Niezwykłego odkrycia dokonali badacze pracujący na stanowisku archeologicznym Gedikkaya Hill i İn Cave w prowincji Bilecik. Podczas tegorocznych działań ich uczestnicy natrafili na około 25 niewielkich żółwi wykonanych z wapienia. Część z nich została dodatkowo pokryta gliną. Największa z odnalezionych figurek ma około 30 centymetrów długości i 20 centymetrów szerokości.
Datowanie radiowęglowe innych znalezisk sugeruje, że pochodzą one z okresu między 14 500 a 11 200 rokiem p.n.e. Obiekty przypisano do epipaleolitu, czyli okresu przejściowego między paleolitem a późniejszym rozwojem społeczności rolniczych. Był to czas wielkich zmian klimatycznych i społecznych, przypadający na schyłek ostatniej epoki lodowej.
Czytaj też:Spiralne struktury z pustyni w Peru. Naukowcy rozpracowali ich przeznaczenie
Bardzo interesujące dla archeologów jest miejsce, w którym znajdowały się figurki. Ich rozmieszczenie sugeruje, iż nie zostały pozostawione przypadkowo. W pobliżu kolistych konstrukcji leżały figurki umieszczone pionowo w ziemi. Zdaniem badaczy może to oznaczać, że przedmioty były częścią określonych obrzędów, a sama jaskinia mogła pełnić funkcję miejsca kultowego.
Na uwagę zwraca również sposób wykonania tych obiektów. Większość z nich prezentuje się dość… niedbale. Niektóre są niedokończone bądź wyglądają na uformowane w pośpiechu. Archeolodzy uważają, że może to być istotna wskazówka dotycząca ich przeznaczenia. Gdyby figurki miały pełnić funkcję dekoracyjną, można byłoby spodziewać się większej dbałości o ich wygląd. Ich prostota może natomiast świadczyć o tym, że najważniejsza była sama czynność wykonania i wykorzystanie ich podczas rytuału.
Deniz Sarı z Bilecik Şeyh Edebali University, która stanęła na czele zespołu badawczego, bierze pod uwagę możliwy związek figurek z krajobrazem. Jedna z hipotez zakłada, jakoby prehistoryczni mieszkańcy regionu mogli dostrzegać podobieństwo wzgórza Gedikkaya do żółwia. W konsekwencji charakterystyczny kształt wzniesienia mógł zyskać znaczenie symboliczne.
Na tym etapie nie można jednak jeszcze jednoznacznie mówić o kulcie góry. Wiadomo natomiast, że wiele małych figurek zostało celowo uformowanych w sposób przypominający tę formację. Ich umieszczenie w ziemi w pobliżu kolistych struktur dodatkowo wzmacnia przypuszczenia dotyczące rytualnego charakteru stanowiska.
Czytaj też:Prace w ogrodzie doprowadziły do odkrycia rekordowo dużego skarbu z czasów wikingów
Żółwie miały znaczenie symboliczne także w innych kulturach starożytnego Bliskiego Wschodu. Ich przedstawienia znane są między innymi z kultury natufijskiej, a podobne motywy pojawiały się również w jeszcze starszych społecznościach górnego paleolitu. W różnych kulturach żółw łączył się z długowiecznością, wytrzymałością i trwałością. Nie wiadomo jednak, czy mieszkańcy Anatolii sprzed kilkunastu tysięcy lat przypisywali mu dokładnie takie same znaczenia.
Odkryte figurki trafiły do Muzeum w Bilecik oraz na uniwersytet, gdzie będą celem dalszych badań i prac konserwacyjnych. Archeolodzy liczą, że analiza tych artefaktów i ich dokładnego kontekstu pomoże ustalić, w jaki sposób były wykorzystywane i jakie znaczenie miały dla ludzi zamieszkujących ten region. Generalny wniosek pozostaje taki, iż kilkanaście tysięcy lat temu społeczności zamieszkujące Anatolię tworzyły przedmioty o prawdopodobnie symbolicznym i rytualnym znaczeniu.
Źródło: Daily Sabah