powrót
Focus na życie w dobrym stylu
  • Najnowsze
  • Aktywność
  • Dom i ogród
  • Moda i uroda
  • Zdrowie

Focus na życie w dobrym stylu. Lifestyle'owy magazyn o zdrowiu, domu, podróżach, kulturze i relacjach - codziennie o tym, co realnie wpływa na jakość życia.

FacebookPlatforma XYoutubeInstagram

Nasze tematy

  • Najnowsze
  • Aktywność
  • Dom i ogród
  • Moda i uroda
  • Zdrowie
  • Parenting
  • Podróże
  • Kultura
  • Promocje
  • Styl życia
  • Pupile
  • Nauka

Redakcja

  • Polityka prywatności
  • Redakcja
  • Kontakt

© 2026 focus.pl. Wszystkie prawa zastrzeżone.

theprotocol.it
Podróże

Wakacje na Maderze. Wszystko co musisz wiedzieć

Nieczęsto zdarza mi się podczas jednego urlopu marznąć w górach, moknąć na szlakach, a jeszcze tego samego dnia pływać w oceanie. Na Maderze taki scenariusz nie wymaga jednak szczególnego szczęścia ani pecha, bo wystarczy przejechać kilkadziesiąt kilometrów, żeby trafić do zupełnie innego świata. Po dwóch tygodniach spędzonych na tej portugalskiej wyspie zrozumiałem, dlaczego niektórzy wracają na nią regularnie. Zrozumiałem też, dlaczego część jej najbardziej reklamowanych atrakcji można sobie spokojnie odpuścić. Czy więc wakacje na Maderze są rzeczywiście tak wyjątkowe, jak sugerują internetowe zachwyty?

M
Mateusz Łysoń
45 min temu·22 minuty·
Wakacje na Maderze. Wszystko co musisz wiedzieć
Chcesz czytać więcej treści jak „Wakacje na Maderze. Wszystko co musisz wiedzieć"?Dodaj Focus.pl do preferowanych źródeł w Google

Na Maderę wybrałem się w październiku, czyli poza tradycyjnym szczytem sezonu wakacyjnego, i właśnie ten termin uważam za jeden z największych plusów całego wyjazdu. Wyspa słynie z łagodnego klimatu, który zapewnił jej określenie “wyspy wiecznej wiosny”, ale warto pamiętać, że nie oznacza to identycznej pogody w każdym zakątku. Kiedy w Funchal temperatura sięgała przyjemnych dwudziestu kilku stopni Celsjusza, w wyższych partiach gór potrafiło być znacznie chłodniej, a do tego zachmurzenie i deszcz zmieniały krajobraz nie do poznania. Zresztą właśnie ta różnorodność sprawia, że Madera nadaje się do czegoś więcej niż tylko wylegiwania na plaży. Trzeba jedynie przygotować się na kaprysy pogody.

Co jednak najważniejsze, na Maderze coś dla siebie znajdą zarówno miłośnicy wylegiwania się całymi dniami, jak i poszukujący przygód w terenie. Wyspa ta jest bardzo, ale to bardzo skrojona pod turystów, co tyczy się zwłaszcza dróg oraz dostępności najważniejszych atrakcji. Przykład? Na start szlaku PR1, czyli tuż pod Pico do Areeiro, można dotrzeć samochodem, wjeżdżając na wysokość 1818 metrów po świetnie utrzymanych drogach. Tyczy się to również wielu innych miejsc tego typu, co z kolei oznacza, że musicie przyzwyczaić się do zatrzęsienia innych turystów, licznychsklepików, zapełnionych parkingów pod atrakcjami i wzmożonego ruchu przy popularniejszych obiektach.

Jeśli zaś macie zamiar zwiedzić całą wyspę, a nie ograniczać się do hotelu czy jej południowego, cieplejszego wybrzeża, to na porządku dziennym warto ubierać się na typową cebulkę. Bardzo dobrze jest wyposażyć się w spodnie trekkingowe z opcją odpięcia nogawek, a do tego mieć w plecaku powerbank, latarkę (przydaje się po zmroku i w tunelach niektórych PR-ek), cienką kurtkę przeciwdeszczową oraz spodenki kąpielowe. Niczym dziwnym nie jest bowiem dzień, w którym zostaniecie przemoczeni do suchej nitki na jednym ze szlaków, a jeszcze przed zmrokiem spędzicie kilka godzin na skąpanej w słońcu plaży. Innymi słowy, nudzić się na takich wakacjach nie będziecie.

Czy samochód na Maderze jest koniecznością?

