Trąba słonia jest jedyna w swoim rodzaju. Liczba neuronów zwala z nóg

Trąba słonia jest zbudowana ze znacznie większej liczby mięśni niż całe ludzkie ciało, dzięki czemu może wykonywać wyjątkowo precyzyjne, ale również siłowe zadania. To jednak nie wszystko, bo równie spektakularny jest zakres ruchów twarzy i uszu tych zwierząt. Niemieccy naukowcy postanowili sprawdzić, co odpowiada za tę niezwykłą plastyczność.
Trąba słonia znowu zachwyca naukowców /Fot. Pixabay

Trąba słonia znowu zachwyca naukowców /Fot. Pixabay

Zespół naukowców z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie (HU Berlin) i Leibniz Institute for Zoo and Wildlife Research (Leibniz-IZW) postanowił przyjrzeć się strukturze mózgu, która kontroluje mięśni twarzy słoni – jądrze nerwu twarzowego. Akurat u tych zwierząt struktura ta zawiera więcej neuronów ruchowych niż u jakiegokolwiek innego ssaka lądowego na świecie. Zwłaszcza słonie afrykańskie mają szczególnie widoczne skupiska neuronów odpowiedzialnych za kontrolę “palców” trąby. Szczegóły opisano w czasopiśmie Science Advances.

Trąba słonia znów zachwyca

Trąba słonia jest bezsprzecznie jedną z najbardziej niezwykłych struktur anatomicznych w całym królestwie zwierząt. Jest ona mocno umięśniona i silna, a jednocześnie wrażliwa i zdolna do wykonywania precyzyjnych czynności ruchowych.

Już od jakiegoś czasu wiemy, że sposób, w jaki słonie używają końcówki swojej trąby, przypomina ludzką dłoń – na jej czubku rzeczywiście są odpowiedniki palców. Niemieccy naukowcy po raz pierwszy w historii zbadali i szczegółowo opisali tzw. jądro nerwu twarzowego słonia. To część mózgu, która odpowiada za koordynację wszystkich mięśni głosy zwierzęcia – od uszu po czubek trąby.

Czytaj też: Trąba słonia inna, niż nam się wydawało. W jej skórze znaleźli coś, co zrewolucjonizuje robotykę

Dr Lena Kaufmann z HU Berlin mówi:

Jądro nerwu twarzowego słonia jest wyjątkowe pod kilkoma względami. Zawiera więcej neuronów ruchowych twarzy niż wszystkie inne ssaki lądowe.

Liczba ta zapiera dech w piersi – naukowcy naliczyli ok. 54 000 neurony w jądrze nerwu twarzowego słonia azjatyckiego (Elephas maximus) i nawet 63 000 u słonia afrykańskiego (Loxodonta africana).

Grzbietowe i brzuszne “palce” w jądrze ruchowym trąby i twarzy słonia afrykańskiego /Fot. Science Advances

Dr Thomas Hildebrandt z Leibniz-IZW wyjaśnia:

Afrykańskie słonie sawannowe mają na końcówce trąby dwa tzw. palce, którymi chwytają przedmioty. Ten rodzaj chwytu szczypcowego wymaga dużej zręczności końcówki trąby. Nie dziwi więc, że w mózgach słoni afrykańskich widzimy wydatne skupiska neuronów do kontroli opuszków palców.

Słonie azjatyckie mają tylko jeden palec i mają tendencję do owijania swojej trąby wokół obiektów; stąd ich opuszki palców są mniej reprezentowane w mózgu.

Czytaj też: Kość słoniowa kradziona na potęgę. W tle rządowy spisek

Prof. Michael Brecht z HU Berlin podsumowuje:

Jądro nerwu twarzowego słonia jest jedyne w swoim rodzaju. Nie chodzi tylko o ogromną liczbę neuronów. Zaobserwowaliśmy również gradienty wielkości neuronów wzdłuż reprezentacji trąby, których nie widzimy u innych ssaków. Obserwowane gigantyczne neurony słoniowe prawdopodobnie wynikają z konieczności wydłużenia bardzo długich struktur sygnalizacyjnych w głąb trąby.