Fu Hao żyła około 1200 roku p.n.e. i była jedną z żon króla Wu Dinga, władcy dynastii Shang. Jej pozycja wykraczała jednak daleko poza rolę królewskiej małżonki. Inskrypcje zachowane na kościach wróżebnych sugerują, że dowodziła wyprawami wojskowymi, uczestniczyła w życiu religijnym i odgrywała istotną rolę na dworze królewskim. Informacje te czynią ją jedną z najwcześniejszych dobrze poświadczonych historycznie kobiet dowodzących armią w Chinach. Co ważne, jej działalność potwierdzają zarówno przedmioty grobowe, jak i źródła pisane.
Czytaj też: Archeolodzy zajrzeli do grobowca z Sakkary. Ich oczom ukazały się zagadkowe figurki
Grobowiec Fu Hao ujrzał światło dzienne w 1976 rok, podczas badań na stanowisku archeologicznym położonym w pobliżu dzisiejszego miasta Anyang w prowincji Henan. W przeciwieństwie do wielu innych pochówków królewskich nie został wcześniej splądrowany, dzięki czemu zachował wyjątkowo bogaty zestaw zabytków. Jednym z najbardziej imponujących przedmiotów wydobytych w toku ekspertyz okazał się masywny topór bojowy typu yue, wykonany z brązu i ważący około dziewięciu kilogramów. Bogato zdobiona broń nie musiała służyć wyłącznie do walki. Takie topory symbolizowały również władzę nad wojskiem i prawo do wydawania rozkazów.
W grobie znajdowało się także około 130 brązowych elementów uzbrojenia, w tym topory, noże i inne rodzaje broni. Ich obecność, zestawiona z informacjami zapisanymi na kościach wróżebnych, wzmacnia przekonanie, jakoby Fu Hao rzeczywiście uczestniczyła w działaniach militarnych. Łącznie archeolodzy wydobyli z miejsca pochówku 1928 artefaktów. Wśród nich znalazło się 468 przedmiotów z brązu, 755 obiektów wykonanych z jadeitu oraz 564 artefakty z kości. Kolekcję uzupełniały między innymi wyroby z kości słoniowej, ceramika i tysiące muszli kauri, wykorzystywanych w ówczesnych Chinach jako środek płatniczy.
Szczególne znaczenie mają naczynia rytualne i przedmioty opatrzone inskrypcjami. Część brązów zawiera imię Fu Hao, co pozwoliło badaczom powiązać wyposażenie grobu z konkretną osobą. Porównanie tych zapisów z inskrypcjami na kościach wróżebnych umożliwiło odtworzenie części jej działalności. Niektóre przedmioty z jadeitu były już wiekowe w chwili złożenia ich w grobie. Może to świadczyć o tym, że elity dynastii Shang gromadziły i przekazywały cenne obiekty pochodzące z wcześniejszych epok.
Czytaj też:Tajemniczy kamień z Galicji zawiera dwa symbole. Archeolodzy mają teorię na jego temat
W grobowcu znajdowały się również szczątki 16 osób, które najprawdopodobniej złożono w ofierze w związku z pogrzebem Fu Hao. Towarzyszyły im szczątki sześciu psów. Sam grobowiec miał około 5,6 na 4 metry. Archeolodzy zidentyfikowali pozostałości drewnianej komory oraz lakierowanych trumien, których konstrukcje z czasem uległy niemal całkowitemu rozkładowi. Niedawno, w 50. rocznicę odkrycia grobu, badacze postanowili ponownie przeanalizować znaleziska. Pochówek tej wojowniczki pozostaje wyjątkowym źródłem wiedzy o władzy, wojskowości i wierzeniach starożytnych Chin.
Źródło: China Daily