Moim zdaniem wynajem samochodu jest niemal koniecznością, jeśli chcecie zwiedzić Maderę na własnych zasadach, a więc bez polegania na przewoźnikach, zorganizowanych wycieczkach czy autobusach. Oczywiście można sobie bez niego poradzić, zwłaszcza podczas tygodniowego pobytu ograniczonego do Funchal i najpopularniejszych atrakcji, ale wiąże się to z utratą swobody oraz czasu. Przejazd między miejscami oddalonymi o kilkanaście kilometrów nie zawsze jest bowiem szybki, a komunikacja publiczna nie dociera wygodnie do wszystkich ciekawych zakątków wyspy. Samo znalezienie aktualnego rozkładu jazdy potrafi być problemem. Przekonałem się o tym osobiście, przez co w kolejnych dniach regularnie dopytywałem kierowców, czy aby na pewno stoję na odpowiednim przystanku i czy danym autobusem dotrę tam, gdzie chcę.

Czytaj też:Bez rozkładów i przesiadek. Polacy wybierają samochód na wakacje, choć mają konkretną obawę

Jednocześnie samo prowadzenie samochodu jest znacznie przyjemniejsze, niż mogłoby się wydawać, patrząc na ukształtowanie wyspy. Madera dysponuje bowiem świetnie rozwiniętą i utrzymaną siecią dróg, tuneli i tras szybkiego ruchu, dzięki którym przejazd między głównymi miejscowościami nie przypomina nieustannego pokonywania górskich serpentyn w towarzystwie zapachu przegrzanych hamulców. Najlepszym przykładem jest droga VR1, biegnąca wzdłuż znacznej części południowego i wschodniego wybrzeża. Jazda nią była dla mnie czystą przyjemnością, a to również ze względu na zachowanie innych kierowców. W przeciwieństwie do polskich dróg nie miałem ciągłego wrażenia, że muszę kontrolować lusterko wsteczne, bo zaraz pojawi się w nim jakieś BMW ponaglające długimi światłami.

Oczywiście nie oznacza to, że wszyscy jeżdżą idealnie. Kierowcy z wielu krajów bywają nieprzewidywalni i to zwłaszcza na rondach, a w miastach trzeba przygotować się na bardzo duży ruch, wąskie uliczki i samochody pozostawione przy krawędziach jezdni, czasami w miejscach, które z naszej perspektywy wydają się wręcz absurdalne. Największym wyzwaniem pozostają jednak strome podjazdy i zjazdy, zwłaszcza w starszych częściach miast. Jeśli macie samochód z manualną skrzynią biegów, to szybko nauczycie się doceniać pierwszy bieg podczas podjazdów oraz hamowanie silnikiem podczas zjazdów. Ciągłe trzymanie nogi na hamulcu przy długim, stromym zjeździe jest po prostu złym pomysłem, który odbija się na stanie hamulców.

Co z parkingami? W październiku praktycznie nigdy nie miałem problemu ze znalezieniem miejsca. Jeśli główny parking przy atrakcji był zapełniony, to zwykle wystarczyło pokrążyć po okolicy, aby znaleźć alternatywę, czasami nawet darmową. Zdarzało mi się też mieć zwyczajnego farta i akurat podczas mojego przyjazdu ktoś odjeżdżał z najdogodniejszego miejsca. Nie traktowałbym jednak tego jako gwarancji, bo szczególnie przy Pico do Areeiro, w centrum Funchal i przy popularnych szlakach sytuacja potrafi wyglądać zupełnie inaczej. Za to przy dwóch tygodniach pobytu możliwość spontanicznego zmieniania planów np. przez pogodę albo gorszy dzień była dla mnie warta kosztu wynajmu samochodu.

Waluta i ceny na Maderze. Czy jest drożej niż w Polsce?

Na Maderze płacimy w euro, ponieważ wyspa jest autonomicznym regionem Portugalii. W praktyce nie trzeba specjalnie przygotowywać się do płatności, bo terminale kart płatniczych są powszechne, a bankomaty znajdziemy bez większych problemów. Warto jednak mieć przy sobie trochę gotówki, a to zwłaszcza na drobne wydatki w lokalnych barach, sklepikach, toaletach czy mniej turystycznych miejscowościach. Polecam również płacić bezpośrednio w euro i unikać przewalutowania przez terminal na złotówki, ponieważ taka usługa może wiązać się z niekorzystnym kursem.

Jeśli chodzi o ceny, to podczas mojego październikowego wyjazdu miałem wrażenie, że za większość zakupów i posiłków płacę około 20-30 procent więcej niż w Polsce. Nie jest to jednak uniwersalna reguła, bo wszystko zależy od tego, gdzie kupujemy i czego akurat potrzebujemy. Według danych Eurostatu za 2025 rok ogólny poziom cen konsumpcyjnych w Portugalii był o około 18 procent wyższy niż w Polsce, a w przypadku poszczególnych kategorii produktów różnice potrafiły być jeszcze mniejsze. Trzeba jednak pamiętać, że dane dotyczą całej Portugalii, a nie samej Madery, która jako wyspa uzależniona od dostaw z kontynentu ma swoją specyfikę. Moje odczucia wynikają więc przede wszystkim z odwiedzania lokalnych sklepów, restauracji i popularnych atrakcji turystycznych, gdzie ceny potrafią być zdecydowanie wyższe niż w miejscach nastawionych na mieszkańców.

