Liczy on około 2800 lat i zawierał ponad tysiąc nasion konopi indyjskich. Co więcej analiza zachowanych ludzkich włosów ujawniła ślady substancji związanych z ich psychoaktywnym działaniem. Stąd pomysł, jakoby chodziło o najstarszy bezpośredni dowód wykorzystywania konopi w celu wywoływania odurzenia. Naukowcy podejrzewają, że roślina mogła odgrywać ważną rolę w rytuałach pogrzebowych, a nawet służyć do uspokajania osób przeznaczonych na ofiarę.
Czytaj też: Najstarsza lekcja czułości, jaką widziała nauka. Archeolodzy dotarli do rekordowych dowodów
Badania odbywały się na stanowisku archeologicznym Tunnug 1 położonym na południu Syberii. Znajduje się tam monumentalny kurhan o średnicy około 140 metrów, który kryje pozostałości pochówków przedstawicieli wysoko postawionych członków społeczności scytyjskiej. Datowanie grobowca przypada na początek VIII wieku p.n.e. Należy on do najstarszych znanych pochówków królewskich związanych z kulturą scytyjską. Lud ten zasłynął z umiejętności jeździeckich, wojowniczego trybu życia oraz charakterystycznego rzemiosła artystycznego, w którym dominowały motywy zwierzęce.
Wewnątrz konstrukcji archeolodzy odnaleźli między innymi ozdoby, przedmioty ze złota, wyposażenie jeździeckie oraz liczne szczątki zwierząt. Ale to nasiona konopii wywołały największą sensację. Ich wiek udało się potwierdzić metodami datowania radiowęglowego. Same nasiona nie byłyby jednak wystarczającym dowodem na to, że starożytni Scytowie wykorzystywali konopie jako środek odurzający. Roślina mogła przecież służyć również do produkcji oleju czy włókien.
Przełom przyniosła analiza zachowanych ludzkich włosów odnalezionych w centralnej komorze grobowej. Międzynarodowy zespół badawczy kierowany przez Gino Caspariego z Uniwersytetu w Bernie wykorzystał między innymi spektrometrię mas, aby uzyskać odpowiedzi na palące pytania. Jak się okazało, w próbkach występowały wyraźne sygnały odpowiadające kannabinolowi, czyli substancji powstającej między innymi podczas utleniania THC – głównego związku psychoaktywnego występującego w konopiach. Występowały również słabsze sygnały zgodne z obecnością samego THC.
To właśnie połączenie wyników analizy chemicznej włosów z odkryciem nasion w tym samym kontekście archeologicznym pozwoliło badaczom wysunąć wniosek, że konopie wykorzystywano ze względu na ich właściwości odurzające. Nie udało się jednak ustalić, w jaki sposób substancje trafiły do organizmów pochowanych osób. Mogły być wdychane podczas spalania roślin, spożywane lub przyjmowane w inny sposób. Nie można też określić dawki ani intensywności ewentualnego odurzenia.
Czytaj też:Pod piaskami Kazachstanu ukrywała się monumentalna świątynia. To dziedzictwo tajemniczego ludu
Jeszcze bardziej intrygujące są okoliczności, w jakich badacze dotarli do pozostałości rośliny. Na powierzchni kurhanu odkryli szczątki kilkudziesięciu koni, a także rozproszone ludzkie kości. Może to być oznaką występowania rozbudowanych ceremonii pogrzebowych obejmujących ofiary ze zwierząt, a prawdopodobnie również ludzi. Caspari sugeruje, iż konopie mogły służyć do uspokajania osób przeznaczonych na rytualną ofiarę. Takie zastosowanie mogłoby tłumaczyć obecność substancji psychoaktywnych w kontekście tak niezwykłego pochówku.
Źródło: Reuters