotem zainteresowania były woski zapachowe podgrzewane w specjalnych kominkach. Produkty te mają stanowić bezpieczniejszą alternatywę dla świec, ponieważ nie wymagają spalania knota i nie wytwarzają dymu z płomienia.
Eksperyment odbywał się w specjalnie przygotowanym modelu domu, a jego celem było sprawdzenie 15 dostępnych na rynku wosków. Okazało się, iż podczas podgrzewania pachnące substancje uwalniały lotne związki organiczne, przede wszystkim terpeny. W kontakcie z obecnym w pomieszczeniu ozonem mogły one reagować, tworząc nanocząsteczki o rozmiarach od 1 do 100 nanometrów. Ich stężenie było porównywalne z poziomami obserwowanymi wcześniej podczas używania tradycyjnych świec.
Czytaj też:Zimny prysznic to trochę masochizm, ale przynosi zaskakujące rezultaty. Nie tylko dla nas
Oba badania zwracają uwagę na znaczenie wentylacji. Drobne cząstki mogą utrzymywać się w powietrzu przez dłuższy czas, szczególnie w niewielkich pomieszczeniach z zamkniętymi oknami. W badaniu londyńskim najwyższe stężenia występowały w mniejszych mieszkaniach i przy ograniczonej wymianie powietrza. Co istotne, PM2.5 są na tyle małe, że mogą docierać do głębokich partii układu oddechowego. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z astmą, chorobami układu oddechowego oraz rodzice małych dzieci.
Czy oznacza to konieczność całkowitej rezygnacji z zapachowych dodatków do wnętrz? Niekoniecznie, choć z pewnością warto ograniczyć ich stosowanie, unikać palenia kadzideł i świec w sypialniach, a co najważniejsze – regularnie wietrzyć pomieszczenia. Przy okazji warto częściej robić to, co okazało się niedawnym trendem w Stanach Zjednoczonych: częściej wietrzyć nasze domy.