Przykładowo, według zestawienia Numbeo prosty posiłek w niedrogiej restauracji w Funchal kosztuje średnio około 12 euro, czyli 53 złote, a trzydaniowa kolacja dla dwóch osób w restauracji średniej klasy około 57,50 euro, czyli 253 złote. W Krakowie analogiczne wartości wynoszą około 47 i 200 złotych, więc przynajmniej w tym drugim przypadku różnica rzeczywiście zbliża się do moich odczuć. Zresztą wystarczy zajrzeć do rzeczywistych kart restauracyjnych. Przykładowo w Rota dos Sabores tradycyjna espetada z polędwicy wołowej kosztuje 17,90 euro (około 79 złotych), a filet z pałasza podawany z bananem i kremowym sosem marakujowym już 19,90 euro (około 88 złotych). Nie brakuje jednak znacznie tańszych lokali, szczególnie tych nastawionych bardziej na mieszkańców niż turystów.

Co ciekawe, zakupy w supermarketach potrafią wypadać całkiem korzystnie. Mleko, niektóre owoce, warzywa czy produkty lokalne nie muszą być droższe niż ich polskie odpowiedniki, a różnice zależą przede wszystkim od marki, sklepu i sezonu. Jeśli więc planujecie samodzielnie przygotowywać śniadania lub kolacje, to polecam sieci pokroju Continente i Pingo Doce, a także mniejsze sklepy poza najbardziej turystycznymi dzielnicami. W przypadku pamiątek zachowajcie z kolei szczególną ostrożność. Zatrzęsienie magnesów, figurek i innych gadżetów pochodzi z masowej produkcji, mimo że niektórzy sprzedawcy próbują przekonywać o ich lokalnym pochodzeniu. Znacznie sensowniej wydać te pieniądze na coś rzeczywiście regionalnego, np. lokalne słodycze, przetwory czy napoje.

Najpiękniejsze szlaki na Maderze. Które trasy PR naprawdę warto przejść?

Największym atutem Madery są dla mnie bezsprzecznie szlaki piesze, a zwłaszcza ich różnorodność. Jeśli miałbym wybrać tylko trzy trasy, które pokazują zupełnie odmienne oblicza wyspy, byłyby to PR1 Vereda do Areeiro, PR8 Vereda da Ponta de São Lourenço oraz PR9 Levada do Caldeirão Verde. Każdy z tych szlaków zapewnia inne wrażenia, a po ich ukończeniu można odnieść wrażenie, że odwiedziło się trzy różne regiony świata.

PR1 prowadzi przez górskie grzbiety między Pico do Areeiro (1818 m n.p.m.) a Pico Ruivo (1862 m n.p.m.), najwyższym szczytem Madery. Jest to zdecydowanie jedna z najbardziej spektakularnych tras, jakie miałem okazję pokonać, choć wymaga odpowiedniej kondycji i przygotowania. Musicie jednak pamiętać o istotnej zmianie, która obowiązuje od ponownego otwarcia całej trasy w maju 2026 roku.

Odcinek od Pico do Areeiro do punktu widokowego Pedra Rija jest dwukierunkowy, więc można wrócić tą samą drogą, ale dalsza część szlaku aż do Pico Ruivo prowadzi już wyłącznie w jednym kierunku. Jeśli więc planujecie pokonać pełną trasę i zostawić samochód przy Pico do Areeiro, to musicie wcześniej zorganizować transport powrotny, np. po zejściu szlakiem PR1.2 do Achada do Teixeira. Sam skorzystałem z usług Pico Transfers i wszystko przebiegło bez żadnego problemu, ale bez wcześniejszej rezerwacji taka wycieczka mogłaby przysporzyć niepotrzebnego stresu.

PR8 to zupełnie inna historia. Półwysep Ponta de São Lourenço na wschodnim krańcu Madery jest niemal pozbawiony drzew, a krajobraz zdominowały tam suche zbocza, odsłonięte skały wulkaniczne i potężne klify. Trasa liczy około 8 kilometrów w obie strony i miejscami potrafi dać się we znaki, a to zwłaszcza przy intensywnym słońcu oraz silnym wietrze. Warto zabrać odpowiedni zapas wody, bo cienia praktycznie nie ma. Polecam również zajechać przy okazji na Miradouro da Ponta do Rosto, skąd rozpościera się widok jednocześnie na północne i południowe wybrzeże wyspy.

