Współcześni eksperci nie tylko rozpracowali tę zagadkę, lecz również odtworzyli cały proces. Punktem wyjścia dla badań była para złotych kolczyków w kształcie tykwy odnaleziona w grobowcu księcia Zhu Zaironga, przedstawiciela dynastii Ming, który zmarł w 1545 roku. Zabytki znajdowały się w prowincji Hubei, czyli regionie słynącym z wyjątkowo bogatych pochówków książąt i arystokracji. Już wcześniej zwracały uwagę niezwykle subtelną fakturą powierzchni, przypominającą delikatną tkaninę lub satynę. Dotąd jednak nie było wiadomo, jak dawni rzemieślnicy osiągali taki efekt.
Badacze przeprowadzili więc szczegółowe analizy z wykorzystaniem mikroskopii oraz innych metod badania materiałów, które pozwoliły zajrzeć do wnętrza cienkich złotych elementów bez ich uszkadzania. Dzięki temu dowiedzieli się, że ozdoby wykonano z niezwykle cienkich arkuszy złota, które wielokrotnie składano i formowano w charakterystyczne pofałdowane struktury. To właśnie one odpowiadały za wyjątkowy połysk i niepowtarzalną fakturę biżuterii.
Samo poznanie budowy zabytków nie wystarczyło. Naukowcy postanowili sprawdzić, czy są w stanie odtworzyć dawną metodę w praktyce. W ramach archeologii eksperymentalnej wykonali serię prób z użyciem złota, srebra czy aluminium o podobnej grubości. Okazało się, że tylko wysokiej czystości złoto posiada odpowiednią plastyczność, aby można było wielokrotnie zginać i fałdować niezwykle cienkie arkusze bez ich pękania. Srebro czy aluminium ulegały uszkodzeniom już na wczesnym etapie pracy, co potwierdziło wyjątkowe właściwości materiału wykorzystywanego przez dawnych rzemieślników.
Eksperyment zakończył się pełnym sukcesem. Zespół zdołał odtworzyć charakterystyczną strukturę powierzchni praktycznie identyczną z tą widoczną na XVI-wiecznych ozdobach. Tym samym udało się po raz pierwszy w nowożytnej nauce zrekonstruować wspomnianą technikę, czyli Jin zhe si. A przecież jej opis zachował się jedynie we fragmentarycznych źródłach historycznych!
Odtworzenie procesu produkcji pozwala lepiej zrozumieć poziom zaawansowania technologicznego rzemieślników epoki Ming. Wbrew wcześniejszym przypuszczeniom nie korzystali oni wyłącznie z prostych metod obróbki metalu, lecz potrafili świadomie wykorzystywać właściwości materiałów i tworzyć niezwykle skomplikowane struktury wymagające ogromnej precyzji oraz doświadczenia.
Czytaj też: Wykopaliska odsłoniły tajemniczą budowlę w meksykańskiej dziczy. To ewenement na skalę całego regionu
Dynastia Ming, która panowała w Chinach w latach 1368-1644, oznaczała jeden najważniejszych okresów rozwoju sztuki i rzemiosła. Powstawały wówczas wyrafinowane wyroby z porcelany, laki, jadeitu i metali szlachetnych, a złota biżuteria należała do najbardziej prestiżowych oznak statusu społecznego. Do naszych czasów zachowało się jednak stosunkowo niewiele takich przedmiotów, dlatego każdy postęp w poznawaniu ówczesnych technologii jest na wagę – nomen omen – złota.
Źródło: npj Heritage Science