Dwa kanały zamiast jednego, czyli różne rozwiązania dla różnych potrzeb
Główna arteria zaopatrzeniowa Petry, akwedukt ‘Ain Barq, wcale nie była prostym, otwartym kanałem. Jej konstrukcja okazała się znacznie bardziej wyrafinowana. System działał w dwóch etapach, wykorzystując różne technologie. Do transportu wody na duże odległości i pokonywania spadków terenu Nabatejczycy zastosowali szczelny, ciśnieniowy przewód z ołowiu. Było to rozwiązanie zapożyczone od Hellenów, acz znakomicie zaadaptowane do pustynnych warunków. Dlaczego akurat ołów? Na górzystym terenie, gdzie woda musiała płynąć pod sporym naciskiem, ten metal sprawdzał się lepiej niż krucha terakota. Był droższy i trudniejszy w obróbce, co świadczy o dużych nakładach i wysokich umiejętnościach rzemieślników. Druga, dystrybucyjna część systemu, wykorzystywała już tańsze rury ceramiczne i otwarte kanały, które odprowadzały wodę do centralnej skrzynki rozdzielczej.
Czytaj też: Powodzie zmieniły dzieje tamtejszych cywilizacji. Sensacyjne odkrycie nad Jangcy
Całość robi wrażenie skalą i przemyśleniem. Archeologowie odsłonili duży zbiornik zabezpieczony solidną tamą, dwie cysterny oraz aż siedem basenów o różnych rozmiarach. Wszystkie te elementy łączyła sieć kanałów wyciosanych bezpośrednio w litej skale. Szczególnie interesująca jest konstrukcja wspomnianej tamy. Jej nieregularny, schodkowy kształt nie był przypadkowy. To przemyślane rozwiązanie inżynieryjne, które rozpraszało siły wywierane przez ciśnienie magazynowanej wody. Widać, że budowniczowie doskonale rozumieli prawa fizyki, choć nie mieli do dyspozycji zaawansowanych symulacji komputerowych.
Woda jako fundament cywilizacji
To właśnie ten zaawansowany system ołowiany umożliwił początkowy rozkwit Petry, dostarczając wodę do jej najważniejszych budowli, takich jak Wielka Świątynia czy Kompleks Ogrodu i Basenu. Bez tego osiągnięcia miasto po prostu nie mogłoby istnieć w tak nieprzyjaznym środowisku. Co ciekawe, badacze przyznają, iż wcześniejsze rekonstrukcje systemu wodnego były często zbyt pobożnymi życzeniami, pozbawionymi twardych dowodów.
Czytaj też: Dziesiątki tysięcy monet z XVII wieku były ukryte na terenie Moskwy. Odkrycie stulecia w stolicy Rosji
Dopiero systematyczne wykopaliska w ramach Urban Development of Ancient Petra Project dostarczają namacalnych danych. Kolejnym krokiem będzie pełne zmapowanie przebiegu akweduktu, które pokaże prawdziwą skalę tego przedsięwzięcia. Odkrycia w Petrze pokazują, jak starożytni inżynierowie potrafili sprytnie przekształcać ograniczenia geograficzne w techniczne triumfy. Ich system, który przez dwa tysiąclecia spoczywał pod piaskiem, okazał się bardziej złożony, niż się spodziewano.