PR9, czyli Levada do Caldeirão Verde, prowadzi z kolei przez wilgotny las wawrzynowy, wzdłuż historycznego kanału nawadniającego, czyli lewady. Czekają tam wąskie przejścia przy stromych zboczach, tunele wykute w skałach oraz fenomenalna roślinność. Musicie jednak koniecznie zabrać latarkę, bo nawet jeśli tunel wydaje się krótki, to bez dodatkowego światła można bardzo łatwo uderzyć głową w skałę albo wpaść w kałużę. Niestety jednak sam wodospad na końcu trasy nie zrobił na mnie aż tak wielkiego wrażenia, jak oczekiwałem. Być może dlatego, że po drodze widziałem już tyle pięknych zakątków, że finał nie miał szans ich przebić. Uważam jednak, że warto przejść PR9 właśnie dla całej drogi, a nie wyłącznie dla wodospadu.

Podobne odczucia miałem przy PR6 Levada das 25 Fontes w rejonie Rabaçal. Jest to popularna trasa prowadząca do niewielkiej laguny zasilanej licznymi źródłami, ale po przejściu PR9 trudno było mi zachwycać się nią w podobnym stopniu. Obie oferują podobny charakter wędrówki przez wilgotną, zieloną część wyspy i moim zdaniem przy ograniczonym czasie nie trzeba zaliczać obu.

Natomiast PR11 Vereda dos Balcões w Ribeiro Frio to świetny pomysł na krótki spacer, liczący zaledwie 3 kilometry w obie strony. Przy dobrej widoczności z punktu widokowego Balcões można dostrzec najwyższe szczyty Madery. Warto, ale raczej przy okazji przejazdu przez okolicę.

Trzeba jednocześnie pamiętać o biletach, bo od 2026 roku przejście większości oficjalnych szlaków PR na Maderze kosztuje standardowo 4,50 euro od osoby. Wyjątkiem jest pełna trasa PR1 między Pico do Areeiro a Pico Ruivo, za którą zapłacimy 10,50 euro, choć krótszy spacer do Pedra Rija i z powrotem nadal kosztuje 4,50 euro. Istnieją również bilety obejmujące kilka szlaków, ale nie uwzględniają one pełnego PR1. Rezerwacji dokonujemy przez portal SIMplifica, wybierając konkretny termin wejścia. W moim przypadku wystarczało kupowanie biletów od kilku dni do około dwóch tygodni wcześniej, ale w szczycie sezonu radziłbym działać z większym wyprzedzeniem. Przy każdym wejściu na szlak mój bilet był kontrolowany, więc nie traktujcie opłat jako czegoś opcjonalnego. Koniecznie sprawdzajcie też aktualny stan tras, ponieważ osuwiska, intensywne opady i prace zabezpieczające mogą doprowadzić do ich czasowego zamknięcia.

Las Fanal, Achadas da Cruz i Dolina Zakonnic. Miejsca, których nie można pominąć

Są na Maderze miejsca, które trudno porównać z czymkolwiek innym, a dla mnie jednym z nich był Fanal, czyli fragment lasu wawrzynowego Laurissilva, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Rozległa, zielona przestrzeń, powykręcane drzewa i pojawiająca się znienacka mgła sprawiają, że człowiek czuje się tam jak w baśni. Największe wrażenie robi jednak zmienność pogody. Kiedy część drzew ginie we mgle, a inne nagle oświetlają promienie słońca, zwyczajny spacer staje się niezwykłym przeżyciem. Nie nastawiajcie się jednak koniecznie na słynną mgłę, bo Fanal jest piękny również przy dobrej widoczności.

Drugim wyjątkowym miejscem jest Achadas da Cruz na północno-zachodnim krańcu wyspy. Znajduje się tam kolejka linowa Teleférico das Achadas da Cruz, która pokonuje około 434 metry różnicy wysokości na odcinku liczącym 619 metrów. Jej średnie nachylenie wynosi aż 98 procent, czyli niemal 45 stopni, a przejazd zajmuje około trzech minut. Za 5 euro w obie strony otrzymujemy więc nie tylko atrakcję samą w sobie, ale również dostęp do niezwykle spokojnego obszaru Fajã da Quebrada Nova, położonego u stóp klifu. Znajdziecie tam niewielkie zabudowania, pola uprawne i ścieżkę spacerową biegnącą wzdłuż oceanu. Dla mnie jest to jedno z najbardziej nietypowych miejsc na całej Maderze.

Koniecznie odwiedźcie również Curral das Freiras, czyli Dolinę Zakonnic. Jest to niewielka miejscowość położona w głębokiej dolinie, praktycznie ze wszystkich stron otoczonej ogromnymi górami. Jej nazwa nie jest przypadkowa, bo w XVI wieku zakonnice z klasztoru Santa Clara szukały tam schronienia przed piratami atakującymi Funchal. Najlepszą perspektywę na dolinę zapewnia punkt widokowy Miradouro da Eira do Serrado, położony na wysokości około 1095 metrów. Polecam jednak nie kończyć wizyty na samym punkcie widokowym, lecz zjechać również do miasteczka. Dopiero stojąc na jego ulicach i patrząc na otaczające góry, można naprawdę docenić skalę tego miejsca.

