Na jednej stronie kamienia znajduje się starannie wykonany triskele, podczas gdy na drugiej – znacznie mniej czytelny ryt. Jak twierdzą uczeni, znalezisko z jakim mają do czynienia może pomóc lepiej zrozumieć kulturę dawnych mieszkańców regionu oraz znaczenie jednej z największych budowli odkrytych na terenie osady.
Czytaj też: Prehistoryczny grobowiec z Sahary zawiera dwie anteny. Archeolodzy wreszcie ustalili jego wiek
Pico da Bandeira to stanowisko położone w galicyjskim regionie Baixo Miño. Kamień spoczywał ta wśród pozostałości zawalonej konstrukcji o kolistym planie, badanej przez zespół archeologów z Árbore Arqueoloxía e Restauración pod kierownictwem Nerei Vilariño. Obiekt ma wymiary wynoszące około 25×33 centymetry. Początkowo uwagę badaczy przyciągnęły znaki widoczne na jednej z jego powierzchni. Dopiero gdy pod koniec kampanii odwrócili kamień, a ich oczom ukazał się dobrze zachowany triskele, czyli motyw złożony z trzech zakrzywionych ramion rozchodzących się od wspólnego środka. Jakość wykonania i stan zachowania wzoru wywołały wyraźne poruszenie.
Jeszcze większe zainteresowanie badaczy wzbudziła druga strona kamienia. Znajduje się na niej odmienny, mniej precyzyjny ryt, którego dokładna forma i znaczenie pozostają tajemnicą. Naukowcy chcą sprawdzić, czy oba symbole powstały w tym samym czasie, czy też kamień został ponownie wykorzystany i ozdobiony przez przedstawicieli kolejnych pokoleń.
Kamień to tylko jeden z ważnych rezultatów tegorocznych prac. Archeolodzy odsłonili również dużą budowlę o niemal kolistym planie i średnicy wynoszącej około czterech metrów. Jest ona większa od dwóch domostw zbadanych podczas ubiegłorocznych działań na tym samym stanowisku. Co istotne, udało się rozpoznać strefę wejściową, zachowującą część pierwotnego układu.
W pobliżu konstrukcji spoczywały również płaskie kamienie tworzące brukowaną powierzchnię, fragmenty ceramiki i liczne pozostałości amfor. Te ostatnie mogą dostarczyć informacji o kontaktach handlowych mieszkańców osady, choć pochodzenie naczyń wymaga dalszych analiz. Archeolodzy odkryli także kamienne przedmioty określane jako amarradoiros, których dokładna funkcja pozostaje przedmiotem analiz.
Czytaj też: Satelity ujawniły zaginione miasto. To legendarny ośrodek sprzed tysięcy lat?
Chronologia osady wskazuje na okres obejmujący schyłek I wieku p.n.e. i początki I wieku. W tym czasie społeczności północno-zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego coraz silniej doświadczały wpływów rzymskich. Rozmiary budowli i różnorodność znalezisk skłaniają badaczy do rozważenia, czy obiekt pełnił szczególną funkcję w obrębie osady.
Jeśli zaś chodzi o wspomniany triskele, to jest on motywem znanym ze sztuki wielu dawnych społeczności europejskich, w tym ludów związanych z kulturą celtycką. Podobne ornamenty występują w północno-zachodniej Iberii, między innymi na stanowiskach Santa Trega i Briteiros. Zdobienia tego rodzaju mogły pojawiać się na elementach architektonicznych, takich jak nadproża czy kamienne części wejść. Niektórzy badacze wiążą podobne symbole z ruchem słońca, cyklicznością natury lub wierzeniami religijnymi. Nie istnieje jednak jedna potwierdzona interpretacja, która wyjaśniałaby znaczenie wszystkich takich przedstawień. W przypadku znaleziska z Pico da Bandeira szczególnie ważny jest kontekst archeologiczny, pozwalający analizować przedmiot w powiązaniu z otaczającymi go strukturami.
Źródło: Historia de Galicia