Madera jest przy tym pełna niewielkich punktów widokowych, które łatwo pominąć, jeśli cały plan podróży opieracie na najpopularniejszych atrakcjach z internetu. Przykładem jest Miradouro da Beira da Quinta między São Jorge a Arco de São Jorge, skąd widać imponujący fragment północnego wybrzeża. Zresztą nawet przejazdy przez mniejsze miejscowości potrafią dostarczać pięknych widoków. Z czasem same miasta zaczęły wydawać mi się do siebie dość podobne, ale spacery wzdłuż oceanu, lokalne promenady i widoki na klify wynagradzały tę powtarzalność.

Największe rozczarowania Madery. Nie wszystko zasługuje na zachwyt

Nie wszystkie słynne atrakcje Madery zrobiły na mnie dobre wrażenie, a największym rozczarowaniem okazał się chyba Cabo Girão, czyli szklany taras widokowy nad klifem o wysokości około 580 metrów. Brzmi spektakularnie, prawda? Sęk w tym, że sam widok z tego miejsca jest rzeczywiście piękny, ale już słynna szklana podłoga nie wywołała u mnie specjalnych emocji. Szkło było na tyle zmatowiałe, że patrzenie przez nie w dół nie zapewniało szczególnych wrażeń, a przecież właśnie na tej atrakcji Cabo Girão zbudowało swoją popularność. Za wstęp płacimy obecnie 5 euro i choć nie jest to duży wydatek, to osobiście nie planowałbym specjalnej wycieczki wyłącznie w to miejsce. Jeśli będziecie przejeżdżać w pobliżu, możecie spokojnie zajrzeć, ale moim zdaniem na Maderze znajdziecie wiele ciekawszych i darmowych punktów widokowych.

Nie zachwyciła mnie również słynna plaża z czarnym piaskiem w Seixal. Oczywiście rozumiem jej popularność, bo kontrast między ciemnym piaskiem, zielonymi górami i oceanem wygląda wyjątkowo, ale bardziej na podkręconych fotkach niż w rzeczywistości. W praktyce jednak nie poczułem, żeby była to plaża, na której chciałbym spędzić więcej czasu.

Znacznie lepiej wspominam sztuczną Praia da Calheta, gdzie dwie piaszczyste części kąpieliska tworzą bardzo przyjemną przestrzeń do odpoczynku. Przepłynąłem tam nawet z jednego brzegu kąpieliska na drugi, co było świetnym zwieńczeniem aktywnego dnia. Również plaża w Machico nadaje się do spokojnego wypoczynku, choć na mnie zrobiła nieco mniejsze wrażenie.

Z mieszanymi uczuciami opuściłem również BAM – Museu da Banana da Madeira w Ponta do Sol. Za normalny bilet płacimy 9 euro, a w zamian otrzymujemy niewielką wystawę, materiały filmowe i możliwość zapoznania się z uprawą bananów na wyspie. Spodziewałem się czegoś większego i bardziej rozbudowanego, ale jednocześnie polecam zainteresować się oprowadzaniem z przewodnikiem. Muzeum organizuje takie wizyty kilka razy dziennie, a dodatkowe wyjaśnienia pozwalają znacznie lepiej zrozumieć charakter miejscowych upraw. Bez przewodnika całość może okazać się po prostu zbyt krótka i błyskawicznie wylądujecie w lokalnej kawiarni, zajadając tartę z bananami.

Podobnie oceniam Engenhos do Norte w Porto da Cruz, czyli historyczny zakład zajmujący się produkcją alkoholu z trzciny cukrowej. Można tam obejrzeć ogromne maszyny, aparaturę i elementy dawnej infrastruktury produkcyjnej, ale podczas mojej wizyty zabrakło czegoś, co pozwoliłoby spędzić tam więcej czasu. Dopiero później zwróciłem uwagę, że sezon przetwarzania trzciny cukrowej przypada przede wszystkim na okres od marca do maja, więc październik nie był najlepszym momentem na poznanie faktycznej pracy zakładu. Na szczęście tuż obok znajduje się bardzo przyjemna promenada, a sam Porto da Cruz oferuje piękne widoki na północne wybrzeże.

Czytaj też:Relaks, ruch, wodne atrakcje i SPA. Hotel Jan dobrze dba o wakacje nad Bałtykiem

Osobny akapit należy się naturalnie Funchal, które jako stolica wyspy jest wręcz przepełnione atrakcjami i turystami, a pierwszy widok tego miasta podczas jazdy np. z Santa Cruz wręcz zapiera dech w piersiach. Sęk w tym, że po odwiedzeniu spokojniejszych miejscowości stolica zwyczajnie mnie zmęczyła. Najlepiej wspominam Mercado dos Lavradores, szczególnie część z wystawcami ryb, a także Rua de Santa Maria ze słynnymi pomalowanymi drzwiami oraz parki. Z kolei z dwóch dużych ogrodów znacznie bardziej odpowiadał mi Jardim Botânico da Madeira, który koncentruje się na roślinności i jej różnorodności, niż bardziej dekoracyjny Monte Palace Tropical Garden, gdzie czułem się bardziej jak w parku rozrywki niż w ogrodzie.

Nie przekonały mnie też słynne Carros de Cesto, czyli wiklinowe sanie popychane przez mężczyzn w charakterystycznych białych strojach. Jest to niewątpliwie wyjątkowa tradycja, ale jak tylko zobaczyłem formę tejże przejażdżki, cenę i fakt, że kończy się w rejonie Livramento, a nie w centrum Funchal, to od razu sobie to odpuściłem. Później trzeba bowiem jeszcze zorganizować sobie transport powrotny, co potrafi zepsuć logistykę całego dnia. Kolejka z biletem w obie strony wypada tutaj najlepiej.

Muzea, akwarium i rejsy. Czy warto poznawać oceaniczną stronę Madery?

Jednym z największych pozytywnych zaskoczeń był dla mnie Museu da Baleia da Madeira w Caniçal, czyli Muzeum Wielorybnictwa. Spędziłem tam ewidentnie więcej czasu, niż pierwotnie zakładałem, a wszystko przez sposób przedstawienia historii polowań na wieloryby, a zwłaszcza kaszaloty. Muzeum nie próbuje ukrywać brutalności tego procederu, prezentując historyczne fotografie, wyposażenie łodzi, dokumenty i materiały filmowe dotyczące zarówno samych polowań, jak i późniejszego przetwórstwa. Całość stanowi też ciekawą opowieść o tym, jak mieszkańcy wyspy zarabiali na życie i jak z czasem zmieniało się podejście do ochrony morskich ssaków.

Warto przy okazji zajrzeć do Aquário da Madeira w Porto Moniz. Jest to stosunkowo niewielkie akwarium mieszczące się w dawnym forcie São João Baptista, które prezentuje gatunki żyjące w wodach archipelagu. Moim zdaniem stosunek ceny do czasu zwiedzania nie wypada szczególnie korzystnie, ale samo doświadczenie jest ciekawe, a to zwłaszcza jeśli interesujecie się fauną Atlantyku. W Porto Moniz znajdziecie zresztą coś jeszcze bardziej charakterystycznego, czyli darmowe, naturalne baseny wulkaniczne. Szczególnie polecam zwrócić uwagę na Piscinas Naturais do Aquário/Cachalote, które zachowują bardziej naturalny charakter niż rozbudowany kompleks kąpielowy w tej samej miejscowości. Oczywiście przy silnym falowaniu oceanu należy respektować ograniczenia dostępu do wody i nie zgrywać twardziela, bo kiedy znajdziecie się między falą a skałą, to nie chciałbym być na waszym miejscu. 

Na Maderze nie można też całkowicie pominąć rejsów w poszukiwaniu delfinów i wielorybów, choć po własnych doświadczeniach mam co do nich pewne zastrzeżenia. Jeśli zależy Wam przede wszystkim na obserwowaniu zwierząt, to radziłbym zainteresować się krótszymi wyprawami, które koncentrują się właśnie na tym celu, zamiast wielogodzinnymi rejsami turystycznymi z dodatkowymi przystankami. Sam zdecydowałem się na trzygodzinną wycieczkę, która początkowo przebiegała bardzo obiecująco, bo udało nam się zobaczyć stado delfinów. Zdziwiłem się jednak, gdy po tej obserwacji statek zaczął wracać w stronę wyspy, zamiast kontynuować poszukiwania kolejnych zwierząt. Reszta wyprawy sprowadziła się bowiem głównie do spokojnego rejsu wzdłuż wybrzeża i krótkiego przystanku na kąpiel, co nieco rozminęło się z moimi oczekiwaniami.

Oczywiście rozumiem, że organizatorzy takich wypraw muszą przestrzegać przepisów chroniących morskie ssaki. Na Maderze obowiązują m.in. ograniczenia dotyczące odległości od zwierząt oraz maksymalnego czasu obserwacji konkretnej grupy, który zasadniczo wynosi 40 minut i obejmuje wszystkie jednostki znajdujące się w danym obszarze obserwacji. Nie oznacza to jednak automatycznie, że po zobaczeniu jednego stada statek musi zakończyć poszukiwania kolejnych. W moim przypadku właśnie to było największym rozczarowaniem, bo z trzech godzin rejsu tylko nieco ponad pierwsza godzina wiązała się z faktycznym poszukiwaniem i obserwowaniem delfinów. Nie mam pretensji o to, że nie zobaczyłem wieloryba czy kolejnych zwierząt, bo przecież nie jest to ogród zoologiczny. Wolałbym jedynie przed zakupem biletu wiedzieć, że tak duża część wycieczki może sprowadzać się do zwyczajnego rejsu krajoznawczego.

Warto jednocześnie przygotować się na to, że ocean nie jest ogrodem zoologicznym. Nawet jeśli organizatorzy wykorzystują obserwatorów na lądzie do lokalizowania zwierząt, to nikt nie zagwarantuje, że podczas konkretnego rejsu zobaczycie delfiny czy wieloryby. W najgorszym przypadku spędzicie kilka godzin na otwartej wodzie. Ponoć jednak jest to rzadkie i mojemu operatorowi zdarzyło się to tylko dwa razy w ciągu całego roku mimo prawie 10 rejsów każdego tygodnia.

Co warto zjeść i wypić na Maderze?

Kuchnia Madery jest zdecydowanie czymś, czego nie powinniście ignorować. Zwłaszcza jeśli, podobnie jak ja, lubicie próbować regionalnych specjałów, ale niekoniecznie zachwycacie się wszystkim tylko dlatego, że jest lokalne. Jednym z najbardziej charakterystycznych dań jest espada com banana, czyli filet z pałasza czarnego podawany ze smażonym bananem, często również z sosem z marakui. Połączenie ryby z owocem może brzmieć dziwnie, ale zdecydowanie warto go spróbować. Równie charakterystyczna jest espetada regional, czyli kawałki wołowiny grillowane tradycyjnie na gałęzi wawrzynu. Warto zainteresować się także picado, a więc mięsem pokrojonym na niewielkie kawałki, podawanym w sosie, zwykle z frytkami, oraz carne guisada, czyli mięsnym daniem przypominającym gulasz.

Osobnym klasykiem jest bolo do caco, czyli okrągły, płaski chleb tradycyjnie przygotowywany z dodatkiem batatów, który najczęściej trafia na stół z masłem czosnkowym. Można go też zamówić w formie kanapki, np. z wołowiną, i przyznam, że choć w obu wersjach smakuje bardzo dobrze, to nie rozumiem aż tak wielkich zachwytów nad nim. Ot, bardzo przyjemne pieczywo, które świetnie komponuje się z dodatkami, ale trudno mówić o kulinarnej rewolucji. Znacznie ciekawszym doświadczeniem były dla mnie lapas grelhadas, czyli grillowane skałoczepy podawane z czosnkiem i cytryną. Warto spróbować również milho frito, a więc smażonych kawałków kukurydzianej masy, które często zastępują klasyczne frytki i dobrze komponują się z lokalnymi daniami mięsnymi.

Miłośnicy zup powinni zainteresować się sopa de trigo, czyli gęstą, sycącą zupą pszenną z warzywami i często dodatkiem mięsa. Szczególnie polecam również odwiedzić Curral das Freiras i spróbować tam lokalnych specjałów z kasztanów. Znajdziecie zarówno zupę kasztanową, jak i ciasta, tarty czy zwyczajne pieczone kasztany. Wypieki są zresztą jedną z mocniejszych stron Madery. Warto zainteresować się bolo de mel, czyli ciężkim, korzennym ciastem przygotowywanym tradycyjnie z melasy trzcinowej. Smakiem przypomina trochę piernik i choć jest bardzo intensywne, to moim zdaniem zasługuje przynajmniej na spróbowanie. Nie każdy deser przypadł mi jednak do gustu. Przykładowo niewielka wersja bolo-rei, czyli portugalskiego ciasta drożdżowego z owocami kandyzowanymi, zupełnie mnie nie przekonała.

Na szczególną uwagę zasługują też owoce. Na targu Mercado dos Lavradores w Funchal można spróbować m.in. różnych odmian mango i marakui, a w tym marakui bananowej. Warto jednak zachować szczególną ostrożność przy zakupach, bo ceny w najbardziej turystycznych punktach potrafią być wręcz absurdalne. Sami sprzedawcy zaś chętnie proponują degustacje, ale nie zawsze równie chętnie informują o tym, ile kosztuje kilogram danego produktu. Polecam więc próbować, pytać o cenę i dopiero wtedy kupować, a większe zakupy robić w supermarketach lub mniej turystycznych sklepach.

Jeśli chodzi o napoje, to moim zdecydowanym faworytem została Brisa, a zwłaszcza wersja marakujowa i jabłkowa. Warto spróbować również Laranjady, czyli lokalnej oranżady o pomarańczowym smaku, której historia sięga XIX wieku. Nie zrobiła na mnie aż tak dużego wrażenia, ale stanowi ciekawą alternatywę dla typowych napojów gazowanych. Koniecznie zainteresujcie się też Nikitą, czyli kremowym napojem przygotowywanym m.in. z lodów, ananasa i soku ananasowego. Tradycyjna wersja zawiera również piwo, ale na miejscu można znaleźć odmiany bezalkoholowe. Z kolei dla miłośników mocniejszych trunków Madera oferuje słynną ponchę, przygotowywaną z alkoholu z trzciny cukrowej, miodu i soku owocowego, a także lokalny rum, ale o jakości tychże trunków nie przekonałem się osobiście.

7 czy 14 dni na Maderę? Ile czasu naprawdę potrzeba?

Patrząc na wyjazd z perspektywy czasu, mam wrażenie, że przy dobrej sprawności fizycznej i podobnym do mojego podejściu do zwiedzania, cały tydzień na Maderze wystarczy, aby zobaczyć większość tego, co naprawdę warto zobaczyć. Sęk w tym, że będzie to bardzo, ale to bardzo wymagające siedem dni, które spędzicie bardziej na przemieszczaniu się i zwiedzaniu niż na odpoczynku. Wtedy też samochód staje się moim zdaniem niemal koniecznością, ponieważ pozwala ograniczyć czas spędzany na przystankach i dostosować trasę do pogody. Alternatywą pozostają wycieczki zorganizowane oraz lokalni przewoźnicy, ale ich rozkłady nie zawsze będą pasowały do ambitnego planu, a musimy jeszcze odpowiednio wcześniej zarezerwować ich usługi.

Dwa tygodnie dają z kolei znacznie więcej elastyczności. Między wymagającymi szlakami można zrobić sobie spokojniejszy dzień, poświęcając go na zwiedzanie miast, muzeów czy punktów widokowych. Jest to szczególnie istotne ze względu na pogodę, która na Maderze potrafi skutecznie pokrzyżować plany. Jeśli akurat nad Pico do Areeiro zalega gęsta mgła, a bilety jakimś cudem są dostępne, to możecie przełożyć trekking na inny dzień i pojechać na południowe wybrzeże, gdzie w tym samym czasie będzie świecić słońce. Przy tygodniowym pobycie taka elastyczność jest już znacznie mniejsza.

Przed wyjazdem warto też zadbać o odpowiednie wyposażenie, zwłaszcza jeśli zamierzacie regularnie przemierzać szlaki. Poza wspomnianą kurtką przeciwdeszczową, latarką i powerbankiem zdecydowanie polecam solidne buty trekkingowe, a podczas dłuższych wędrówek również odpowiedni zapas wody i jedzenia. Dobrym pomysłem jest zabranie butelki wielorazowej, którą można regularnie uzupełniać wodą zdatną do picia, zamiast każdego dnia kupować kolejne plastikowe butelki i tracić czas w kolejkach. Kijki trekkingowe nie zawsze będą przydatne, bo część tras prowadzi wąskimi przejściami, na których trzeba regularnie ustępować miejsca innym turystom. Mogą jednak znacząco ułatwić długie zejścia, szczególnie osobom mającym problemy z kolanami. W kwestii komunikacji nie musicie natomiast przejmować się brakiem znajomości portugalskiego, bo praktycznie wszędzie, gdzie byłem, bez problemu dogadywałem się po angielsku.

Czytaj też:Moda na wakacje offline może mieć ciemną stronę

Czy zatem dwa tygodnie na Maderze były przesadą? Zdecydowanie nie. Wyspa okazała się na tyle różnorodna, że nawet pod koniec pobytu miałem jeszcze miejsca, które chciałem odwiedzić, choćby po to, żeby spędzić w nich kilka spokojnych godzin. Jednocześnie utwierdziłem się w przekonaniu, że największą wartością Madery nie są ani restauracje, ani hotele, ani nawet najbardziej reklamowane atrakcje. Są nią krajobrazy i możliwość przechodzenia między zupełnie odmiennymi środowiskami w ciągu jednego dnia. Od wilgotnego lasu wawrzynowego, przez górskie grzbiety sięgające niemal dwóch kilometrów wysokości, aż po suche, wulkaniczne wybrzeże i ciepłe kąpieliska.

Właśnie dlatego Maderę polecam przede wszystkim osobom, które lubią aktywnie wypoczywać, ale niekoniecznie chcą spędzać każdy dzień na wymagającym trekkingu. Można tam znaleźć praktycznie dowolny kompromis między odpoczynkiem a przygodą. Trzeba tylko przygotować się na to, że najpiękniejsze miejsca nie zawsze są tymi, które są wymieniane najczęściej w zestawieniach czy rankingach. Czasami wystarczy po prostu zjechać z głównej drogi, zatrzymać się przy niewielkim punkcie widokowym, zrobić sobie spacer w nietypowym miejscu, a nawet po prostu spojrzeć na ocean, aby wynagrodzić sobie godziny przebywania w zatłoczonym miejscu i czekania w kolejkach.

Spodobał Ci się ten artykuł?

Daj znać autorowi — kliknij wielokrotnie.

Chcesz czytać więcej treści jak „Wakacje na Maderze. Wszystko co musisz wiedzieć"?Dodaj Focus.pl do preferowanych źródeł w Google
Udostępnij
FacebookX